Beschrijving
Stilleven met uien – een mes dat diepte opent
Stilleven met uien (Frans: Nature morte aux oignons) is een van de meest voldragen late stillevens van Paul Cézanne. Op een tafel die rechts de diepte in wijkt, staat een schaal met uien voor een witte draperie, en de achtergrond is een rustige grijze muur; links liggen uien verspreid over de tafel, voor een fles en een glas. Het doek bevindt zich in het Musée d’Orsay in Parijs (inventarisnummer RF 2817), meet 66 x 82 cm en ontstond in de jaren 1896–1898. Ons handgeschilderde schilderij op canvas brengt dit rustige motief bij u thuis, in olieverf op doek.
Het mes dat Cézanne erfde
Het onopvallendste en toch sterkste element op dit doek is het mes, schuin op de tafelrand gelegd. Het is geen versiering: de schuine lijn wekt een gevoel van diepte waar de tafel anders vlak zou zijn. Het procédé is geen uitvinding van Cézanne – hij nam het over van Chardin, zoals Manet het vóór hem had overgenomen. Wie het eenmaal heeft opgemerkt, ziet het op stillevens uit de 18e en 19e eeuw steeds weer terug.
Vier gezichtspunten in één schilderij
De museumbeschrijving ontleedt het tafereel zo dat de methode van Cézanne tastbaar wordt. De fles en de voorkant van de tafel zien wij van voren, het glas van boven, de schaal onder een hoek en het mes schuin. Dat is het zogeheten verhoogde perspectief: de schilder koos niet één enkel standpunt, maar schilderde elk voorwerp vanuit het gezichtspunt dat het het best laat zien. Het tafereel oogt daardoor tegelijk rustig en een tikje verschoven – en juist die verschuiving is wat de kubisten later verder ontwikkelden.
Een schilderij dat vier specialisten vier verschillende jaartallen gaf
De datering van dit doek is een open vraag, en de kunstgeschiedenis is het er nooit over eens geworden. Georges Rivière plaatste het in 1887, Douglas Cooper rond 1894, Lawrence Gowing rond 1895, Lionello Venturi tussen 1895 en 1900 en John Rewald in de jaren 1896–1898. De huidige catalogue raisonné volgt Rewald, en daarom vermelden ook wij 1896–1898 – in het besef dat het om de best onderbouwde schatting gaat en niet om een bewezen feit.
Het doek kwam in de collectie via de verzamelaar Auguste Pellerin, die het in 1929 aan de Franse nationale musea naliet voor het Louvre; in 1986 werd het overgedragen aan het Musée d’Orsay. Voor thuis is dit een rustiger motief dan de landschappen van Cézanne: bruine en violette uien, wit textiel en een grijze muur vormen een stil, bijna meditatief tafereel dat ook in een kleiner formaat goed tot zijn recht komt. Wij schilderen het in vijftien formaten, desgewenst ook in een formaat op maat; voor de lijst gebruikt u onze 3D-app: die toont het schilderij in de gekozen lijst – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. In ons aanbod van olieverfschilderijen op canvas vindt u ook andere stillevens van Cézanne: Mand met appelen, Kersen en perziken en Stilleven met gordijn.
- Onderwerp: Stilleven met uien, Paul Cézanne, 1896–1898, Musée d’Orsay, Parijs
- Techniek: handgeschilderd schilderij, olieverf op doek, reproductie
- Formaten: 15 formaten, desgewenst ook een formaat op maat
- Goed om te weten: het schuin gelegde mes is een procédé dat Cézanne van Chardin overnam









































