Beschrijving







Compositie IX is een schilderij van Wassily Kandinsky uit 1936: een breed liggend doek dat schuin wordt doorsneden door gele, blauwe, rode, violette, oranje en groene banden, waarover kleine tekens, twee schaakborden en een grote zwarte, kronkelende vorm zweven. Het origineel behoort tot de collectie van het Centre Pompidou in Parijs en is tot 14 februari 2027 uitgeleend aan de tentoonstelling Kandinsky in het Palazzo Bonaparte in Rome. Bij ons ontstaat het als handgeschilderde reproductie in olieverf op doek, in zeven formaten of op uw maat, en vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
| Titel: | Compositie IX |
| Andere titels: | Composition IX · Komposition IX · L’Un et l’Autre |
| Schilder: | Wassily Kandinsky (1866–1944) |
| Jaar van ontstaan: | 1936 |
| Afmetingen van het origineel: | 195 cm x 113,5 cm |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Abstracte kunst |
| Locatie: | Centre Pompidou, Parijs (inventarisnummer JP 890 BIS P) |
| Onze reproductie: | met de hand geschilderd in olieverf op doek, 7 formaten van 60 x 40 cm tot 195 x 114 cm, desgewenst op maat |
Compositie IX – Wassily Kandinsky
Hoe is het schilderij opgebouwd?
Uit schuine banden. Van linksonder naar rechtsboven lopen brede, evenwijdige banden over het doek: links geel, dan lichtblauw, rood, donkerviolet en oranje, en rechts een groot lichtgroen vlak. Over deze gekleurde achtergrond zweven vormen, alsof ze bij geen enkele band horen. Het museum schrijft dat de grote diagonalen die de achtergrond doorsnijden, in het werk van Kandinsky uitzonderlijk zijn, zelfs in 1936, en dat de veelheid aan zwevende motieven – kiemvormen, schaakbord en geometrische figuren – ingaat tegen de gedurfde vastberadenheid van de kleurdiagonalen. Als abstract schilderij heeft het geen motief dat herkend moet worden; wel is er een duidelijke spanning tussen de rustige, brede achtergrond en de kleine, onrustige tekens erop.
Wat is er op het doek te zien?
Het midden wordt ingenomen door een grote zwarte vorm die zich als een lus krult; in het donkerrode binnenveld ervan liggen kleine stippen verspreid, daartussen zweven kleine kiemvormen, en linksboven aan de rand staat een vorm die op een bloem lijkt. Daarachter rijst bovenaan een grote bleke halve cirkel op, en links ervan staat een witte schijf op de grens tussen de gele en de blauwe band. Linksboven staat een rechtopstaande groene rechthoek, bovenaan met een rij kleine tekens die op achten lijken, met daarnaast lichtbruine gekrulde vormen. Op de rode band ligt een geelwit schaakbord, daaronder een kleiner roze-wit. Linksonder, op de grens tussen de blauwe en de rode band, staat een smal rechtopstaand plaatje met kleine tekens. Rechts, op de grens tussen oranje en groen, ligt een bleke vorm die op een schelp lijkt, met een gestreepte kegel en een turquoise veer die eruit oprijst, en daarnaast concentrische ringen. Rechtsboven slingeren dunne golvende linten in turquoise en roze. Op het groen rechtsonder staan dunne zwarte kronkellijnen, als haren, een groep bleke rondjes en een kleine gestreepte ruit. In de linkerbovenhoek staat een roze cirkel, linksonder een monogram.
Waarom heet het Compositie IX?
Volgens het museum droeg het schilderij aanvankelijk de titel L’Un et l’Autre, De een en de ander. Later rekende Kandinsky het tot zijn Composities en gaf hij het het nummer negen. Het museum wijst daarbij op een opmerkelijk punt: die titel gaf hij niet aan Courbe dominante uit hetzelfde jaar, dat groter is en volgens de schilder zelf beter uitgewerkt was; bij ons schilderen wij dat als het werk Dominerende curve.
Wat is voor Kandinsky een compositie?
Het museum noemt Compositie IX de kleinste van Kandinsky’s Composities en vat samen hoe hij deze schilderijen zelf omschreef in zijn boek Over het geestelijke in de kunst: als uitdrukkingen die zich langzaam in hem vormen en die hij na de eerste schetsen lang en bijna pedant bewerkt. Verstand, bewustzijn en bedoeling spelen daarin de hoofdrol, maar uiteindelijk beslist, zoals hij schreef, altijd het gevoel en niet de berekening. Een compositie is voor hem dus de meest doordachte soort schilderij, geen snelle inval.
Waar is het ontstaan en hoe kwam het in het museum?
Volgens het museum woonde Kandinsky vanaf 1934 in Neuilly-sur-Seine bij Parijs en begon hij daar aan grote composities; Compositie IX is gedateerd op 1936. Linksonder staan het monogram VK en het getal 36, op de achterkant VK, het nummer 626 en het jaartal 1936. In 1939 kocht de Franse staat het, en volgens het museum is het het enige schilderij van Kandinsky dat nog tijdens zijn leven in een Frans museum terechtkwam. De schilder had het in depot gegeven bij het Jeu de Paume en vroeg er 100.000 frank voor; hij kreeg er 5.000. Hetzelfde museum bewaart ook een studie voor Compositie IX, een tekening in potlood en Oost-Indische inkt uit hetzelfde jaar.
Hoe wordt onze versie met de hand geschilderd?
De schilder werkt naar een referentie in hoge resolutie en bouwt het schilderij in lagen op, met penseel en olieverf. Bij dit motief komt het aan op de rechte randen van de banden en de precieze kleine tekens: elke band moet evenwijdig aan de andere lopen, en elke stip en elke acht op de groene rechthoek moet duidelijk te onderscheiden blijven. Een olieverfschilderij behoudt zijn kleuren jarenlang, want olieverf verbleekt niet zoals drukwerk. Omdat elke reproductie afzonderlijk ontstaat, zijn er geen twee precies gelijk; motief, verhoudingen en kleuren komen wel overeen. De foto’s bovenaan de pagina tonen ons eigen exemplaar: de eerste foto het hele doek van voren, op de ezel tussen stalen van lijstprofielen, de tweede foto het doek van links en de derde foto van rechts. De vierde foto toont van dichtbij het deel linksboven: de groene rechthoek en de lichtgele gekrulde vorm. De vijfde foto toont de witte schijf en het geelwitte schaakbord naast de zwarte vorm, de zesde foto beide schaakborden bij het onderste uiteinde van de zwarte lus, en de zevende foto de schelpachtige vorm met de turquoise veer.
Welk formaat voor welke muur?
Het origineel meet 195 x 113,5 cm; bij ons grootste formaat, 195 x 114 cm, is de breedte dezelfde en de hoogte 5 mm groter. Als schilderij voor de woonkamer is het het mooist in 140 x 80 of 160 x 90 cm, waarin de kleine tekens nog leesbaar blijven. De formaten 60 x 40 en 80 x 50 cm passen boven een bureau of in de hal, 100 x 60 cm in de slaapkamer en 180 x 100 cm aan een grotere muur. Omdat het schilderij zeer breed is, oogt het het mooist boven een bank of een lange ladekast, waar het in de breedte ruimte heeft.
Formaat op maat, spieraam en lijst
Past geen van de zeven formaten bij uw muur, dan schilderen wij het werk op uw maat; dat is ons schilderij op maat, waarbij wij ook vertellen hoe de banden zich aanpassen aan de gewijzigde verhouding. Elk doek spannen wij op een houten spieraam. Een lijst is niet verplicht en niet bij de basisprijs inbegrepen.
Levering en garantie
Omdat al onze schilderijen op canvas pas op bestelling door onze schilders worden geschilderd, moet u rekenen op 15 tot 45 dagen, afhankelijk van het gekozen formaat. Wij versturen ze goed beschermd, verzekerd en met track-and-trace, naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU. Is er bij ontvangst iets niet in orde, laat u het ons dan weten en wij lossen het op. Alle werken van Kandinsky in ons aanbod vindt u op de pagina Wassily Kandinsky, en over de schilder zelf leest u meer in ons artikel over Wassily Kandinsky. Verder vindt u bij ons de verwante werken Dertig, Hemelsblauw en Compositie X.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel?
Het behoort tot de collectie van het Musée national d’art moderne in het Centre Pompidou in Parijs, onder inventarisnummer JP 890 BIS P. Tot 14 februari 2027 is het uitgeleend aan de tentoonstelling Kandinsky in het Palazzo Bonaparte in Rome. De museumregistratie staat op de pagina van het Centre Pompidou.
Hoe groot is het origineel?
Het meet 195 x 113,5 cm. Wij noemen de breedte eerst; het museum zet de hoogte voorop, 113,5 x 195 cm. Bij ons grootste formaat, 195 x 114 cm, is de breedte dezelfde en de hoogte 5 mm groter.
Wanneer is het schilderij ontstaan?
In 1936. Het is twee keer gedateerd: linksonder met het monogram en het getal 36, op de achterkant met het jaartal 1936.
Wat stelt het schilderij voor?
Niets figuratiefs: schuine kleurbanden waarover kleine tekens, kiemvormen, twee schaakborden en een grote zwarte, kronkelende vorm zweven.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Het is een handgeschilderde reproductie in olieverf op doek; de penseelstreken ziet u in strijklicht, en u kunt ze voelen.
Welk formaat kies ik?
Voor de woonkamer zijn 140 x 80 en 160 x 90 cm het best, boven een bureau of in de hal 60 x 40 of 80 x 50 cm. Plak voordat u beslist een vel papier van het gekozen formaat op de muur en laat het daar een dag hangen.
Kan ik een formaat bestellen dat niet in de lijst staat?
Ja. Wij schilderen ook formaten buiten de reeks, in de verhouding die uw muur nodig heeft, en vertellen u daarbij hoe de banden en tekens zich verdelen.
Hoe wordt het geleverd?
Verzekerd en met track-and-trace, naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
Wat betekenen de twee schaakborden?
Het museum rekent het schaakbord tot de zwevende motieven, samen met de kiemvormen en geometrische figuren, maar kent het geen betekenis toe; daarom doen wij dat ook niet.
Is het origineel te koop en wat is het waard?
Het is niet te koop en heeft geen marktprijs. Het maakt deel uit van een openbare museumcollectie en blijft daar; wat wij aanbieden, is een handgeschilderde kopie, niet het origineel, en die twee stellen wij nooit gelijk.
Is het een goed cadeau?
Ja, vooral voor iemand die houdt van levendige kleuren en kleine details. Twijfelt u over het motief of het formaat, dan is er een cadeaubon, en dan laat u de keuze aan de ontvanger over.
- Onderwerp: schuine gele, blauwe, rode, violette, oranje en groene banden, daarover kleine tekens, twee schaakborden en een grote zwarte vorm
- Origineel: Centre Pompidou, Parijs, inventarisnummer JP 890 BIS P, 1936, 195 x 113,5 cm; tot 14 februari 2027 in Rome
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf op doek, zeven formaten van 60 x 40 tot 195 x 114 cm, op een houten spieraam, desgewenst ingelijst
- Opmerkelijk: volgens het museum het enige schilderij van Kandinsky dat nog tijdens zijn leven in een Frans museum terechtkwam









































