Beschrijving
Zwart raster is een schilderij van Wassily Kandinsky uit 1922: een bijna vierkant doek waarop te midden van kleurvlakken, cirkels en driehoeken een schuin geplaatst zwart raster met witte vakjes ligt, met daaronder een grote donkere wijnrode schijf. Het origineel behoort tot de collectie van het Centre Pompidou in Parijs en is sinds 1986 in bruikleen bij het Musée d’arts de Nantes. Bij ons ontstaat het als handgeschilderde reproductie in olieverf op doek, in acht formaten of op maat, en vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
| Titel: | Zwart raster |
| Andere titels: | Schwarzer Raster · Trame noire · Black Grid |
| Schilder: | Wassily Kandinsky (1866–1944) |
| Jaar van ontstaan: | 1922 |
| Afmetingen van het origineel: | 106 cm x 96 cm |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Abstracte kunst |
| Locatie: | Centre Pompidou, Parijs, in bruikleen bij het Musée d’arts de Nantes (inventarisnummer AM 81-65-44) |
| Onze reproductie: | met de hand geschilderd in olieverf op doek, 8 formaten van 50 x 40 cm tot 150 x 140 cm, op maat op aanvraag |
Zwart raster – Wassily Kandinsky
Wat is het zwarte raster?
Het centrale teken van het schilderij, waaraan het zijn naam dankt. Het museum vermeldt het onder de Duitse titel Schwarzer Raster en de Franse Trame noire; beide betekenen een zwart raster of rooster. Het is een dicht rooster van dikke zwarte spijlen, waartussen in rijen kleine witte rechthoekige vakjes openliggen. Het raster ligt niet horizontaal, maar is gedraaid, alsof iemand het schuin heeft neergelegd, en het bedekt het linkerbovendeel van de grote donkere wijnrode schijf. Het is de meest regelmatige vorm op het doek: alles eromheen is gekleurd, afgerond of puntig, alleen het raster blijft zwart-wit.
Wat is er op het doek te zien?
Het doek is bijna vierkant, net iets breder dan hoog. De linkerbovenhoek wordt gevuld door een roze driehoek met een bleke, witachtige wolk. Van de bovenrand naar het midden onderaan loopt diagonaal een brede bleekgele baan, en rechts daarvan opent zich een blauwgroene ondergrond. Linksonder ligt een diepblauw veld: langs de linkerrand kronkelen daarin drie witte gekrulde vormen, lager zweven twee kleine witte langwerpige vormen met roze en groene driehoeken, en in de hoek zelf staan een gele cirkel en het monogram. In het midden ligt het schuine zwarte raster met de witte vakjes. Op de schijf eronder staan gele verticale staafjes, een groen vlak, een lichtblauw parallellogram, een rode boog langs de onderrand, een dunne witte gebroken lijn en een lange donkergroene punt die naar rechts wijst. Boven het midden staan een rode driehoek met de punt naar beneden, een kleine gele rechthoek en een schuine witte lat, en hoger een donkerblauw ovaal en een roze ovaal met een gele rand. Rechtsboven staan een gele cirkel en een grijze halve cirkel, waar een dunne zwarte lijn overheen loopt, en vanuit het midden spant zich naar rechts een lange zwarte boog. Langs de rechterrand loopt een brede bruine en violette baan, waaruit zich naar links twee witte gebogen lijnen losmaken, die eindigen bij een zwarte kegel met de punt naar beneden. Links van het raster kruisen dunne zwarte lijnen elkaar met een kleine zwarte krul, en daaromheen liggen een groene driehoek, kleine pastelkleurige cirkels en een zwarte driehoek.
Waar is het schilderij ontstaan?
In Weimar, in 1922. Zo staat het in de museumvermelding: het schilderij is in Weimar geschilderd en linksonder gedateerd met monogram en jaartal, VK 22. In de begeleidende tekst vertelt het museum dat Kandinsky na de oorlog Moskou verliet, naar Berlijn kwam en in juni 1922 begon les te geven aan het Bauhaus in Weimar. Zwart raster ontstond dus in hetzelfde jaar waarin hij aan die school kwam.
Waarom is het schilderij zo geometrisch?
Omdat zijn taal in deze jaren veranderde. Het museum beschrijft hoe Kandinsky zich tussen 1922 en 1923 afkeerde van de lyrische zweving van vrije lijnen en de maniëristische vormen van zijn vroege jaren en zich tot een meer geometrische wereld wendde. Op de kleinere schilderijen en aquarellen uit die tijd overheersen volgens het museum de driehoek en de cirkel, de lijnen zijn beslist en recht, de kleurvlakken minder bont en zonder dikke verflagen. Het museum verbindt die ingrijpende verandering met de invloed van de Russische constructivisten, aan wier kritiek Kandinsky vaak blootstond – in de jaren dat hij zich in Rusland en daarna in de Sovjet-Unie terugtrok, maar ook op groepstentoonstellingen in Duitsland in 1923.
Waarom is dit schilderij belangrijk?
Omdat het hoort bij het moment waarop Kandinsky zich aan het Bauhaus een nieuwe taal eigen maakte. Het museum vertelt dat hij Zwart raster aan het Bauhaus schilderde – in de catalogus van zijn werk staat het onder nummer 687 – en dat hij daar ook de maquettes maakte van de wandpanelen voor de tentoonstelling Juryfrei, die nu in bruikleen zijn bij het Musée d’art moderne et contemporain in Straatsburg; de nieuwe koers van de school vroeg volgens het museum juist om deze nieuwe, universele taal. Als abstract schilderij heeft het geen onderwerp dat herkend moet worden: er staan kleuren, lijnen en vormen in verhoudingen op. Hetzelfde museum bezit ook Gelb-Rot-Blau, drie jaar later aan het Bauhaus geschilderd, dat wij schilderen als Geel-rood-blauw.
Hoe wordt onze handgeschilderde versie gemaakt?
De schilder werkt naar een referentie in hoge resolutie en bouwt het schilderij in lagen op, met penseel en olieverf. Bij dit motief telt de precisie: het raster moet regelmatig blijven, de spijlen even dik en de witte vakjes zuiver, anders valt de orde van het doek uiteen. De kleurvlakken zetten wij glad en zonder dikke verflagen op, zoals het museum de schilderijen uit deze jaren beschrijft. Een olieverfschilderij houdt zijn kleuren lang, want olieverf verbleekt niet zoals drukwerk. Omdat elke reproductie van het schilderij afzonderlijk ontstaat, zijn er geen twee precies gelijk; het motief, de verhoudingen en het kleurenpalet komen overeen.
Welk formaat voor welke muur?
Het formaat 106 x 96 cm is precies de grootte van het origineel. Als schilderij voor de woonkamer komt het het mooist uit in 106 x 96 of 130 x 120 cm, waarbij het raster en de schijf ook van een paar meter afstand goed te zien zijn. De formaten 50 x 40 en 60 x 50 cm passen bij een bureau of in de gang, 70 x 60 en 80 x 70 cm in de slaapkamer en 90 x 80 cm in een kleinere woonkamer. Het grootste formaat, 150 x 140 cm, is voor grote muren in open ruimtes en in trappenhuizen.
Formaat op maat, spieraam en lijst
Past geen van de acht formaten bij uw muur, dan schilderen wij het schilderij op uw maten; dat is ons schilderij op maat, waarbij wij er ook bij zeggen waar het motief bij een andere verhouding wordt afgesneden. Elk doek spannen wij op een houten spieraam. Een lijst is niet verplicht en zit niet in de basisprijs.
Levering en garantie
Omdat al onze schilderijen op canvas pas na de bestelling worden geschilderd door onze schilders, rekent u op 15 tot 45 dagen, afhankelijk van het gekozen formaat. Wij versturen ze beschermd, verzekerd en met track-and-trace, naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU. Is er bij ontvangst iets niet in orde, laat u het ons dan weten, dan lossen wij het op. Alle werken van Kandinsky bij ons vindt u op de pagina Wassily Kandinsky, en ons artikel over Wassily Kandinsky stelt de schilder voor. Uit de Bauhausjaren vindt u bij ons ook Doorlopende streep en Enkele cirkels, en ter vergelijking met de vroegere periode staat hier Compositie VII uit 1913.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel?
Het behoort tot de collectie van het Musée national d’art moderne in het Centre Pompidou in Parijs, onder inventarisnummer AM 81-65-44; de weduwe van de schilder, Nina Kandinsky, liet het in 1981 aan het museum na. Sinds 2 december 1986 is het in bruikleen bij het Musée d’arts de Nantes, en daarom hangt het in Nantes en niet in Parijs. De museumvermelding staat op de pagina van het Centre Pompidou, maar zonder afbeelding van het werk.
Hoe groot is het origineel?
Het meet 106 x 96 cm. Wij noemen de breedte eerst; het museum zet de hoogte voorop, 96 x 106 cm. Ons formaat 106 x 96 cm is dus precies de grootte van het origineel.
Wanneer is het schilderij ontstaan?
In 1922 in Weimar, in het eerste jaar dat Kandinsky lesgaf aan het Bauhaus. Monogram en jaartal, VK 22, staan linksonder.
Wat stelt het schilderij voor?
Niets voorwerpelijks: een zwart raster op een wijnrode schijf, met daaromheen driehoeken, cirkels en lijnen.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Het is kunst aan de muur, met de hand geschilderd in olieverf op doek; de penseelstreken zijn in strijklicht te zien en te voelen.
Welk formaat kies ik?
Wilt u het schilderij op de grootte van het origineel, kies dan 106 x 96 cm. Voor de woonkamer zijn ook 90 x 80 en 130 x 120 cm goed, voor een bureau of de gang 50 x 40 of 60 x 50 cm. Plak vóór uw beslissing een vel papier in het gekozen formaat op de muur en laat het daar een dag hangen.
Kan ik een formaat bestellen dat niet in de lijst staat?
Ja. Wij schilderen ook formaten buiten de reeks, in de verhouding die uw muur nodig heeft; daarbij zeggen wij erbij waar het motief bij een andere verhouding wordt afgesneden.
Hoe wordt het geleverd?
Verzekerd en met track-and-trace, naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
Wat onderwees Kandinsky aan het Bauhaus?
Volgens het museum leidde hij tijdelijk de werkplaats voor muurschildering en doceerde hij kleurenleer. Als uitgangspunt nam hij de drie primaire kleuren – rood, geel en blauw – en de drie basisvormen: cirkel, driehoek en vierkant.
Is het origineel te koop en wat is het waard?
Het is niet te koop en heeft geen marktprijs. Het behoort tot een openbare museumcollectie en blijft daar; wat wij aanbieden, is een handgeschilderde kopie, niet het origineel, en wij stellen die twee nooit gelijk.
Is het een goed cadeau?
Ja, vooral voor iemand die van orde en kleur tegelijk houdt. Twijfelt u over het motief of het formaat, dan is er een cadeaubon, en laat u de keuze aan de ontvanger.
- Onderwerp: een schuin zwart raster met witte vakjes op een donkere wijnrode schijf, met daaromheen driehoeken, cirkels en bogen
- Origineel: Centre Pompidou, Parijs, inventarisnummer AM 81-65-44, 1922, 106 x 96 cm, legaat van Nina Kandinsky 1981, sinds 1986 in bruikleen in Nantes
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf op doek, acht formaten van 50 x 40 tot 150 x 140 cm, opgespannen en desgewenst ingelijst
- Goed om te weten: de museumvermelding heeft geen afbeelding van het werk; het schilderij ontstond in Weimar, in het jaar waarin Kandinsky aan het Bauhaus begon les te geven









































