Beschrijving
Gordijn, kan en fruitschaal – een Cézanne die u niet kunt gaan bekijken
Gordijn, kan en fruitschaal (Frans: Rideau, cruchon et compotier) is een van die stillevens van Cézanne waarin alles alleen overeind blijft omdat de schilder het zo wilde: een zwaar gordijn met een patroon links, een stenen kan, een fruitschaal met appels en peren en een blauwe gedessineerde stof die in plooien over de tafel afhangt. Het doek meet ongeveer 59 x 72 cm en ontstond volgens de catalogus in 1893–1894. Tegenwoordig bevindt het zich in een particuliere collectie – het is het enige werk in ons Cézanne-aanbod dat u niet in een museum kunt gaan bekijken. Ons handgeschilderde schilderij op canvas brengt het in olieverf op doek.
Het gordijn dat het tafereel bijeenhoudt
Het gordijn is geen achtergrond. Cézanne plaatste het zo dat de verticale lijn ervan links het gewicht van het fruit rechts in evenwicht houdt, en zijn patroon speelt in op het patroon van het tafelkleed. Denkt u het weg, dan zakt het tafereel in elkaar. Dat is precies het verschil tussen een stilleven als inventaris van voorwerpen en een stilleven als bouwwerk: bij Cézanne ligt niets toevallig waar het ligt.
Fruit dat steviger is dan de schaal
De appels en peren zijn geschilderd met dichte, opeenvolgende vlakjes kleur die ze een bijna stenen gewicht geven – vaak zijn ze tastbaarder dan het schaaltje waarin ze liggen. Juist daarom verdragen de stillevens van Cézanne een gedrukte reproductie zo slecht: de vlakjes waaruit een vrucht is opgebouwd, vloeien in een vlakke weergave in elkaar over. Een handgeschilderde reproductie bewaart ze als streken die u van dichtbij kunt zien.
Eigenaars die zich laten lezen als een geschiedenis van het verzamelen
Het doek is door een uitzonderlijke reeks handen gegaan. De eerste eigenaar was de Parijse kunsthandelaar Ambroise Vollard, daarna de verzamelaar Cornelis Hoogendijk in Amsterdam, vervolgens Paul Rosenberg; in 1920 kocht dr. Albert C. Barnes het, en dertig jaar lang maakte het deel uit van de Barnes-collectie. In 1950 kwam het in New York bij het echtpaar Whitney terecht, later in particuliere handen, waar het zich nog altijd bevindt. De catalogue raisonné vermeldt ook nauwkeurig een veiling uit 1999 – en markeert die als geannuleerd; daarom noemen wij geen bedragen, want die zouden onbetrouwbaar zijn.
Voor thuis is dit een stil, maar allerminst saai doek: blauw, bruin en groenig overheersen, en de rode appels geven het tafereel één enkel warm punt. Het komt mooi uit boven een ladekast of in de eetkamer, waar u het van dichtbij kunt bekijken. Het is verkrijgbaar in vijftien formaten, in overleg ook in een formaat op maat, en de lijst kiest u met onze 3D-app – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Onder onze reproducties van schilderijen vindt u ook andere stillevens van Cézanne: Mand met appelen, Stilleven met uien en Kersen en perziken.
- Onderwerp: Gordijn, kan en fruitschaal, Paul Cézanne, 1893–1894, particuliere collectie
- Techniek: handgeschilderd schilderij, olieverf op canvas, reproductie
- Formaten: 15 formaten, desgewenst ook een formaat op maat
- Goed om te weten: dertig jaar lang maakte het doek deel uit van de collectie van dr. Albert C. Barnes









































