Beschrijving
De kaartspelers (Courtauld) – twee mannen die zwijgend boven hun kaarten zitten
Dit is de meest geconcentreerde versie uit de beroemdste reeks van Paul Cézanne: twee boeren zitten tegenover elkaar, tussen hen staat niets dan een tafel en stilte. Het doek bevindt zich in de Courtauld Gallery in Londen. Onze handgeschilderde reproductie, een schilderij op canvas, brengt dit strenge, ingetogen tafereel bij u in huis, geschilderd in olieverf op doek, met de warmrode tafel die de hele compositie bijeenhoudt.
Waarin verschilt deze versie van de andere?
Cézanne schilderde De kaartspelers vijf keer. De eerste twee doeken zijn vol figuren: in de collectie van de Barnes Foundation zitten vijf figuren, in het Metropolitan Museum of Art in New York vier. Daarna bracht hij het tafereel terug tot twee spelers – en het Londense doek behoort juist tot die drie late versies. Van de drie versies met twee spelers is de Londense de enige waarop geen wijnfles op tafel staat: de Parijse in het Musée d’Orsay en de versie in privébezit hebben er allebei een, precies in het midden tussen de twee mannen. Daardoor is de Londense ook de kaalste – niets verdeelt het tafereel, niets leidt de blik af.
Wie zijn de twee mannen aan tafel?
De modellen waren geen beroepsmodellen; Cézanne schilderde boerenarbeiders uit de omgeving van Aix-en-Provence, van wie sommigen op het familielandgoed Jas de Bouffan werkten. De man links met de lichte hoed rookt een pijp, de man rechts met de blauwachtige pet buigt zich over zijn kaarten. Geen van beiden toont emotie, geen van beiden wint. Kunsthistorici noemen als mogelijke aanleiding vaak het schilderij met kaartspelers van de gebroeders Le Nain uit de 17e eeuw, dat Cézanne in het museum in Aix kan hebben gezien – dat is een verklaring uit de literatuur, geen uitspraak van de schilder.
Wat ziet u op het doek?
De compositie rust op een roodoranje tafel die als as van het tafereel fungeert; daarachter loopt een donkere houten lambrisering, daarboven een lichtere wand. Cézanne bouwt beide figuren op uit brede, zichtbare vlakken verf – de kleding is niet getekend, maar samengesteld. Het origineel is geschilderd in olieverf op doek, meet 60 x 73 cm en ontstond tussen 1892 en 1895. Het hangt in de Courtauld Gallery in Londen.
Een recordprijs die bij een ander doek hoort
De reeks De kaartspelers staat bekend om een van de hoogste prijzen in de geschiedenis van de kunstmarkt: in 2011 kocht de Qatarese koninklijke familie de versie met twee spelers die in privébezit was. De prijs is nooit officieel bevestigd; schattingen lopen uiteen van 250 tot 320 miljoen dollar. Het gaat om een ander doek uit de reeks, niet om het Londense: dat kocht de Britse industrieel Samuel Courtauld in maart 1929, en hij nam het op in de collectie die hij in 1932 schonk aan het instituut dat onder zijn naam werd opgericht (inventarisnummer P.1932.SC.57). Sindsdien is het nooit meer te koop geweest.
De verzamelaar die het doek voor het publiek behield
Samuel Courtauld was geen kunsthistoricus, maar eigenaar van een kunstvezelfabriek. In de jaren twintig van de 20e eeuw kocht hij met eigen geld stelselmatig Franse moderne schilderkunst, in een tijd waarin de Britse musea die nog niet serieus namen, en in 1932 schonk hij de collectie aan het instituut voor kunstgeschiedenis dat zijn naam draagt. Juist daardoor is een van de vijf versies van De kaartspelers tegenwoordig openbaar te zien in Londen en niet in particuliere handen – anders dan de versie die in 2011 in de Qatarese collectie verdween.
Twee figuren, veel stilte
De rode tafel houdt de hele compositie bijeen, en juist die kleur is de reden dat wij het schilderij met de hand schilderen en niet drukken. U kiest uit tien formaten, en voor afwijkende maten schilderen wij het in een formaat op maat. Het motief komt mooi uit in een eetkamer of een huisbibliotheek. Voor de lijst gebruikt u onze 3D-app: die toont het schilderij realistisch met de gekozen lijst – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Tussen onze handgeschilderde reproducties vindt u ook andere figuurstukken van Cézanne: De kaartspelers (Metropolitan), Jongen met schedel en Mardi Gras.
- Onderwerp: De kaartspelers, Paul Cézanne, 1892–1895, Courtauld Gallery, Londen
- Techniek: handgeschilderd schilderij, olieverf op doek, reproductie
- Formaten: 10 formaten, desgewenst ook een formaat op maat
- Goed om te weten: van de drie versies met twee spelers is de Londense de enige zonder fles op tafel









































