Beschrijving
Engel, nog tastend is een schilderij van Paul Klee uit 1939, het jaar voor de dood van de kunstenaar: een kinderlijke engel met een rond roze gezicht, licht haar, blauwgrijze ogen en een kleine rode mond buigt naar rechtsonder, en een uitgestrekte arm verdeelt het blad in een licht bovenste en een donker onderste deel. Het origineel is een kleine aquarel op papier, slechts 29,4 x 20,8 cm groot, en het bevindt zich in het Zentrum Paul Klee in Bern. Onze schilder brengt het voor u met de hand over op doek, in olieverf, in 8 staande formaten van 31 x 42 tot 136 x 193 cm of in een formaat op maat. Vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij.
| Titel: | Engel, nog tastend |
| Andere titels: | Angel, Still Groping (Engelse titel) · Engel, noch tastend (Duitse titel) |
| Schilder: | Paul Klee (1879–1940) |
| Jaar van ontstaan: | 1939 |
| Afmetingen van het origineel: | 29,4 cm x 20,8 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Aquarel op papier |
| Stijl: | Klassiek modernisme |
| Locatie: | Zentrum Paul Klee, Bern, Zwitserland |
| Onze reproductie: | Met de hand geschilderd in olieverf op doek, 8 formaten of op maat |
Engel, nog tastend – Paul Klee
Wat is er te zien op het schilderij Engel, nog tastend?
In het bovenste deel van het blad zweeft een rond, lichtroze gezicht. De kruin wordt bedekt door een geel kapje van licht haar, dat als een band naar links doorloopt. De ogen zijn twee blauwgrijze, bijna hoekige vormen, de ene hoger, de andere lager, en daartussen zit een kleine rode mond. Omdat het hoofd naar rechtsonder is gebogen, lijkt het alsof de engel voorzichtig naar de grond kijkt.
Links rijst een grote paarsblauwe driehoek op, die u als een vleugel of als een lichaam in een los gewaad kunt lezen. Over het midden van het blad strekt zich een arm naar rechts uit; de Engelstalige Wikipedia beschrijft drie vingers en een duim, die naar voren wijzen. Een tweede, geelachtige hand reikt omhoog naar de rechterbovenhoek.
De onderste helft is donker, besmeurd met blauwzwarte streken, en langs de onderrand verschijnen nog twee kleine groenige vlekken. De achtergrond is bruinachtig oker en doorkruist met dunne, gekraste lijnen, alsof het papier telkens opnieuw is gewreven. Linksboven heeft Klee klein gesigneerd.
Wat betekenen de engelen uit de laatste jaren van Klee?
Nadat de nazi’s in 1933 de macht hadden gegrepen, werd Klee in Duitsland uit zijn ambt als hoogleraar ontslagen en als ontaarde kunstenaar gebrandmerkt. Hij vestigde zich in Zwitserland, het land waar hij was geboren, en daar werd bij hem een ongeneeslijke ziekte vastgesteld.
Engelen werden een van de vaste motieven van die laatste jaren. Alleen al in 1939 schilderde hij er 28, en in 1940, het jaar waarin hij stierf, nog vier. De Engelstalige Wikipedia benadrukt dat de engelen van Klee met kinderlijke humor zijn weergegeven en geen verheven mystieke wezens zijn.
Ook deze engel ziet eruit als een kind. Hij houdt zijn arm voor zich uitgestrekt en tast, zoals de titel zegt, nog rond, alsof hij een weg zoekt of iets om zich aan vast te houden. Klee heeft geen uitleg nagelaten, dus de titel en wat we zien zijn de beste wegwijzers.
Waarom is deze kleine engel zo geliefd?
Hij ontstond in moeilijke jaren, en toch bleef het blad teder, bijna speels. De grote ogen, de rode mond en het gele haar geven de engel een gezicht waar kinderen en volwassenen snel van gaan houden, terwijl de donkere vlekken in het onderste deel een stille ernst bewaren.
Klee werd in 1879 geboren in Münchenbuchsee bij Bern; zijn vader was een Duitse muziekleraar, zijn moeder een Zwitserse zangeres. Hij speelde van kinds af aan viool, en de dichter Rilke schreef dat zijn tekeningen als afschriften van muziek zijn; de dunne, trillende lijnen van deze engel hebben daar iets van in zich.
Een kort artikel over het schilderij op de Engelstalige Wikipedia, in het Engels geschreven, beschrijft het lichte haar, de blauwe ogen en de uitgestrekte arm van de engel en plaatst het werk in de late reeks engelen van Klee.
Waar wordt het origineel bewaard en hoe klein is het?
Het origineel bevindt zich in het Zentrum Paul Klee in Bern, de stad in de buurt waarvan de kunstenaar werd geboren. Het is een aquarel op papier van amper 29,4 x 20,8 cm (hoogte x breedte), iets kleiner dan een vel van A4-formaat.
Klee doceerde van 1921 tot 1931 aan het Bauhaus, naast Wassily Kandinsky, en daarna tot 1933 aan de academie in Düsseldorf. De nazitentoonstelling van ontaarde kunst nam in 1937 zeventien van zijn werken op, en uit openbare collecties werden 102 van zijn werken in beslag genomen.
Hij liet meer dan 9.000 werken na, waaronder veel kleine bladen op papier, gaas of karton. Sommige hebben een verrassende ondergrond: het schilderij Stilleven uit 1927, met potten, fruit en een paasei, is geschilderd op een dikke gipsplaat.
Engel, nog tastend of een ander schilderij van Klee?
Dit kunstschilderij is voor iedereen die aan de muur liever een stille, vriendelijke figuur wil dan een luide compositie. Het staande formaat en het gebogen hoofd passen goed bij een smalle muur, een plek naast het bed of een leeshoek.
Wie liever geometrie heeft, kan het schilderij Grenzen van het verstand bekijken, met een rode bol boven een vlechtwerk van dunne lijnen. Banden van kleine streepjes onder een muzikale titel vindt u op het schilderij Variaties (progressief motief), en een huis dat om zijn eigen middelpunt lijkt te draaien, op het schilderij Draaiend huis.
Nog meer engelen, huizen en kleurrasters wachten op u op de pagina Paul Klee, waar alle schilderijen van Paul Klee staan die wij op bestelling schilderen.
Hoe schilderen wij deze engel met de hand op doek?
Het origineel van Klee is een aquarel op een vel papier. Onze versie is een handgeschilderde reproductie op doek: de schilder maakt haar in olieverf, in het formaat dat u kiest, en zo wordt het kleine blad een schilderij dat aan uw muur hangt als elk ander. Kiest u voor olieverf, dan komt er een olieverfschilderij met diepe, zachte tonen aan uw muur.
Eerst tekent hij met dunne lijnen de omtrek van het hoofd, de driehoek en beide armen, want de buiging van het gezicht moet precies zo blijven als Klee haar heeft neergezet. Daarna legt hij in verschillende dunne lagen de bruinachtige achtergrond, de paarsblauwe driehoek en de donkere onderste helft aan, en pas aan het eind voegt hij het roze gezicht, het gele haar, de blauwgrijze ogen en de rode mond toe.
Een aquarel is doorschijnend, en daarom vloeit de verf in het origineel uit in zachte, ongelijke vlekken. De schilder bouwt die indruk op met verdunde, doorschijnende lagen en licht wrijven, zodat de onderste helft rokerig en levendig blijft en de bovenste licht.
Welk formaat voor welke muur?
Kort antwoord: 31 x 42 of 40 x 55 cm voor de muur naast het nachtkastje, een boekenplank of een smalle strook naast het raam, 45 x 65 en 60 x 81 cm boven een bed of bureau, 77 x 107 en 85 x 125 cm boven de bank of een ladekast, en 110 x 152 of 136 x 193 cm voor een hoge lege muur, een gang of een trappenhuis.
Deze engel schilderen wij in 8 staande formaten (breedte x hoogte): 31 x 42, 40 x 55, 45 x 65, 60 x 81, 77 x 107, 85 x 125, 110 x 152 en 136 x 193 cm. Het origineel meet 20,8 x 29,4 cm (breedte x hoogte), dus zelfs ons kleinste formaat is groter dan het blad van Klee, en het grootste vergroot het meer dan zes keer. Zo wordt de kleine aquarel een schilderij dat een hele muur kan vullen.
Als schilderij voor de woonkamer is het het mooist in 85 x 125 of 110 x 152 cm, waar het contrast tussen de lichte bovenkant en de donkere onderkant echt tot zijn recht komt. In de slaapkamer of de kinderkamer is een kleiner formaat huiselijker, en het kindergezicht oogt daar rustgevend.
Is een ander formaat of een lijst mogelijk?
Zeker. Vraagt uw muur om een andere verhouding, dan schikken wij de engel zo dat het hoofd, beide armen en de driehoek heel blijven, en passen wij alleen de bruinachtige achtergrond langs de randen aan. De reproductie van het schilderij verandert zo alleen aan de rand, en de figuur blijft zoals Klee haar heeft getekend. Geeft u ons uw formaat op maat door, dan laten wij u de prijs en de doorlooptijd weten.
De engel kan opgerold, opgespannen op een houten spieraam of al ingelijst bij u aankomen. Het opspannen en inlijsten gebeurt in onze lijstenmakerij in Slovenië, waar wij al onze schilderijen op canvas vóór de reis zorgvuldig beschermen. In onze 3D-app kunt u lijstprofielen uitproberen – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen; het voorbeeld op uw eigen muur is een aparte dienst van ons.
Bij de warme bruine achtergrond past een smal donker lijstprofiel of naturel hout. Zonder lijst, alleen opgespannen op een spieraam, is de engel even mooi.
Wanneer komt de engel bij u aan?
De schilder begint zodra u de bestelling bevestigt, en het schilderij is binnen 15 tot 45 werkdagen klaar voor verzending. Nog voordat wij het inpakken, laten wij u een foto van het voltooide schilderij zien, en wilt u iets veranderd hebben, dan doen wij dat.
Wij leveren naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en voor elke bestelling geldt ons retourbeleid.
De tedere engel is een mooi cadeau bij de geboorte van een kind, voor een nieuwe woning of voor iemand die van Klee houdt. Kent u de muur van de ontvanger niet, geef dan een cadeaubon, en laat hem of haar zelf het formaat kiezen.
Veelgestelde vragen
In welk museum hangt het origineel?
In het Zentrum Paul Klee in Bern, niet ver van de plaats waar Klee werd geboren.
Wat staat er op het schilderij?
Een kinderlijke engel met geel haar, blauwgrijze ogen en een uitgestrekte arm boven een donkere, vervaagde onderste helft.
Krijg ik een gedrukte reproductie?
Nee. Uw schilderij is een handgeschilderde kopie op doek, met het penseel in olieverf gemaakt.
Hoe klein is het origineel van Klee?
Het meet maar 29,4 x 20,8 cm (hoogte x breedte), en onze formaten gaan tot 136 x 193 cm.
Kan ik een formaat bestellen dat niet in het aanbod staat?
Ja. Laat u ons de breedte en hoogte weten die u nodig hebt, dan sturen wij u de prijs en de doorlooptijd.
Hoe lang moet ik op het schilderij wachten?
Tussen 15 en 45 werkdagen, en vóór verzending ziet u het op een foto.
Past het in een slaapkamer of als cadeau?
Ja. De zachte kleuren en het kindergezicht horen in een slaapkamer, en als cadeau zorgt het voor vreugde bij de geboorte van een kind of een verhuizing.
Waarom tast de engel?
De titel zegt dat hij nog een weg zoekt; Klee gaf zijn late engelen een kinderlijk uiterlijk, en deze strekt zijn arm uit als een kind dat nog niet vast op de benen staat.
- Onderwerp: een kinderlijke engel met een rond roze gezicht, geel haar, een paarsblauwe driehoek en een uitgestrekte arm.
- Origineel: aquarel op papier, 1939, 29,4 x 20,8 cm, Zentrum Paul Klee, Bern.
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf op doek, 8 formaten van 31 x 42 tot 136 x 193 cm of op maat.
- Goed om te weten: in 1939 schilderde Klee 28 engelen, en in 1940 nog vier.









































