Beschrijving
De luitspeler is een vroeg werk van Caravaggio uit omstreeks 1596: een jonge muzikant in een wit hemd zit aan een stenen tafel, speelt luit en zingt; voor hem ligt een opengeslagen boek met noten, en opzij zijn een viool, een vaas met bloemen en fruit te zien. Het origineel, olieverf op doek, is 94 cm hoog en 119 cm breed en bevindt zich in de Staatshermitage in Sint-Petersburg. Onze schilder schildert het voor u met de hand in olieverf op doek, in 8 liggende formaten van 50 x 39 tot 200 x 159 cm of op maat, en het voltooide schilderij laten wij u vóór verzending op een foto zien.
| Titel: | De luitspeler |
| Andere titels: | Il suonatore di liuto · The Lute Player |
| Schilder: | Michelangelo Merisi da Caravaggio (1571–1610) |
| Jaar van ontstaan: | omstreeks 1596 |
| Afmetingen van het origineel: | 94 cm x 119 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Barok, tenebrisme |
| Locatie: | Staatshermitage, Sint-Petersburg, Rusland |
| Onze reproductie: | Met de hand geschilderd in olieverf op doek, 8 formaten of op maat |
De luitspeler – Caravaggio
Wat is er op het schilderij De luitspeler te zien?
Aan een tafel met een kaal marmeren blad zit een jongeman met zachte gelaatstrekken en dik bruin haar. Hij draagt een wijd wit hemd, houdt de luit op schoot en bespeelt haar, en zijn lippen staan licht van elkaar, omdat hij tegelijk zingt.
Op de tafel voor hem ligt een opengeslagen partijboek, waarin de noten duidelijk te zien zijn. Aan de ene kant ligt een viool, aan de andere staat een vaas met bloemen, met daarnaast uitgestald fruit. Alle voorwerpen liggen dicht bij de rand van de tafel, alsof de muzikant ze net heeft neergelegd.
Het licht komt van links. Eerst vangt het het gezicht van de jongeman en het wit van de mouwen, dan glijdt het over de bolle klankkast van de luit en blijft het hangen op de bloemen en de vruchten. Het tafereel is stil en geconcentreerd: één enkele mens, zijn instrument en het lied dat hij zingt.
Wat zingt de jongeman en wie stond er model?
De jongeman begeleidt zichzelf op de luit terwijl hij een madrigaal over de liefde zingt. In het boek voor hem staan madrigalen van Jacques Arcadelt (1515–1568), en een deel van de Franse tekst is te lezen, in het Nederlands: “U weet dat ik u liefheb en aanbid … Ik was de uwe”.
De bloemen, het aangesneden fruit en de gebarsten klankkast van de luit verwijzen naar de vergankelijkheid. De liefde waarover hij zingt, is zoals al het andere op de wereld kortstondig en sterfelijk. De schoonheid van het moment en het besef dat het voorbijgaat, zijn zo samen geschilderd.
Aan het model met zijn wat meisjesachtige trekken zijn verschillende namen toegeschreven. Het zou Pedro Montoya kunnen zijn, een castraat uit de huishouding van kardinaal Francesco Maria del Monte, die in die tijd in de Sixtijnse Kapel zong. Caravaggio’s biograaf Peter Robb herkent er daarentegen Mario Minniti in, een kameraad van de schilder, die ook model stond voor een van de twee versies van het schilderij De waarzegster.
Waarom wordt De luitspeler zo gewaardeerd?
Caravaggio’s vroege biograaf Giovanni Baglione beschrijft een jongeman met een luit die de schilder voor kardinaal del Monte schilderde en die volkomen levend leek. Volgens Baglione zei Caravaggio erover dat het het mooiste werk was dat hij ooit had gemaakt.
De stillevendelen zijn buitengewoon verfijnd geschilderd. De noten aan het begin van de madrigalen zijn zo nauwkeurig weergegeven dat men kan vaststellen welke liederen hij zingt. De instrumenten waren kostbaar en kwamen waarschijnlijk uit de eigen collectie van de kardinaal, want del Monte was evengoed een beschermheer van de muziek als van de schilderkunst.
Nieuw was ook het licht. De schilder Giulio Mancini schreef dat Caravaggio werkte bij sterk licht van boven, met één enkel raam en zwart geschilderde muren, zodat de lichten helder en de schaduwen donker waren. Meer over de geschiedenis van het werk vertelt het artikel op de Engelstalige Wikipedia, dat in het Engels is geschreven.
Waar is het origineel en waar komt het vandaan?
Het origineel bevindt zich in de Staatshermitage in Sint-Petersburg, onder inventarisnummer ГЭ-45. Eerder maakte het deel uit van de collectie van markies Vincenzo Giustiniani, die een vriend en buurman van kardinaal del Monte was en in die jaren de tweede belangrijke beschermheer van Caravaggio.
In 1808 kocht de Russische tsaar Alexander I het op een veiling in Parijs via zijn kunstadviseur Vasili Roedanovski, en de aankoop werd gesteund door Vivant Denon. Sindsdien is het schilderij in Rusland.
Er bestaan twee officiële versies van deze compositie: die van de Hermitage en die uit de collectie Wildenstein, die lange tijd in het Metropolitan Museum in New York te zien was. Daarnaast is een derde voorgesteld, uit Badminton House, die in 2020 in de Galleria Borghese in Rome samen met de versie van de Hermitage werd tentoongesteld.
Op het schilderij van de Hermitage zijn kleine anatomische onhandigheden van de andere twee verdwenen, zoals de licht ongelijk staande ogen en de onzekere omtrek van een hand. De plooien van de kleding zijn hier sneller geschilderd, in de vaas zijn geen weerspiegelingen van een raam te zien, en de linkerrand van het doek snijdt de bloemen en de krul van de viool af.
De luitspeler of een ander schilderij van Caravaggio?
De luitspeler is een kunstschilderij voor muziekliefhebbers en voor iedereen die de vroege, lichte Caravaggio met één enkele rustige figuur het mooist vindt. Het komt goed tot zijn recht in een muziekkamer, bij de piano of in een bibliotheek.
Uit dezelfde Romeinse jaren stamt het schilderij De kaartspelers, waarop een kaartspel aan tafel in bedrog verandert. Ook het schilderij De heilige Catharina van Alexandrië behoorde tot de collectie van kardinaal del Monte: de heilige knielt bij het gebroken wiel met spijkers en kijkt ons rustig aan.
Wie het meest houdt van het fruit en de bloemen op de tafel van de luitspeler, kan het schilderij Stilleven met fruit op een stenen richel bekijken, dat aan Caravaggio wordt toegeschreven. De schilderijen van Caravaggio die wij op bestelling schilderen, vindt u samen op de pagina Caravaggio.
Hoe wordt onze versie van De luitspeler met de hand geschilderd?
Aan elke Luitspeler beginnen wij pas na uw bestelling, met olieverf op doek en laag voor laag. De schilder tekent eerst met een dun penseel de jongeman, de omtrek van de luit en de rand van de tafel, en legt daarna de donkere achtergrond en de rustige vlakken van het marmer aan.
Daarna bouwt hij de huid op: de warme overgang op de wangen, de schaduw onder de kin, het licht op de vingers die de snaren raken. Het witte hemd krijgt plooien uit grijze, blauwige en warmwitte tonen, en de luit warm bruin hout, dat het licht van links naar de kijker toe draait.
Als laatste schildert hij met de kleinste penselen de noten in het boek, bloem voor bloem in de vaas en het fruit op de tafel. Zo draagt de handgeschilderde reproductie voelbare penseelsporen op het doek, die drukwerk niet kan nabootsen. Dit olieverfschilderij is overdag ingetogen, maar bij een lamp ’s avonds lichten het witte hemd en de bloemen op uit het donker.
Welk formaat past bij uw muur?
Kort gezegd: 50 x 39 of 65 x 49 cm voor een smalle muur of een muziekhoek, 70 x 57 of 90 x 70 cm voor de slaapkamer en de werkkamer, 110 x 90 of 140 x 111 cm boven de bank of de piano, en 160 x 123 of 200 x 159 cm voor een grote vrije muur.
De luitspeler schilderen wij in 8 liggende formaten (breedte x hoogte): 50 x 39, 65 x 49, 70 x 57, 90 x 70, 110 x 90, 140 x 111, 160 x 123 en 200 x 159 cm. Het dichtst bij het origineel komt 110 x 90 cm, dat 9 cm smaller en 4 cm lager is.
Omdat er maar één muzikant is en hij dicht bij de kijker zit, blijft het tafereel ook in kleinere formaten duidelijk, terwijl in de grotere de noten, de bloemen en de viool tot hun recht komen. Als schilderij voor de woonkamer komt 140 x 111 cm mooi uit boven de bank. Het gezicht van de muzikant hangt het best ongeveer op ooghoogte.
Kan ik een ander formaat en een lijst kiezen?
Ja. De bloemen links en de viool aan de andere kant reiken bijna tot de randen, dus passen wij de compositie bij een andere verhouding van de zijden zo aan dat beide voorwerpen heel blijven. Daarbij zorgen wij ervoor dat de reproductie de jongeman in het midden houdt. Laat u ons weten welke breedte en hoogte bij uw ruimte passen, dan laten wij u de prijs en de doorlooptijd weten.
De luitspeler versturen wij opgerold in een koker, opgespannen op een houten spieraam of al ingelijst. Het opspannen en inlijsten gebeurt in onze lijstenmakerij in Slovenië, waar wij alle schilderijen op canvas voor de reis klaarmaken. Voor de lijst gebruikt u onze 3D-app: die toont alleen de lijst – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen; hoe De luitspeler er op uw muur uitziet, laten wij u zien met een aparte dienst, het voorbeeld op uw muur.
Bij het lichte tafereel met het witte hemd en het warme hout van de luit past een lijst in een warme goudtoon of een eenvoudig lijstprofiel van donker notenhout.
Wanneer en hoe komt uw Luitspeler?
Wij beginnen aan De luitspeler zodra u de bestelling bevestigt, en versturen het schilderij binnen 15 tot 45 werkdagen. Daarvóór sturen wij u een foto van het voltooide schilderij; wilt u iets veranderen, dan passen wij het vóór verzending aan. Wij leveren naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en voor De luitspeler geldt, zoals voor elke bestelling, ons retourbeleid.
De luitspeler is een mooi cadeau voor een muzikant, een muziekleraar of iemand die zelf gitaar of luit speelt. Wie de keuze van het formaat aan de muzikant zelf wil overlaten, kan een cadeaubon geven.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel van De luitspeler?
In de Staatshermitage in Sint-Petersburg, waar het terechtkwam na de aankoop door tsaar Alexander I in 1808.
Wat zingt de jongeman op het schilderij?
Een madrigaal over de liefde; in het boek voor hem staan madrigalen van Jacques Arcadelt.
Ontvang ik een gedrukte reproductie?
Nee. Elke Luitspeler van ons is een handgeschilderde kopie, gemaakt met penseel en olieverf op doek.
Hoe groot is het origineel?
Het is 94 cm hoog en 119 cm breed; ons formaat dat er het dichtst bij komt, is 110 x 90 cm.
Bestaan er meerdere versies van deze compositie?
Ja, officieel twee, in de Hermitage en in de collectie Wildenstein, en er is nog een derde voorgesteld.
Past het in de slaapkamer?
Ja. Een rustig tafereel met één muzikant past goed in de slaapkamer, en net zo goed in de woonkamer of de muziekkamer.
Schildert u het in een formaat dat niet in de lijst staat?
Ja. Laat u ons weten hoe breed en hoog u De luitspeler wilt, dan laten wij u de prijs weten.
Hoe lang moet ik op het schilderij wachten?
15 tot 45 werkdagen, en de foto van het voltooide schilderij krijgt u nog vóór verzending.
- Onderwerp: een jongeman in een wit hemd speelt luit en zingt; op de tafel liggen een boek met noten, een viool, bloemen en fruit.
- Origineel: omstreeks 1596, olieverf op doek, 94 x 119 cm, Staatshermitage, Sint-Petersburg.
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf op doek, in 8 liggende formaten van 50 x 39 tot 200 x 159 cm of op maat.
- Goed om te weten: de noten in het boek zijn leesbaar, het zijn madrigalen van Jacques Arcadelt; een tweede versie bevindt zich in de collectie Wildenstein.









































