Beschrijving
De heilige Catharina van Alexandrië is een vroeg schilderij van Caravaggio, dat Wikipedia dateert op omstreeks 1593: de jonge heilige in donker fluweel met witte mouwen knielt op een rood kussen naast een gebroken wiel met pinnen, houdt een dun zwaard in haar handen en kijkt ons recht in de ogen. Het origineel, olieverf op doek, meet 173 cm in de hoogte en 133 cm in de breedte en bevindt zich nu in het Museo Nacional Thyssen-Bornemisza in Madrid. Bij ons schildert een schilder het met de hand in olieverf op doek, in 8 staande formaten van 40 x 50 tot 142 x 190 cm of op maat, en vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij.
| Titel: | De heilige Catharina van Alexandrië |
| Andere titels: | Santa Caterina d’Alessandria (Italiaans) · Saint Catherine of Alexandria (Engels) |
| Schilder: | Michelangelo Merisi da Caravaggio (1571–1610) |
| Jaar van ontstaan: | omstreeks 1593 |
| Afmetingen van het origineel: | 173 cm x 133 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Barok, tenebrisme |
| Locatie: | Museo Nacional Thyssen-Bornemisza, Madrid, Spanje |
| Onze reproductie: | Met de hand geschilderd in olieverf op doek, 8 formaten of op maat |
De heilige Catharina van Alexandrië – Caravaggio
Wat is er op het schilderij De heilige Catharina van Alexandrië te zien?
Het staande doek toont één enkele figuur. Een jonge vrouw knielt op een rood kussen, gekleed in een rijke jurk van donker fluweel waaruit brede witte mouwen oplichten. De achtergrond is bijna zwart, zodat het licht blijft hangen op haar gezicht, haar handen en in de plooien van de stof.
Naast haar ligt een gebroken wiel, bezet met scherpe pinnen: het werktuig waarmee men haar wilde terechtstellen. In haar handen houdt ze een lang, dun zwaard, en op de grond ligt een palmtak, het teken van de martelaren.
De heilige kijkt niet naar de hemel en bidt niet. Ze draait haar hoofd licht en kijkt ons rustig aan, alsof we haar midden in haar gedachten hebben gestoord. Die directe blik haalt haar uit de legende en brengt haar naar de ruimte waar de kijker staat.
Wie was de heilige Catharina van Alexandrië?
Volgens de overlevering was Catharina van adellijke afkomst en wijdde zij zich na een visioen aan het christendom. Op haar achttiende ging zij de confrontatie aan met de Romeinse keizer Maximus, vermoedelijk Galerius Maximianus, debatteerde zij met zijn heidense filosofen en bekeerde zij velen van hen.
De keizer liet haar opsluiten, maar in de kerker bekeerde zij ook nog keizerin Valeria Maximilla en de bevelhebber van zijn leger. Maximus liet de bekeerlingen terechtstellen, onder wie de keizerin, en veroordeelde Catharina tot de dood op het wiel met pinnen. Het wiel zou zijn gebroken op het moment dat zij het aanraakte, en daarom werd zij ten slotte onthoofd.
Daar komen de voorwerpen op het schilderij vandaan: het gebroken wiel voor het wonder, het zwaard voor de onthoofding en de palm voor het martelaarschap. Catharina is de beschermheilige van bibliotheken en bibliothecarissen, van leraren, archivarissen en iedereen die zich met wijsheid en onderwijs bezighoudt, en ook van wie zijn brood met wielen verdient. Haar feestdag is op 25 november, en de overlevering plaatst haar martelaarschap in het jaar 305.
In 1969 haalde de Kerk haar van de heiligenkalender, omdat de meeste historici meenden dat Catharina waarschijnlijk nooit had bestaan. Tegen 2002 had de Kerk haar standpunt herzien en zette zij haar weer op de kalender.
Waarom is het schilderij zo bekend?
Omdat de jonge Caravaggio in Rome een heilige uit de legende schildert als een echte vrouw. In plaats van een hemelse verschijning zien we een knielende figuur in een werkelijke ruimte, met een kussen, een wiel en een zwaard, die in het donker door scherp licht wordt getroffen. Dat is het tenebrisme waarmee hij beroemd werd, hier samengebald in één enkele, rustige figuur.
Als model koos Caravaggio Fillide Melandroni, een bekende Romeinse courtisane, wat volgens Wikipedia ophef veroorzaakte. Fillide poseerde later opnieuw voor hem, voor Martha en Maria Magdalena, voor de Judith die Holofernes onthoofdt en voor een portret dat tijdens de Tweede Wereldoorlog in Berlijn verbrandde.
Uit dezelfde vroege Romeinse jaren, omstreeks 1596, stamt ook het schilderij De luitspeler, waarop een jonge muzikant in een wit hemd luit speelt aan een tafel met bloemen, fruit en een opengeslagen muziekboek. Het verhaal van het schilderij en van de heilige beschrijft het artikel op de Engelstalige Wikipedia uitvoeriger; het is in het Engels geschreven.
Waar is het origineel en waar komt het vandaan?
Het origineel bevindt zich in het Museo Nacional Thyssen-Bornemisza in Madrid. Het doek is 173 cm hoog en 133 cm breed.
Het schilderij behoorde tot de collectie van kardinaal Francesco Maria del Monte, waar het in 1627 in de inventaris werd opgenomen. Wikipedia vermeldt dat Catharina en Maria Magdalena tot de lievelingsstukken van de kardinaal behoorden.
De kunsthistoricus Alessandro Zuccari meent dat Caravaggio het op voorstel van de kardinaal schilderde, toen hij bij hem in het Romeinse Palazzo Madama woonde.
De heilige Catharina van Alexandrië of een ander schilderij van Caravaggio?
De heilige Catharina van Alexandrië is een kunstschilderij voor wie houdt van één enkele figuur, een rustige houding en kostbare stof in het halfdonker. Het past in een bibliotheek, een werkkamer, een slaapkamer of een hal met een hoog plafond, want het staande formaat vult ook een smalle muur.
Zoekt u nog een heilige die in haar eigen gedachten verzonken is, bekijk dan het schilderij Boetvaardige Magdalena, waarop een jonge vrouw met gebogen hoofd zit. Een mannelijke tegenhanger van Catharina is het schilderij De heilige Franciscus in meditatie: de heilige in een bruine pij knielt in het donker en kijkt naar de schedel die hij in zijn handen houdt.
Ter vergelijking met de late Caravaggio is er het schilderij De aankondiging van omstreeks 1608, waarop een engel in het wit op een wolk aankomt bij Maria, die met gebogen hoofd knielt. Catharina en de andere schilderijen van Caravaggio uit ons aanbod vindt u op de pagina Caravaggio.
Hoe schildert onze schilder de heilige Catharina?
Elke Catharina schilderen wij pas na uw bestelling, in olieverf op doek en in meerdere lagen. Eerst bedekt de schilder het doek met een donkere ondergrond, daarna tekent hij met een fijn penseel de knielende figuur, het wiel en het zwaard, zodat de verhoudingen kloppen nog voordat hij het eerste licht aanbrengt.
Vervolgens bouwt hij de kleur op van de schaduwen naar de lichten. Het fluweel krijgt een diepe, bijna zwarte toon met zachte reflecties, de witte mouwen krijgen lichte, maar nooit harde plooien. Het langst blijft de schilder bij het gezicht en de handen, want daaruit spreekt de blik die ons doet stilstaan.
Een handgeschilderde reproductie heeft een oppervlak dat u onder uw vingers voelt, en een kleur die zich in de donkere partijen naar de diepte opent. Zo’n olieverfschilderij is overdag ingetogen, en ’s avonds onder een lamp gaan het rode kussen en de witte mouwen gloeien.
Welk formaat voor welke muur?
In het kort: 40 x 50 of 45 x 60 cm boven een nachtkastje, een plank of tussen twee ramen, 58 x 75 of 66 x 83 cm voor de hal en de werkkamer, 80 x 108 of 100 x 135 cm boven de bank of een ladekast, en 117 x 145 of 142 x 190 cm voor een grote muur of bij de trap.
Wij schilderen De heilige Catharina van Alexandrië in 8 staande formaten (breedte x hoogte): 40 x 50, 45 x 60, 58 x 75, 66 x 83, 80 x 108, 100 x 135, 117 x 145 en 142 x 190 cm. Het formaat dat het dichtst bij het origineel ligt, is het grootste, 142 x 190 cm, dat 9 cm breder en 17 cm hoger is.
Omdat de figuur bijna het hele doek vult, is de heilige al in een kleiner formaat goed te lezen, en in de grotere formaten komen de plooien van het fluweel en de pinnen van het wiel tot hun recht. Als schilderij voor de woonkamer overtuigt het het meest in 80 x 108 of 100 x 135 cm boven de bank. Hang het zo dat het gezicht van de heilige ongeveer op ooghoogte komt.
Kan ik een ander formaat of een lijst bestellen?
Zeker. Bij een formaat naar uw wens passen wij de compositie zo aan dat het wiel, het zwaard en de palm heel blijven en dat de heilige de ruimte rond haar hoofd niet verliest. Ook bij een andere verhouding behoudt onze reproductie haar blik naar de kijker. Laat u ons weten welke breedte en hoogte u wenst, dan sturen wij u de prijs en de doorlooptijd.
Wij versturen Catharina opgerold, opgespannen op een houten spieraam of ingelijst. Het opspannen en inlijsten gebeurt in onze lijstenmakerij in Slovenië, waar wij ook alle andere schilderijen op canvas voor de reis klaarmaken. De lijst voor Catharina zoekt u uit in onze 3D-app – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Wilt u zien hoe het schilderij er op uw eigen muur uitziet, dan kan dat met onze aparte dienst, het voorbeeld op uw muur.
Bij het donkere fluweel en het rode kussen past een lijst van donker hout of een smal antiekgouden lijstprofiel.
Wanneer komt het schilderij aan en hoe ontvang ik het?
Wij beginnen te schilderen zodra u de bestelling bevestigt, en de heilige Catharina gaat binnen 15 tot 45 werkdagen op reis. Daarvoor sturen wij u een foto van het voltooide schilderij, en wilt u iets veranderd zien, dan regelen wij dat vóór verzending. Wij leveren naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en voor alle bestellingen geldt ons retourbeleid.
Catharina is een mooi cadeau voor een bibliothecaresse, een lerares of een studente, want zij is de beschermheilige van wijsheid en studie, en ook voor iedere Catharina die op 25 november haar naamdag viert. Weet u niet zeker welk formaat de ontvanger mooi vindt, geef haar dan een cadeaubon en laat haar zelf kiezen.
Veelgestelde vragen
Waar is het origineel te zien?
In het Museo Nacional Thyssen-Bornemisza in Madrid, dat dit werk van Caravaggio in zijn collectie heeft.
Wat betekent het wiel met pinnen?
Op dat wiel zou Catharina terechtgesteld worden; volgens de legende brak het toen zij het aanraakte.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee, het is een handgeschilderde kopie, die de schilder met penseel en olieverf op doek maakt.
Welke afmetingen heeft het origineel van Caravaggio?
Het is 173 cm hoog en 133 cm breed; van onze formaten ligt 142 x 190 cm er het dichtst bij.
Wanneer schilderde Caravaggio Catharina?
Wikipedia dateert het op omstreeks 1593, in zijn vroege Romeinse jaren.
Past het in een slaapkamer?
Ja, de rustige staande figuur past goed in een slaapkamer, en ook in een bibliotheek, een werkkamer of een woonkamer.
Schildert u Catharina ook in een formaat dat niet in de lijst staat?
Ja. Geeft u ons de gewenste breedte en hoogte door, dan antwoorden wij met de prijs en de doorlooptijd.
Hoe lang moet ik op Catharina wachten?
15 tot 45 werkdagen; vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij.
- Onderwerp: de heilige Catharina in donker fluweel knielt op een rood kussen naast een gebroken wiel met pinnen, met een zwaard in haar handen en een palmtak op de grond.
- Origineel: omstreeks 1593, olieverf op doek, 173 x 133 cm, Museo Nacional Thyssen-Bornemisza, Madrid.
- Onze versie: wij schilderen het met de hand in olieverf op doek, in 8 staande formaten van 40 x 50 tot 142 x 190 cm of op maat.
- Goed om te weten: model voor de heilige was Fillide Melandroni, die Caravaggio later nog verschillende keren schilderde.









































