Beschrijving
De zieke Bacchus is een van de vroegste zelfportretten van Caravaggio, ontstaan omstreeks 1593–1594: een jongeman met een klimopkrans in zijn donkere krullen draait zich over zijn blote schouder naar ons om en houdt een tros witte druiven bij zijn kin, en voor hem liggen op een stenen richel twee gele perziken en een tros blauwe druiven. Het origineel, olieverf op doek, is 67 cm hoog en 53 cm breed en bevindt zich in de Galleria Borghese in Rome. Onze schilder schildert het voor u met de hand in olieverf op doek, in 8 staande formaten van 40 x 49 tot 160 x 200 cm of op maat, en een foto van het voltooide schilderij sturen wij u nog vóór verzending.
| Titel: | De zieke Bacchus |
| Andere titels: | Bacchino malato (Italiaans) · Young Sick Bacchus (Engels) |
| Schilder: | Michelangelo Merisi da Caravaggio (1571–1610) |
| Jaar van ontstaan: | omstreeks 1593–1594 |
| Afmetingen van het origineel: | 67 cm x 53 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Barok, tenebrisme |
| Locatie: | Galleria Borghese, Rome, Italië |
| Onze reproductie: | Met de hand geschilderd in olieverf op doek, 8 formaten of op maat |
De zieke Bacchus – Caravaggio
Wat is er op het schilderij De zieke Bacchus te zien?
Op het kleine, staande doek zit een jongeman die zich als de god van de wijn heeft verkleed. Hij toont de kijker zijn rug en zijn blote schouder, maar heeft zijn hoofd teruggedraaid, zodat hij ons recht in de ogen kijkt.
In zijn zwarte krullen draagt hij een krans van klimop. De meeste bladeren zijn donkergroen, enkele zijn al geel geworden. Om zijn middel en heupen is een witte doek gewikkeld, die bijeengehouden wordt door een donker, bruinpaars lint met een grote strik. In zijn opgeheven hand klemt hij een tros bleke, bijna doorschijnende witte druiven, die hij vlak bij zijn gezicht houdt.
Vooraan loopt over de hele breedte van het doek een grijze stenen richel. Daarop liggen twee gele perziken met een tros blauwe druiven erachter, en een wijnblad hangt over de rand. De achtergrond is egaal donkerbruin, en het licht valt van links op de schouder, de arm en het gezicht.
Waarom is deze Bacchus ziek?
Bacchus is de Romeinse god van de wijn en de vreugde, die schilders gewoonlijk gezond en met rode wangen laten zien. Caravaggio toont ons echter een andere Bacchus: de huid heeft een bleke, groenige, bijna wasachtige tint, de lippen zijn kleurloos en de blik is vermoeid. Daarom ging men het schilderij de zieke Bacchus noemen.
Volgens Caravaggio’s eerste biograaf, Giovanni Baglione, stond de schilder voor dit werk zelf model en keek hij daarbij in een spiegel. Het schilderij ontstond in zijn eerste jaren in Rome, waar hij medio 1592 vanuit zijn geboortestad Milaan was aangekomen. De bronnen over die periode zijn schaars en niet helemaal betrouwbaar, maar ze zijn het erover eens dat de jonge schilder toen ernstig ziek werd en maandenlang in het ziekenhuis Santa Maria della Consolazione lag.
Sommige artsen hebben in de groenige huid daarom tekenen gezien van een ziekte die Caravaggio toen misschien doormaakte. Met zekerheid weet niemand dat.
Waarom is het schilderij zo bekend?
Omdat het een van de eerste zelfportretten van Caravaggio is en omdat het op een klein oppervlak bijna alles laat zien wat de jonge schilder al beheerste. Er is een portret met het gezicht in driekwart, er is een stilleven met fruit, er is een god uit de antieke mythologie. Wikipedia meent dat hij met zulke werken waarschijnlijk zijn kunnen aan mogelijke opdrachtgevers toonde.
Het gezicht is niet mooier gemaakt dan het is. Het hoofd is gekanteld, de glimlach is eerder verwrongen dan vrolijk, en de spieren van rug en arm zijn gespannen en zonder verhulling geschilderd. Daarin is de invloed te zien van zijn leermeester Simone Peterzano en van de Lombardische school, die nauwkeurige waarneming van echte details hoog aansloeg.
Ook het fruit op de richel is niet meer helemaal vers. Vergeleken met de weelderige vruchten die de jongen draagt op het schilderij Jongen met een fruitmand is het verschil duidelijk, en Wikipedia brengt het in verband met de verbeterde gezondheid van de schilder. Het hele verhaal, ook de verklaringen van de artsen, vat het artikel op de Engelstalige Wikipedia samen; het is in het Engels geschreven.
Waar is het origineel en hoe kwam het in de collectie Borghese?
Het origineel bevindt zich in de Galleria Borghese in Rome, waar het staat geregistreerd onder inventarisnummer 534. Het doek is 67 cm hoog en 53 cm breed, het gaat dus om een klein, persoonlijk werk dat bedoeld is om van dichtbij te bekijken.
De eerste bekende eigenaar was Giuseppe Cesari, een schilder met de bijnaam Cavalier d’Arpino, bij wie Caravaggio in zijn eerste Romeinse jaren werkte. De collectie van Cesari werd in 1607 in beslag genomen door kardinaal Scipione Borghese, de neef van de paus en een hartstochtelijk kunstverzamelaar.
Samen met de Bacchus gingen toen nog twee doeken van Caravaggio in het bezit van de kardinaal over: een van de versies van de Jongen die een vrucht schilt en Jongen met een fruitmand. Sindsdien is de zieke Bacchus in Rome gebleven, in de collectie die nog altijd de naam Borghese draagt.
De zieke Bacchus of een ander schilderij van Caravaggio?
De zieke Bacchus is een kunstschilderij voor wie meer geïnteresseerd is in een echt menselijk gezicht dan in schoonheid. Klein en persoonlijk als het is, past het goed in een werkkamer of een eetkamer.
Verwar het niet met de grotere en latere Bacchus uit Florence. Op het schilderij Bacchus, dat zich in de Uffizi bevindt, ligt de jonge god gezond en met rode wangen aan een tafel en biedt hij ons een glas wijn aan; hier zit hij alleen, bleek en stil, met een eenvoudige tros druiven in zijn hand.
Spreekt een in zichzelf gekeerde jongeman u aan, bekijk dan het schilderij Narcissus, waarop een jongen zich over het water buigt naar zijn spiegelbeeld. Een nog vroeger werk is Jongen die een vrucht schilt, dat geldt als het oudste bekende doek van Caravaggio. Ter vergelijking vindt u alle schilderijen van Caravaggio uit ons aanbod op de pagina Caravaggio.
Hoe schildert onze schilder De zieke Bacchus?
Wij beginnen aan het werk zodra u uw bestelling plaatst. De schilder brengt eerst een donkere, warme ondergrond op het doek aan en tekent daarna met een fijn penseel de omtrek van de rug, de hand met de druiven, het hoofd met de krans en de rand van de stenen richel, zodat de verhoudingen kloppen.
De verf brengt hij in dunne lagen aan, van de schaduwen naar de lichten. Het moeilijkst is de huid: die mag niet roze worden, maar moet de bleke, olijfgroene tint behouden waaraan het schilderij zijn naam dankt. Dan volgen de klimopbladeren in donkergroene en geelachtige tinten, de plooien van de witte doek met grijsblauwe schaduwen en de druiven, die half doorschijnend moeten blijven, zodat het licht door de schil heen schijnt.
Als laatste is het stilleven aan de beurt: de fluwelen schil van de perziken, de matte glans van de blauwe druiven en het ruwe grijze oppervlak van de steen. Zo krijgt de handgeschilderde reproductie een echt, gelaagd oppervlak, waarop in strijklicht de penseelstreken te zien zijn. Als olieverfschilderij met een donkere achtergrond komt het het best tot leven op een muur waarop het licht van opzij valt.
Welk formaat past bij uw muur?
In het kort: 40 x 49 of 48 x 60 cm voor een plank of een nachtkastje, 61 x 80 of 68 x 90 cm boven een ladekast en in de eetkamer, 90 x 110 of 110 x 145 cm boven de bank, en 126 x 160 of 160 x 200 cm voor een grote lege muur of bij de trap.
Wij schilderen De zieke Bacchus in 8 staande formaten (breedte x hoogte): 40 x 49, 48 x 60, 61 x 80, 68 x 90, 90 x 110, 110 x 145, 126 x 160 en 160 x 200 cm. Het origineel is 53 cm breed en 67 cm hoog. Het formaat dat er het dichtst bij ligt, is 48 x 60 cm, dat 5 cm smaller en 7 cm lager is; 61 x 80 cm is al 8 cm breder en 13 cm hoger.
Omdat het doek van Caravaggio klein is, gaan onze grotere formaten er ruim overheen: bij 160 x 200 cm is het schilderij ongeveer drie keer zo breed als het origineel. Als schilderij voor de woonkamer overtuigt het het meest in 90 x 110 of 110 x 145 cm, waarbij het gezicht en de druiven ook vanaf de andere kant van de kamer goed te zien zijn.
Kan ik een ander formaat of een lijst bestellen?
Ja. Vraagt uw muur om een andere verhouding, dan passen wij de compositie zo aan dat het hoofd met de krans, de hand met de druiven en het fruit op de richel heel blijven. Ook zo aangepast behoudt de reproductie de blik van de jongeman over zijn schouder. Laat u ons weten welk formaat u wenst, dan antwoorden wij met de prijs en de doorlooptijd.
Wij versturen het opgerold, opgespannen op een houten spieraam of ingelijst. Het opspannen en inlijsten doen wij in onze lijstenmakerij in Slovenië, waar al onze schilderijen op canvas door onze handen gaan. Het lijstprofiel kiest u in onze 3D-app – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Wilt u zien hoe het schilderij er op uw eigen muur uitziet, dan kan dat met onze aparte dienst, het voorbeeld op uw muur. Bij de donkere achtergrond past een eenvoudige lijst van donker notenhout.
Wanneer is het schilderij bij mij en hoe reist het?
De schilder begint zodra u de bestelling bevestigt, en het schilderij is binnen 15 tot 45 werkdagen klaar voor verzending. Nog vóór het inpakken sturen wij u een foto van het voltooide schilderij, en wilt u iets veranderd zien, dan doen wij dat vóór verzending. Wij leveren naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en alle bestellingen vallen onder ons retourbeleid.
De zieke Bacchus is een bijzonder cadeau voor een liefhebber van kunstgeschiedenis, voor een schilder of een student aan de kunstacademie, en voor iedereen die persoonlijke, ongewone portretten waardeert. Weet u niet welk formaat het juiste is, geef dan een cadeaubon en laat de keuze aan de ontvanger.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel?
In de Galleria Borghese in Rome, waar het staat ingeschreven onder inventarisnummer 534.
Wat houdt de jongeman in zijn hand?
Een tros bleke witte druiven, die hij vlak bij zijn kin omhooghoudt.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Het is een handgeschilderde kopie, waarbij onze schilder elke penseelstreek op het doek aanbrengt.
Hoe groot is het origineel?
Het doek meet 67 cm in de hoogte en 53 cm in de breedte, en ons formaat dat er het dichtst bij ligt, is 48 x 60 cm.
Waarom zegt men dat Bacchus ziek is?
Vanwege de bleke, groenige huid en de bleke lippen; volgens de bronnen was de schilder in die tijd ernstig ziek.
Past het ook in een slaapkamer of een werkkamer?
Ja, omdat het klein en persoonlijk is, past het mooi bij een bureau, bij boekenplanken of in een slaapkamer.
Schildert u het ook in een formaat buiten het aanbod?
Zeker. Geeft u ons de gewenste breedte en hoogte door, dan laten wij u de prijs en de doorlooptijd weten.
Hoe lang duurt het schilderen?
15 tot 45 werkdagen; de foto van het voltooide schilderij ontvangt u vóór verzending.
- Onderwerp: een jongeman met een klimopkrans, gehuld in een witte doek met een donker lint, kijkt over zijn blote schouder naar ons om met een tros witte druiven; vooraan liggen perziken en blauwe druiven op een stenen richel.
- Origineel: omstreeks 1593–1594, olieverf op doek, 67 x 53 cm, Galleria Borghese, Rome.
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf op doek, in 8 staande formaten van 40 x 49 tot 160 x 200 cm of op maat.
- Goed om te weten: volgens Baglione keek Caravaggio voor dit zelfportret in een spiegel; hij was toen ruim twintig jaar oud.









































