Beschrijving
Portret van de schilder Achille Emperaire – een naam dwars over de bovenrand
Helemaal boven aan het doek van Paul Cézanne, Portret van de schilder Achille Emperaire (Frans: Portrait d’Achille Emperaire), staat in grote goudokeren letters het opschrift ACHILLE EMPERAIRE PEINTRE. Daaronder zit een man, frontaal en symmetrisch, in een hoge leunstoel waarvan de losse rugleuning tot ver boven zijn hoofd reikt en bekleed is met een lichte hoes, bezaaid met kleine roestrode bloemetjes. Hij draagt een lange blauwe kamerjas, open over een roodoranje kledingstuk; het hoofd is groot, het donkere haar is van het hoge voorhoofd naar achteren gekamd, met een snor en een korte baard. De handen liggen op de armleuningen, de vingers zijn lang en dun. De benen zijn bloot en bleek, de voeten in donkere pantoffels boven witte kousen rusten op een laag houten voetenbankje. De achtergrond is aan de zijkanten en bovenaan bijna zwart. Het origineel meet 200 x 122 cm, ontstond in 1867 en 1868 en bevindt zich in het Musée d’Orsay in Parijs. Het ontstaat onder het penseel, niet in een printer: handgeschilderd schilderij op canvas, olieverf op doek, zonder drukwerk.
Een opschrift in grote letters
De catalogue raisonné geeft dit opschrift letterlijk weer, bij de gegevens over het doek: het schilderij is rechtsonder gesigneerd en draagt bovenaan het opschrift ACHILLE EMPERAIRE PEINTRE. Het schilderij zegt dus zelf wie erop staat – en wat hij was. De namen van andere geportretteerden staan in de catalogus; deze naam is in het doek zelf geschilderd.
De titels die het werk heeft gedragen
De catalogus vermeldt voor dit doek ook andere titels waaronder het verscheen, en twee daarvan gaan niet over het beroep, maar over de gezondheid: “L’Homme infirme” en “Le Malade”. Het opschrift dat de schilder zelf op het doek zette, zegt iets anders: peintre, schilder. Achille Emperaire was een kennis van Cézanne uit Aix en zelf ook schilder. Wat de schilder daarmee bedoelde, zegt de catalogus niet, en wij gaan er ook niet naar raden – maar beide staan opgetekend.
Twee meter doek
Dit is het grootste doek in deze reeks: twee meter hoog en ruim 120 centimeter breed, dus een portret op ware grootte. De leunstoel is zo gemaakt dat de figuur erin klein lijkt – de rugleuning welft zich boven het hoofd, en de voeten reiken net tot het bankje. De gebloemde hoes is het enige patroon op het schilderij en het enige lichte vlak naast de blauwe kamerjas. Omdat het doek zo smal en hoog is, begint het kleinste formaat bij ons bij 42 x 70 cm en meet het grootste 107 x 180 cm.
Het schilderij is streng van kleur – blauw, rood, wit en zwart – en juist daarom komt het mooi uit op een hoge, smalle wand, naast een deur of bij een trap, waar het de hoogte heeft die het nodig heeft. Ook maten tussen de genoemde formaten spannen wij op in een formaat op maat, en hoe het er ingelijst uitziet, laat onze 3D-app zien: die toont het schilderij met de gekozen lijst – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. De rand van het doek blijft schoon. Uit dezelfde vroege periode stamt De kachel in het atelier, uit dezelfde Parijse collectie Vrouw met koffiepot en Zelfportret tegen vaalrode achtergrond.
- Onderwerp: Portret van de schilder Achille Emperaire, Paul Cézanne, 1867–1868, Musée d’Orsay, Parijs
- Techniek: handgeschilderd schilderij, olieverf op doek, reproductie
- Formaten: 15 formaten, op verzoek ook een formaat op maat
- Goed om te weten: naam en beroep van de geportretteerde staan in grote letters dwars over de bovenrand van het doek geschilderd









































