Beschrijving
De kachel in het atelier – doeken met de achterkant naar voren
Midden in De kachel in het atelier (Frans: Le Poêle dans l’atelier) van Paul Cézanne staat een kleine gietijzeren kachel op gebogen poten; door het open rooster aan de voorkant is rode gloed te zien. Boven op de kachel staat een grote donkere pan met twee handvatten en een deksel, en daarachter rijst een zwarte kachelpijp op die over de bovenrand verdwijnt. Op de vloer links staat een bruine kan van aardewerk, rechts een donkere tafel met een flesje. Alles is gedompeld in een bijna zwarte achtergrond. Het origineel meet 41 x 30 cm, ontstond omstreeks 1865 en bevindt zich in de National Gallery in Londen (NG 6509). Bij ons ontstaat het opnieuw onder de hand van een schilder – handgeschilderd schilderij op canvas, olieverf op doek, opgespannen op een houten spieraam.
Wat er achter de kachel staat
Achter de kachel staan twee doeken tegen de muur – en ze staan verkeerd om. Naar de kijker toe is niet het schilderij gekeerd, maar de achterkant: het lichte houten spieraam en de diagonale latten in de hoeken, precies zoals een doek staat zolang er nog niets op geschilderd is of als het tegen de muur wordt gezet. De catalogue raisonné noemt dit uitdrukkelijk onder de motieven, als doek zonder lijst. Het schilderij van een atelier is dus een schilderij waarop alle andere schilderijen alleen hun achterkant laten zien.
Een signatuur in rood
Rechtsonder staat de signatuur: P. CEZANNE, in rode verf en groot genoeg om meteen op te vallen. De catalogus geeft hem letterlijk weer, met een punt aan het eind. Bij deze schilder is dat niet vanzelfsprekend – de meeste van zijn doeken bleven ongesigneerd, zodat de rode signatuur in de hoek van dit werk iets is wat de moeite van het bekijken waard is. Een ander vroeg doek uit dezelfde tijd is Brood en eieren, eveneens uit 1865.
Van het huis van Zola naar de nationale collectie
De eerste eigenaar die de catalogus vermeldt, is de schrijver Émile Zola, in zijn huis in Médan; na zijn dood werd het doek in 1903 onder nummer 112 verkocht op de veiling van de collectie-Zola in het Parijse Hôtel Drouot. Het eind van de reis is ongewoon: in 1992 verwierf Londen het van de familie Chester Beatty via een regeling waarbij een kunstwerk in plaats van belasting aan de staat wordt overgedragen. Het schilderij werd dus niet gekocht, maar afgestaan in plaats van geld. Het gezicht van de schilder uit latere jaren ziet u in Zelfportret met slappe hoed.
Het werk is bijna monochroom: zwart, bruin en oker, met daartussen twee lichte accenten – het houten spieraam en de gloed in de kachel. Juist daarom komt het in een donkerdere ruimte beter tot zijn recht dan in een lichte: het hangt goed in een werkkamer, bij een boekenkast of in de keuken van een ouder huis. Omdat het doek staand is, begint het kleinste formaat bij 41 x 60 cm en meet het grootste 124 x 180 cm. Desgewenst spannen wij ook tussenliggende maten op in een formaat op maat, en hoe het er met een lijst uitziet, laat onze 3D-app zien: die toont het schilderij met de gekozen lijst – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Alle maten zijn in centimeters. Een kan zoals die hier op de vloer staat, komt ook voor in Fruit en een kan op een tafel, tussen onze kunstschilderijen.
- Onderwerp: De kachel in het atelier, Paul Cézanne, omstreeks 1865, National Gallery, Londen
- Techniek: handgeschilderd schilderij, olieverf op doek, reproductie
- Formaten: 15 formaten, op verzoek ook een formaat op maat
- Goed om te weten: de doeken achter de kachel staan met de achterkant naar voren – het spieraam en de latten zijn te zien









































