Beschrijving
Zelfportret tegen vaalrode achtergrond – een schilderij dat naar een muur is genoemd
Op Zelfportret tegen vaalrode achtergrond is Paul Cézanne blootshoofds, het hoofd naar rechts gedraaid. De kruin is hoog en kaal, het donkere haar is alleen aan de zijkanten en achter op het hoofd blijven staan, links is een groot oor onbedekt, en de kaak gaat schuil onder een dichte donkere baard. De onderste helft wordt gevuld door een bijna zwart jasje, en over de borst loopt een roodbruine sjaal. Achter hem staat, op bijna de helft van het oppervlak, een roze, baksteenkleurige muur met grote, bleke, crèmekleurige krullende vormen, in losse streken neergezet. Het doek meet 66 x 55 cm, ontstond omstreeks 1875 en bevindt zich in het Musée d’Orsay in Parijs. Het ontstaat onder het penseel, niet in een printer: een handgeschilderd schilderij op doek, olieverf op doek, de kleuren in meerdere lagen.
Waarom gaan maar drie van de twaalf titels over de muur?
De catalogue raisonné vermeldt voor dit doek twaalf verschillende titels. Negen ervan zeggen alleen wie er op het schilderij staat: Zelfportret, Portret van Cézanne, Portret van de schilder, het Duitse Selbstbildnis, het Nederlandse Zelfportret. De overige drie – waaronder de titel die de catalogus op de eerste plaats zet – voegen er één enkel ding aan toe, en alle drie hetzelfde: de roze achtergrond. Bij een schilderij waarop het gezicht van de schilder staat, is het meest onderscheidende dus zijn muur. Bij de motieven vermeldt de catalogus die als behang.
Waarom draagt hij hier als enige geen hoed?
In ons aanbod staan drie gezichten van de schilder, en dit is het enige zonder hoofddeksel. Het tweede is Zelfportret met strohoed uit de jaren 1878 en 1879, het derde Zelfportret met slappe hoed uit 1894. Hier, omstreeks 1875, is er geen stro en geen vilt – u ziet de hoge kruin, en juist daardoor lijkt het gezicht ouder dan het was: de schilder was toen zesendertig jaar oud.
Waarom was het tot 2007 niet te zien?
Het doek was bijna zijn hele bestaan in particuliere handen. De catalogus volgt de weg van de verzamelaar Auguste Pellerin via het echtpaar Lecomte, een particuliere Zwitserse collectie, de Bazelse Galerie Beyeler en Philippe Meyer – en pas in 2007 verwierf het Musée d’Orsay het. Het werd zelden openbaar getoond; de catalogus vermeldt het onder meer op de Parijse Salon d’Automne van 1907, onder nummer 22, als bruikleen van Pellerin.
Qua kleur rust het schilderij op één enkel contrastpaar: de warme baksteenroze muur en het bijna zwarte jasje, met daartussen de lichte kruin en de crèmekleurige vormen van het behang. Omdat het contrast zo eenvoudig is, komt het ook van een afstand goed uit en verdraagt het een muur in een sterkere kleur. Omdat het doek staand is, begint het kleinste formaat bij 42 x 50 cm en meet het grootste 152 x 180 cm. Ook maten daartussen spannen wij op in een formaat op maat; hoe het er ingelijst uitziet, toont onze 3D-app – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Het spieraam is van hout. Uit dezelfde Parijse collectie vindt u onder onze olieverfschilderijen op doek ook Stilleven met soepterrine.
- Onderwerp: Zelfportret tegen vaalrode achtergrond, Paul Cézanne, omstreeks 1875, Musée d’Orsay, Parijs
- Techniek: handgeschilderd schilderij, olieverf op doek, reproductie
- Formaten: 15 formaten, desgewenst ook op maat
- Goed om te weten: van de twaalf titels in de catalogus noemen er maar drie iets anders dan de schilder – en alle drie noemen ze de muur









































