Beschrijving
Hoofdweg en zijwegen is een schilderij dat Paul Klee in januari 1929 maakte, kort na zijn tweede reis naar Egypte: midden over het doek loopt een rechte hoofdweg, verdeeld in tientallen gekleurde banen, omhoog naar een blauwe horizon, en links en rechts kronkelen onregelmatige zijwegen, waarvan sommige in het niets eindigen. Het origineel is een olieverfschilderij op doek met een gipsgrond, 83,5 x 67,5 cm groot, en hangt in het Museum Ludwig in Keulen. Bij ons wordt het met de hand geschilderd in olieverf op doek, in vier staande formaten die alle groter zijn dan het origineel, van 80 x 96 tot 164 x 200 cm, of in een formaat op maat; vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij.
| Titel: | Hoofdweg en zijwegen |
| Andere titels: | Hauptweg und Nebenwege · Highways and Byways |
| Schilder: | Paul Klee (1879–1940) |
| Jaar van ontstaan: | 1929 |
| Afmetingen van het origineel: | 83,5 cm x 67,5 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Klassiek modernisme |
| Locatie: | Museum Ludwig, Keulen, Duitsland |
| Onze reproductie: | Met de hand geschilderd in olieverf op doek, 4 formaten of op maat |
Hoofdweg en zijwegen – Paul Klee
Wat stelt het schilderij Hoofdweg en zijwegen voor?
Op het eerste gezicht ziet u een staand vlak dat helemaal uit horizontale banen en kleine rechthoeken is opgebouwd. De kleuren zijn licht en zacht: lichtblauw, oranje, oker, geel, groenachtig en roze, hier en daar ook grijsviolet.
Vanaf de onderrand loopt midden over het vlak een brede baan omhoog: de hoofdweg. De twee randen zijn bijna recht en komen naar boven toe iets dichter bij elkaar, zodat de baan oogt als een weg die naar de horizon wegloopt. De hoofdweg is verdeeld in een groot aantal dwarse lagen, waarin blauwe en oranje met roodachtige en groene tinten afwisselen.
Links en rechts ervan lopen smallere zijwegen. Die zijn onrustig: ze knikken, buigen af en houden hier en daar plotseling midden in het vlak op. Andere reiken tot in het bovenste deel van het schilderij, waar een brede gestreepte horizon in blauw en violet ligt. Van dichtbij ziet u kleine donkere vlekjes en dunne ingekraste lijnen, die het oppervlak een ruw, bijna aards uiterlijk geven.
Wat betekenen de hoofdweg en de zijwegen?
De titel past precies bij de opbouw van het schilderij: de ene weg is recht en geordend, de andere zijn krom en onzeker. Klee heeft de betekenis nooit opgeschreven; er blijven dus alleen de beschrijvingen en lezingen over die de Engelstalige Wikipedia aanhaalt.
Volgens die beschrijvingen is de hoofdweg tegelijk een strook akkers, die tot aan de hoge gestreepte band van blauw en violet maar liefst 45 keer is verdeeld, en lijkt hij minder op een weg dan op de treden van een trappiramide die de hemel draagt. Het werk ontstond in januari 1929, kort nadat Klee voor de tweede keer Egypte had bezocht.
De zijwegen zijn minder betrouwbaar. Sommige lopen dood, andere leiden naar dezelfde blauwgrijze horizon die ook de hoofdweg, zo lijkt het, een duidelijk doel geeft. Wie wil, kan daarin een keuze zien tussen de rechte weg en de omweg; dat is dan uw lezing, niet de boodschap van Klee.
Waarom is Hoofdweg en zijwegen zo bekend?
Klee schilderde veel werken uit lagen en banen, maar dit geldt als het sleutelwerk van die groep. Dat komt ook door de techniek: olieverf op doek, opgespannen op een spieraam en gegrond met gips, had hij tot 1929 maar zelden gebruikt, en ook later niet vaak.
Horst Keller, directeur van het Wallraf-Richartz-Museum, noemde het een onbeschrijflijk betoverend schilderij. Hij zag erin een onmetelijk landschap dat er volgens zijn woorden uitziet alsof het niet door een mens is bedacht en niet door een penseel in een hand is opgeschreven.
Het schilderij inspireerde ook musici. De Zwitserse componist Christian Henking schreef er in 1992 de gitaarsolo Sillis naar, en Michael Denhoff componeerde in 1998 een bijna drie uur durend pianokwintet dat de titel van het schilderij overnam. Klee speelde van jongs af aan viool, en ook het schilderij Twitterende machine heeft meerdere composities geïnspireerd. Meer over de techniek en de weerklank leest u in het artikel over het schilderij op de Engelstalige Wikipedia, dat in het Engels is geschreven.
Waar is het origineel en hoe is het daar gekomen?
Het origineel hangt in het Museum Ludwig in Keulen. Het werd voor het eerst tentoongesteld in dezelfde stad, in het Wallraf-Richartz-Museum, waar het in bruikleen was van de verzamelaar Werner Vowinckel.
Klee schilderde het in januari 1929, toen hij nog lesgaf aan het Bauhaus, waar hij tussen 1921 en 1931 naast Wassily Kandinsky werkte. Het doek meet 83,5 x 67,5 cm (hoogte x breedte), voor Klee een betrekkelijk groot formaat, want veel van zijn werken zijn kleine vellen papier.
De meeste lijnen kraste hij in de verse gipsgrond. Beide randen van de hoofdweg trok hij met een scherpe priem langs een liniaal, bijna alle andere uit de vrije hand met grover gereedschap, dat in de grond hier en daar bulten en groeven achterliet. Daardoor heeft het oppervlak van het origineel een licht reliëf.
Hoofdweg en zijwegen of een ander schilderij van Klee?
Hoofdweg en zijwegen is een schilderij voor wie tegelijk van orde en van kleur houdt. Van een afstand oogt het als een rustig, licht vlak, van dichtbij ontdekt u er steeds nieuwe banen, vlekjes en ingekraste lijnen in.
Houdt u van Egypte en piramides, bekijk dan het schilderij Ad Parnassum uit 1932, waarin een grote driehoek boven een veld van duizenden stippen troont. Een vergelijkbare krastechniek, maar dan op een donkere ondergrond, vindt u in het schilderij Vis-magie, waarin vissen uit het zwart oplichten. Voor een kleinere muur en een speelsere stemming past het schilderij Senecio beter, een rond gezicht uit gekleurde vierkanten.
Alle schilderijen van Paul Klee die onze schilders op bestelling maken, vindt u op de pagina Paul Klee.
Hoe wordt onze versie van Hoofdweg en zijwegen met de hand geschilderd?
Anders dan veel werken van Klee op papier is dit origineel een olieverfschilderij op doek, alleen ligt er onder de verf een gipsgrond met ingekraste lijnen. Onze handgeschilderde reproductie ontstaat in olieverf op doek, laag voor laag, in het formaat dat u kiest.
De schilder tekent eerst de rechte randen van de hoofdweg en verdeelt het vlak in banen, zodat de baan naar boven toe even smal toeloopt als bij Klee. Daarna brengt hij de kleuren aan, van licht naar warm: lichtblauw, roze en groenachtig, vervolgens de oranje en gele rechthoeken. De zijwegen schildert hij uit de vrije hand, want die moeten onrustig blijven.
De ruwheid van de gipsgrond bootst hij na met dikkere verf en dunne lijnen, die hij met de punt of de steel van het penseel trekt. De kleine donkere vlekjes komen als laatste. Zo ontstaat een schilderij met een echt, voelbaar oppervlak, geen bedrukt papier.
Welk formaat voor welke muur?
Kort gezegd: 80 x 96 cm boven een ladekast of bed, 99 x 125 cm boven de bank, 129 x 160 en 164 x 200 cm voor een grote muur in de woonkamer, in het trappenhuis of in een open woonruimte waar keuken, eetkamer en woonkamer in elkaar overlopen.
Wij schilderen het werk in 4 staande formaten (breedte x hoogte): 80 x 96, 99 x 125, 129 x 160 en 164 x 200 cm. De vele dunne banen hebben ruimte nodig om elk afzonderlijk goed zichtbaar te blijven, daarom beginnen wij bij 80 x 96 cm. Alle formaten behouden de staande verhouding van het origineel, zodat de hoofdweg in het midden blijft en de horizon bovenaan. Het origineel meet 67,5 x 83,5 cm (breedte x hoogte); elk van onze formaten is groter, het kleinste maar een fractie, het grootste meer dan twee keer zo hoog.
Als schilderij voor de woonkamer komt het het best tot zijn recht op een hoge muur boven laag meubilair of naast een raam, waar het daglicht de banen doet uitkomen. Een staand formaat heeft ruimte boven zich nodig; controleer daarom bij formaten boven 125 cm de hoogte van het plafond.
Kan ik een formaat op maat of een lijst bestellen?
Ja. Hebt u een andere breedte of hoogte nodig, dan verdelen wij de banen zo dat de hoofdweg in het midden blijft en de horizon heel. Zo’n reproductie wijkt iets af van de verhouding van het origineel, maar de compositie blijft herkenbaar. Geeft u ons het formaat op maat dat u nodig hebt door, dan antwoorden wij met de prijs en de doorlooptijd.
U ontvangt het schilderij opgerold, opgespannen op een houten spieraam of ingelijst. Het opspannen en inlijsten gebeurt in onze lijstenmakerij in Slovenië, van waaruit al onze schilderijen op canvas worden verstuurd. Het lijstprofiel kiest u in onze 3D-app – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen; het voorbeeld op uw muur is een aparte dienst van ons.
Bij de lichte pastelkleuren past een smalle lijst van naturel eikenhout of een witte houten lijst. Een donker of rijk goudkleurig lijstprofiel zou de banen verduisteren; dat raden wij alleen aan als het bij uw meubels past.
Wanneer wordt het schilderij geleverd?
De schilder begint zodra u de bestelling bevestigt, en binnen 15 tot 45 werkdagen is het schilderij klaar voor verzending. Voordat wij het inpakken, sturen wij u een foto van het voltooide schilderij; wilt u iets veranderd zien, dan passen wij het aan.
Wij versturen het naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en elke bestelling valt onder ons retourbeleid.
Een licht schilderij over wegen is een mooi cadeau bij een diploma, een nieuwe baan of een verhuizing. Kent u de muur van de ontvanger niet, geef dan een cadeaubon en laat hem of haar zelf kiezen.
Veelgestelde vragen
Waar kan ik het origineel zien?
In het Museum Ludwig in Keulen; daarvoor hing het in bruikleen in het Wallraf-Richartz-Museum in dezelfde stad.
Wat is er op het schilderij te zien?
Een rechte, in gekleurde banen verdeelde weg loopt over een veld naar een blauwe horizon, en ernaast kronkelen smallere zijwegen.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Het is een handgeschilderde reproductie op doek, in olieverf, zonder gedrukte ondergrond.
Hoe groot is het origineel?
83,5 x 67,5 cm (hoogte x breedte); al onze formaten zijn groter, van een fractie groter tot meer dan twee keer zo hoog.
Kan ik een formaat bestellen dat niet in de lijst staat?
Ja, geeft u ons de maten van uw muur door, dan maken wij een offerte met de prijs en de doorlooptijd.
Hoe lang duurt het maken?
Tussen 15 en 45 werkdagen; voordat wij het schilderij versturen, ziet u het op een foto.
Past het in een kinderkamer, op kantoor of als cadeau?
Ja, de lichte kleuren zijn niet vermoeiend, en het motief van de wegen past mooi bij een nieuw begin, bijvoorbeeld na een diploma.
Wat wilde Klee met dit schilderij zeggen?
Dat heeft hij niet opgeschreven. Beschrijvingen spreken van een veld dat 45 keer is verdeeld en van de treden van een piramide die naar de hemel opstijgen.
- Onderwerp: een rechte hoofdweg uit gekleurde banen loopt naar een blauwe horizon, ernaast kronkelen zijwegen.
- Origineel: olieverf op doek met een gipsgrond uit 1929, 83,5 x 67,5 cm, Museum Ludwig in Keulen.
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf op doek, in 4 staande formaten van 80 x 96 tot 164 x 200 cm, of op maat.
- Goed om te weten: de meeste lijnen kraste Klee in de gipsgrond; Horst Keller beschreef het als een onbeschrijflijk betoverend schilderij.









































