Beschrijving
De Mont Sainte-Victoire gezien vanaf Bibémus – het doek dat twee zussen uit Baltimore kochten
In De Mont Sainte-Victoire gezien vanaf Bibémus (Frans: La Montagne Sainte-Victoire vue de Bibémus) staan op de voorgrond okerkleurige blokken van een steengroeve, in rechte vlakken gehouwen, met laag groen struikgewas erop; rechts rijst over de hele hoogte van het doek een den op met een dunne, donkere tak. Achter de groeve verheft zich de grijsblauwe massa van de Mont Sainte-Victoire met een scherpe kam, en daarboven een blauwe lucht. Ons handgeschilderde schilderij op canvas volgt dit werk van Cézanne van omstreeks 1897, dat in het origineel 65,1 x 81,3 centimeter meet en zich in het Baltimore Museum of Art bevindt onder inventarisnummer 1950.196.
Claribel en Etta Cone
De museumvermelding bij dit doek houdt niet op bij de naam van het museum: ze noemt de Cone-collectie, samengesteld door dr. Claribel Cone en juffrouw Etta Cone uit Baltimore. Claribel Cone (1864–1929) was arts van opleiding, Etta Cone (1870–1949) pianiste. Tussen 1906 en 1949 verwierven zij meer dan zevenhonderd werken van Henri Matisse, en hun collectie groeide uit tot ongeveer drieduizend voorwerpen. Dit doek werd op 2 juli 1925 door Claribel gekocht. De collectie kwam in 1950 in het Baltimore Museum of Art terecht als legaat van Etta Cone, en de naar de zussen genoemde museumvleugel werd op 23 februari 1957 geopend.
Van Vollard tot Baltimore
De eerste bekende eigenaar was de kunsthandelaar Ambroise Vollard in Parijs. Na hem kwam het doek bij de Parijse verzamelaar Maurice Gangnat, die het ook aan tentoonstellingen uitleende. Na de verkoop van de collectie-Gangnat nam de Galerie Bernheim-Jeune het over, een week later Claribel Cone. In 1950 ging het over naar het Baltimore Museum of Art, waar het nummer 1950.196 draagt – het eerste deel van het nummer geeft het jaar aan waarin het museum de collectie overnam.
Zeven dagen na de veiling
De data in de herkomstgegevens liggen ongewoon dicht bij elkaar. Op 25 juni 1925 werd het doek bij de verkoop van de collectie-Gangnat in het Parijse Hôtel Drouot geveild als nummer 162, en dezelfde dag nam de Galerie Bernheim-Jeune het over. Al op 2 juli 1925, dus zeven dagen later, stond het op naam van dr. Claribel Cone in Baltimore. Tussen de Parijse veilingzaal en de Amerikaanse collectie zat dus maar één week.
Bibémus – de plek in de titel
De catalogue raisonné noemt bij dit doek onder de plaatsen Bibémus, en onder de natuurmotieven de Mont Sainte-Victoire, een den, rotsen en bomen. Bibémus is een steengroeve ten oosten van Aix, en de titel zegt dat de blik op de berg precies vandaar is genomen – niet vanuit het open landschap, maar van tussen de gehouwen wanden. Daarom is de voorgrond zo ongewoon: wat elders een weide of een akker zou zijn, zijn hier blokken okerkleurig gesteente die het uithakken heeft achtergelaten, en de kleur van de steen is de kleur van de bodem van het hele schilderij.
Hoe een rots is opgebouwd
De steen is geschilderd als een reeks rechte, bijna rechthoekige vlakken die naast elkaar zijn gelegd; één streek bedekt vaak een hele wand van een blok, zodat de rotsen zich laten lezen als muren en niet als natuurlijke breuken. Het groen is daarentegen aangebracht met korte, ronde toetsen. De berg op de achtergrond is opgebouwd uit dezelfde vlakken als de groeve, alleen in grijsblauw, en juist daardoor lijkt het alsof voorgrond en top één lichaam zijn, twee keer bekeken. In het voorraadboek van Vollard staat het doek onder nummer 3479 beschreven als “olieverf; op de voorgrond blokken rode rotsen waarop groen struikgewas groeit, op de achtergrond de berg Ste Victoire”, met daarbij de maat 65 x 81 centimeter en de prijs van 200 frank.
Eerst tentoongesteld als “rotsachtige berg”
In oktober 1907 hing het doek op de overzichtstentoonstelling van Cézannes werk op de Salon d’Automne in het Parijse Grand Palais als nummer 39, en wel onder de titel La Montagne rocheuse, de rotsachtige berg; Gangnat had het uitgeleend. Na aankomst in Baltimore was het in 1949 te zien op een tentoonstelling van een keuze uit de Cone-collectie, in 1950 en 1951 in Philadelphia op de tentoonstelling Diamond Jubilee als nummer 86, in 1951 opnieuw in Baltimore en in 1952 in Chicago als nummer 108, vanwaar het doorreisde naar het Metropolitan Museum of Art in New York.
Dit is een licht, ruim landschap met een sterke horizontale lijn, dus past het goed op een grote muur en komt het op afstand tot zijn recht – boven de bank of in de gang, waar u het van ver kunt zien. Wij schilderen het in vijftien formaten, van 50 x 40 tot 180 x 143 centimeter; tussenliggende maten spannen wij op een spieraam op maat, en hoe het er ingelijst uitziet, toont onze 3D-app vooraf – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Hetzelfde motief toont ook De Mont Sainte-Victoire, en uit de omgeving van Aix komen Jas de Bouffan, de vijver en De populieren.
- Onderwerp: De Mont Sainte-Victoire gezien vanaf Bibémus, Paul Cézanne, omstreeks 1897, Baltimore Museum of Art
- Techniek: handgeschilderd schilderij, olieverf op canvas, reproductie
- Formaten: 15 formaten, op verzoek ook een formaat op maat
- Goed om te weten: van de Parijse veiling naar de Amerikaanse collectie reisde het doek in zeven dagen, tussen 25 juni en 2 juli 1925









































