Beschrijving
| Titel: | Eva en de slang |
| Andere titels: | Ève · Eva im irdischen Paradies (Duitse titel van het museum) |
| Schilder: | Henri Rousseau |
| Jaar van ontstaan: | omstreeks 1906–1907 |
| Afmetingen van het origineel: | 62 cm x 46 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | olieverf op doek |
| Stijl: | naïeve kunst (primitivisme) |
| Locatie: | Hamburger Kunsthalle, Hamburg, Duitsland (inventarisnummer HK-2992) |
| Onze reproductie: | met de hand geschilderd in olieverf op doek, tien formaten of op maat |
Eva en de slang is een schilderij van Henri Rousseau in olieverf op doek, dat de Hamburger Kunsthalle dateert op omstreeks 1906–1907. Het origineel is 62 cm hoog en 46 cm breed en bevindt zich in de Hamburger Kunsthalle in Hamburg, onder inventarisnummer HK-2992, als langdurig bruikleen van de Stiftung Hamburger Kunstsammlungen. Wat u ziet: een naakte Eva en profil, met lang haar tot over de heupen, die van een blauwgroene slang, gekronkeld om een dunne boom, een ronde oranje vrucht aanneemt, midden in een dicht groen paradijs onder een roze avondlucht.
Eva en de slang
Wat is er op het doek te zien?
Het doek is staand en bijna helemaal groen: varens, palmbladeren en puntige bladeren die op agaven lijken, vullen het van rand tot rand, en bovenaan is door het blad een strook roze en lichtblauwe lucht te zien. Eva staat rechts van het midden en profil, naar links gekeerd; haar lange donkerbruine haar valt over haar rug tot over de heupen. Ze strekt haar rechterarm uit, en de blauwgroene slang met roze buik, gekronkeld om een dunne donkere stam links, biedt haar met de bek een ronde oranje vrucht aan. Boven de slang draagt een boompje dezelfde oranje vruchten, en een paar ervan liggen ook op de grond bij Eva’s voeten. De rechterrand wordt afgesloten door een hoge donkere stam. De signatuur Henri Rousseau staat rechtsonder. Het museum vat het tafereel op als het moment van de zondeval: Eva reikt naar de vrucht die de slang haar aanbiedt, en Adam, die gewoonlijk bij dit tafereel hoort, ontbreekt. Een andere Eva van Rousseau, die in Japan wordt bewaard, is het doek Eva in de hof van Eden.
Heeft Rousseau ooit een jungle gezien?
Naar eigen zeggen niet. De tekst van het museum vermeldt dat Rousseau volgens zijn eigen verklaring nooit verder reisde dan de kassen van de botanische tuin in Parijs, en toch tot 1910 meer dan twintig schilderijen van het oerwoud maakte. Zijn voorbeelden vond hij volgens dezelfde tekst juist in die kassen en in etnografische tijdschriften met foto’s van exotische dieren en landschappen, en hij voegde ze samen tot geschilderde collages van het oerwoud. Hier is het oerwoud de hof van Eden: het museum noemt rond Eva varens, agaven, palmen en rubberbomen. Het eerste schilderij van deze soort, in de National Gallery in Londen, is het werk dat wij aanbieden onder de titel Tijger in een tropische storm (Verrast!).
Wie bezat het schilderij vóór Hamburg?
Het museum publiceert gedetailleerde herkomstgegevens en zegt openlijk waar de gaten zitten: het is nog niet bekend wanneer, hoe en aan wie Rousseau het schilderij verkocht of schonk. De eerste eigenaar die het kan noemen, is omstreeks 1912 de Parijse verzamelaar Wilhelm Uhde, daarna in 1913 Léonce en Paul Rosenberg in Parijs, van wie Paul en Charlotte von Mendelssohn-Bartholdy uit Berlijn het kochten en tot 1927 bezaten. Bij Paul von Mendelssohn-Bartholdy en zijn vrouw Elsa bleef het tot 1935, bij Elsa tot 1948, toen de Galerie Dr. Fritz Nathan en de kunsthandelaar Christoph Bernoulli uit St. Gallen en Bazel het elk voor de helft kochten. In september 1956 kocht de stichting die nu Stiftung Hamburger Kunstsammlungen heet, het schilderij, en sindsdien bewaart de Kunsthalle het als langdurig bruikleen. De plaatsen zijn die waar de eigenaren woonden of handel dreven. Hetzelfde Berlijnse paar, Paul von Mendelssohn Bartholdy en zijn vrouw Elsa, komt ook voor in de herkomstgegevens van het schilderij Tropisch woud met apen.
Hoe groot is het origineel en wat betekent dat aan de muur?
Het origineel is 62 cm hoog en 46 cm breed, dus kleiner dan al onze formaten. Er zijn tien formaten: 55 x 70, 58 x 75, 64 x 81, 70 x 92, 74 x 96, 77 x 107, 87 x 110, 90 x 120, 97 x 127 en 107 x 135 cm. Het kleinste, 55 x 70 cm, is 9 cm breder en 8 cm hoger dan het origineel; de verhouding van het origineel blijft het best bewaard bij 90 x 120 cm. Eva beslaat meer dan de helft van de hoogte van het doek, dus komt ze ook in de kleine formaten tot haar recht, terwijl de grotere ook het patroon van de slang en de vruchten laten zien. Zo’n staand formaat past op een smalle muur, in de slaapkamer of bij de trap. Een formaat op maat bestelt u via de pagina schilderij laten maken.
Hoe ontstaat de handgeschilderde reproductie?
Elk kunstschilderij schilderen wij met de hand in olieverf, zodra u het bestelt, in het formaat dat u kiest. De schilder bouwt het woud naar een opname van het origineel in hoge resolutie in lagen op en houdt Eva’s huid en de oranje vruchten als de lichtste accenten in het groen, net als op het origineel. Met de hand schilderen maakt elk doek net iets anders dan de andere, en dat is het duidelijkste verschil tussen een schilderij en drukwerk. Het doek is opgespannen op een houten spieraam en klaar voor de muur. Een ander schilderij van Rousseau met slangen in ons aanbod is De slangenbezweerster, en de volledige collectie staat op de pagina Henri Rousseau.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel?
In de Hamburger Kunsthalle in Hamburg, onder inventarisnummer HK-2992, sinds 1956 als langdurig bruikleen van de Stiftung Hamburger Kunstsammlungen.
Is de vrucht een appel?
De tekst van het museum noemt haar de appel van de zondeval. Op het doek is ze rond en oranje, zoals de vruchten aan de boom boven de slang, en zo beschrijven wij haar ook.
Wanneer is het schilderij ontstaan?
Het museum dateert het op omstreeks 1906–1907. Het opschrift dat het museum op het doek vermeldt, is alleen de signatuur, zonder jaartal.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Het is met de hand geschilderd in olieverf, en de verfstreken zijn zichtbaar en voelbaar.
Is het een goed cadeau?
Dat kan, voor iemand die van Rousseaus oerwouden houdt; houd er rekening mee dat Eva naakt is. Twijfelt u, kies dan een cadeaubon en laat de keuze aan de ontvanger over.
- Onderwerp: een naakte Eva en profil neemt een oranje vrucht aan van een blauwgroene slang, midden in een dicht groen paradijs onder een roze lucht.
- Origineel: olieverf op doek, 62 x 46 cm (hoogte x breedte), Hamburger Kunsthalle, Hamburg, inventarisnummer HK-2992; omstreeks 1906–1907.
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf, tien formaten van 55 x 70 tot 107 x 135 cm of een formaat op maat.
- Goed om te weten: de herkomstgegevens van het museum geven de gaten openlijk toe en noemen de keten van Wilhelm Uhde tot de Hamburgse stichting, die het schilderij in 1956 kocht.









































