Beschrijving
De heilige familie (Tondo Doni) is een rond schilderij van Michelangelo uit omstreeks 1505–1506: Maria zit in het gras, draait zich om en houdt samen met Jozef het kindje Jezus boven haar schouder, achter een lage muur kijkt de kleine Johannes de Doper omhoog, en in de verte rusten vijf naakte jongemannen. Het origineel, olieverf op een rond houten paneel met een diameter van 120 cm, bevindt zich in de Uffizi in Florence, nog altijd in de oorspronkelijke gesneden lijst. Onze schilder schildert de ronde compositie met de hand in olieverf op een vierkant doek, in 5 formaten van 110 x 107 tot 180 x 175 cm of op maat, en vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij.
| Titel: | De heilige familie (Tondo Doni) |
| Andere titels: | Tondo Doni · Sacra Famiglia · The Doni Tondo |
| Schilder: | Michelangelo Buonarroti (1475–1564) |
| Jaar van ontstaan: | omstreeks 1505–1506 |
| Afmetingen van het origineel: | 120 cm x 120 cm (hoogte x breedte; rond paneel met een diameter van 120 cm) |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op paneel |
| Stijl: | Hoogrenaissance |
| Locatie: | Galleria degli Uffizi, Florence, Italië |
| Onze reproductie: | Handgeschilderd in olieverf op canvas, 5 formaten of op maat |
De heilige familie (Tondo Doni) – Michelangelo
Wat stelt De heilige familie voor?
Maria vult het midden van de cirkel. Ze zit gewoon in het gras, zonder kussen, in een roze jurk die op de borst met een blauwe gesp is gesloten. Over haar gekruiste benen ligt een wijde lichtblauwe mantel, naast haar ligt een groene doek met daarop een gesloten boek. Haar voeten zijn bloot.
Met haar hele bovenlichaam draait ze zich om en heft ze beide handen boven haar rechterschouder. Daar zit het naakte Kind met krullend haar, dat door haar handen en die van Jozef wordt vastgehouden. Jozef zit hoger, achter haar: kaal, met een grijze baard, in een grijsblauw gewaad, en over zijn knieën valt een oranjegele doek. Maria zit tussen zijn benen, alsof hij haar beschermt.
Achter het gezin loopt een lage stenen strook. Rechts, vlak daarachter, kijkt de kleine Johannes de Doper naar hen omhoog. Nog verder naar achteren zitten en leunen vijf naakte jongemannen op een gebogen muurtje, sommigen met een stuk stof in de handen, en achter hen vervagen blauwe bergen onder een lichte hemel. Op de voorgrond groeien kleine planten in het gras.
Wat betekent het tafereel?
De heilige familie bestaat uit Jezus als kind, zijn moeder Maria en Jozef. Michelangelo zet hen niet op een troon, maar buiten, op de grond, in een tafereel dat landelijk aandoet.
Of Maria het Kind van Jozef aanneemt of het aan hem doorgeeft, is nog altijd onderwerp van discussie. Beide ouders kijken naar het kind, en de drie lichamen vormen samen een compacte piramide, de vorm waar de renaissance het meest van hield.
Johannes de Doper was de beschermheilige van Florence; daarom voegden Florentijnse schilders hem zo vaak toe aan voorstellingen van Maria met het Kind. Hier staat hij in de middelste strook, tussen het gezin en de achtergrond.
De vijf naakten achter de muur zijn het raadsel van dit schilderij. Over hun betekenis wordt al lang gediscussieerd, maar geen enkele verklaring heeft de overhand gekregen; geen van hen kijkt het Kind recht aan.
Waarom is dit schilderij zo bekend?
Omdat het het enige voltooide paneelschilderij uit Michelangelo’s rijpe jaren is dat bewaard is gebleven. Michelangelo was in de eerste plaats beeldhouwer, de maker van de David en de Pietà, en hij liet maar weinig paneelschilderijen na. Hij zou het zonder assistenten hebben geschilderd, en aan zijn auteurschap is nooit getwijfeld.
De beeldhouwer herkent u in elke figuur. De lichamen zijn zo stevig gemodelleerd dat ze uit marmer gehouwen lijken, en de plooien van de stoffen hebben scherpe randen. Heldere kleuren staan naast elkaar, roze naast blauw, groen naast oranje, en de sterkste zijn bewaard voor Maria’s kleding, die haar zo als de belangrijkste persoon aanwijst.
De naakten op de achtergrond kondigen de ignudi aan, de naakte jongemannen die Michelangelo enkele jaren later op het plafond van de Sixtijnse Kapel schilderde. Wikipedia wijst er ook op hoe sterk deze Maria lijkt op de sibillen van dat plafond, waaronder het schilderij De Delfische sibille. De opdracht, de lijst en de verklaringen worden uitvoeriger beschreven in het artikel op de Engelstalige Wikipedia, dat in het Engels is geschreven.
Waar is het origineel en wie gaf de opdracht?
Het origineel behoort tot de collectie van de Uffizi in Florence, inventarisnummer 00287181. Het ronde houten paneel heeft een diameter van 120 cm en zit nog altijd in zijn oorspronkelijke lijst.
Volgens Giorgio Vasari gaf Agnolo Doni de opdracht. De aanleiding was misschien zijn huwelijk met Maddalena Strozzi, dochter uit een machtig Toscaans geslacht, in januari 1504, misschien ook de geboorte van zijn dochter Maria in 1507. Zeker is alleen dat Michelangelo het voltooide voordat hij in 1508 aan het plafond van de Sixtijnse Kapel begon.
Uit de gesneden lijst steken vijf hoofden naar voren, en daarnaast zijn halve manen, sterren, planten en leeuwenkoppen te zien, misschien ontleend aan de wapens van de families Doni en Strozzi. Die lijst blijft in Florence; wij schilderen het schilderij dat erdoor wordt omsloten.
De heilige familie of een ander schilderij van Michelangelo?
De heilige familie is kunst aan de muur voor een huis waarin het gezin op de eerste plaats komt. Omdat het waarschijnlijk is ontstaan bij een huwelijk of de geboorte van een kind, past het mooi in de woonkamer, de eetkamer of de slaapkamer van een jong stel.
Spreekt een moeder met kind u aan, bekijk dan het schilderij Manchester-Madonna: ook daar zit Maria met Jezus en de kleine Johannes, maar het paneel is onvoltooid gebleven. Ernstiger en eveneens onvoltooid is het schilderij De graflegging, waarop de dode Christus naar het graf wordt gedragen.
Voor een groot, dramatisch tafereel van het plafond van de Sixtijnse Kapel kiest u het schilderij De zondvloed, waarop mensen voor het stijgende water een heuvel op vluchten. Alle andere schilderijen van Michelangelo die wij naast De heilige familie op bestelling schilderen, vindt u op de pagina Michelangelo.
Hoe wordt onze versie van De heilige familie met de hand geschilderd?
Wij beginnen pas na uw bestelling, in olieverf op doek, laag voor laag. Michelangelo schilderde op een houten paneel; onze versie ontstaat op canvas, dat wij kunnen oprollen, opspannen en inlijsten.
De schilder tekent eerst een cirkel op het vierkante doek en plaatst daarin de drie grote figuren, Johannes en de verre naakten, en toetst de verhoudingen gaandeweg aan het origineel. Daarna bouwt hij de kleur op van de donkere schaduwen naar de lichten, ongeveer zoals Michelangelo te werk ging.
De meeste tijd gaat zitten in de draperieën: de roze jurk, die in het licht bijna wit wordt, de blauwe mantel met diepe plooien en de oranje doek op Jozefs knieën. De huid moet stevig ogen als gehouwen steen en toch warm blijven.
Een handgeschilderde reproductie heeft een echt beschilderd oppervlak, waarop u in scherend licht de penseelstreken ziet. Als olieverfschilderij met heldere, lichte kleuren komt het het mooist uit bij daglicht.
Welk formaat voor welke muur?
Kort antwoord: 110 x 107 of 122 x 122 cm boven het bed, een ladekast of de eettafel, 140 x 135 cm boven de bank, en 160 x 155 of 180 x 175 cm voor een grote lege wand, een trappenhuis of een ruimte met een hoog plafond.
De heilige familie schilderen wij in 5 bijna vierkante formaten (breedte x hoogte): 110 x 107, 122 x 122, 140 x 135, 160 x 155 en 180 x 175 cm. Het originele paneel heeft een diameter van 120 cm; ons formaat 122 x 122 cm ligt daar het dichtst bij.
Belangrijk: het origineel is rond, ons schilderij is vierkant. Wij schilderen de ronde compositie op een vierkant doek, en de vier hoeken buiten de cirkel blijven glad en licht. De gesneden lijst van het origineel wordt niet meegeleverd.
Zelfs het kleinste formaat is breder dan een meter, dus vult dit schilderij altijd de wand. Als schilderij voor de woonkamer overtuigt het het meest in 140 x 135 of 160 x 155 cm boven de bank. Hang het zo op dat de drie gezichten iets boven ooghoogte komen.
Kan ik een ander formaat of een lijst krijgen?
Ja. Hebt u een ander formaat nodig, dan plaatsen wij de cirkel zo op het doek dat hij heel blijft en de hoeken gelijkmatig zijn. Ook in een ander formaat behoudt deze reproductie de volledige cirkel met de drie figuren. Laat u ons weten welk formaat u in gedachten hebt, dan antwoorden wij met de prijs en de doorlooptijd.
Het schilderij reist opgerold, opgespannen op een spieraam of ingelijst. Zoals al onze schilderijen op canvas wordt het opgespannen en ingelijst in onze eigen lijstenmakerij in Slovenië. Het lijstprofiel kiest u in onze 3D-app: die toont het doek met de lijst die u kiest – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen; het voorbeeld op uw muur is een aparte dienst van ons.
Omdat wij de gesneden lijst niet namaken, kiest u voor het vierkante doek een eigen lijst. Bij de lichte hoeken en de krachtige kleuren past een eenvoudig goudkleurig lijstprofiel of een lijst van donker hout.
Wanneer komt het schilderij aan en hoe wordt het verzonden?
Na de bevestiging van uw bestelling begint de schilder, en binnen 15 tot 45 werkdagen is het schilderij klaar voor verzending. Vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij, en wilt u iets veranderd hebben, dan doen wij dat eerst. Wij leveren naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en voor elke bestelling geldt ons retourbeleid.
Omdat het origineel misschien bij een huwelijk is ontstaan, is De heilige familie een mooi cadeau voor een pasgetrouwd stel, bij de geboorte van een kind of voor een huwelijksjubileum. Laat u de keuze van het formaat liever aan de ontvanger over, geef dan een cadeaubon.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel?
In de Uffizi in Florence, nog altijd in de oorspronkelijke gesneden lijst.
Wie zijn de personen op het schilderij?
Vooraan Maria, Jozef en het kindje Jezus, achter de muur de kleine Johannes de Doper en in de verte vijf naakte jongemannen.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Wat u ontvangt, is een handgeschilderde kopie: Maria, Jozef en het Kind schildert onze schilder met het penseel op het doek.
Is uw schilderij rond?
Nee, vierkant: wij schilderen de ronde compositie op een vierkant doek met lichte hoeken, zonder de gesneden lijst van het origineel.
Hoe groot is het originele paneel?
Het is rond, met een diameter van 120 cm; ons formaat dat er het dichtst bij ligt is 122 x 122 cm.
Wat betekenen de naakte jongemannen op de achtergrond?
Niemand weet het met zekerheid; hun betekenis is nog altijd omstreden.
Past het in de slaapkamer?
Ja. Het rustige gezinsthema komt mooi uit boven het tweepersoonsbed, en net zo goed in de woonkamer.
Hoe lang duurt het maken?
15 tot 45 werkdagen, en de foto van het voltooide schilderij ziet u nog vóór verzending.
- Onderwerp: Maria zit in het gras en houdt samen met Jozef het kindje Jezus boven haar schouder; achter de muur de kleine Johannes de Doper, in de verte vijf naakte jongemannen.
- Origineel: omstreeks 1505–1506, olieverf op houten paneel, rond, diameter 120 cm, Uffizi, Florence.
- Onze versie: onze schilder schildert het met de hand in olieverf op een vierkant doek, in 5 formaten van 110 x 107 tot 180 x 175 cm of op maat, zonder de gesneden lijst.
- Goed om te weten: het is het enige bewaarde voltooide paneelschilderij uit Michelangelo’s rijpe jaren.









































