Beschrijving
Architectuur is een schilderij van Paul Klee uit 1923: het staande vlak is gevuld met rijen zacht omrande rechthoeken in grijze, violette, olijfgroene en bijna zwarte tinten, daartussen lichten enkele felgele vierkanten op, en bovenaan rijzen twee torens met driehoekige daken op, een gele links en een witte rechts. Het origineel is olieverf op karton, meet 58 x 39 cm en bevindt zich in de Neue Nationalgalerie in Berlijn. Onze schilder schildert het voor u met de hand in olieverf op doek, in 8 staande formaten van 30 x 45 tot 100 x 145 cm of op maat. Voordat wij Architectuur inpakken, sturen wij u een foto van het voltooide schilderij, zodat u het kunt beoordelen.
| Titel: | Architectuur |
| Andere titels: | Architecture (Engelse titel) · Architektur (Duitse titel) |
| Schilder: | Paul Klee (1879–1940) |
| Jaar van ontstaan: | 1923 |
| Afmetingen van het origineel: | 58 cm x 39 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op karton |
| Stijl: | Klassiek modernisme |
| Locatie: | Neue Nationalgalerie, Berlijn, Duitsland |
| Onze reproductie: | Met de hand geschilderd in olieverf op doek, 8 formaten of op maat |
Architectuur – Paul Klee
Wat is er op het schilderij Architectuur te zien?
Het staande vlak is helemaal bedekt met een raster van rechthoeken en vierkanten, in horizontale rijen gestapeld als bakstenen of ramen. De randen zijn niet scherp, maar zacht en licht vervaagd, en de rijen sluiten niet helemaal op elkaar aan: sommige blokken zijn iets verschoven, andere smaller of hoger dan hun buren, zodat het raster niet als een tabel oogt, maar als een muur die met de hand is gestapeld.
Ingetogen tinten overheersen: grijzen, licht- en donkerviolet, olijfgroen en een bijna zwart blauw. Daartussen gloeit hier en daar een citroengeel vierkant op, enkele blokken zijn lichtgrijs of bijna wit, en dicht bij het midden liggen twee diepe, wijnrode vlakken. Langs de bovenrand loopt een smalle donkere band, die u kunt lezen als de lucht boven de daken.
Bovenaan groeien twee torens uit het raster. De linker is hoger, met een steil geel driehoekig dak boven een geel en een grijsviolet blok; de rechter is kleiner en draagt een wit dak boven een lichtgele rechthoek. Door die twee verandert het hele raster ineens in een stad, gebouwd uit kleurvierkanten, met gevels en ramen.
Wat heeft het magisch vierkant met dit schilderij te maken?
Architectuur hoort bij Klees reeks van de zogenaamde magische vierkanten. In deze werken onderzocht hij wat er gebeurt wanneer dezelfde elementen, rechthoeken en vierkanten, steeds opnieuw terugkeren, en de stijl is daarbij grotendeels abstract. De stad is dus slechts aangeduid; het ritme van de vlakken speelt de hoofdrol.
Een magisch vierkant is een oud getallenraadsel: de getallen staan zo in een raster dat de som in elke rij en elke kolom gelijk is. De kunstcriticus en kunsthistoricus Will Grohmann vond tussen Klees papieren een briefje met een plan voor een van zijn werken, met getallen in de vierkanten geschreven; toen hij ze horizontaal en verticaal optelde, kwamen de sommen overeen.
Of juist dit schilderij volgens zo’n getallenplan is ontstaan, vermelden de bronnen niet. Men vermoedt ook dat dit en andere werken uit dezelfde periode zijn beïnvloed door de twaalftoonstechniek, het nieuwe en radicale muzieksysteem van de Oostenrijkse componist Arnold Schönberg; een vergelijkbare geometrische benadering van de compositie is in meerdere werken uit die jaren te zien.
Waarom trekt dit raster van kleurvierkanten zo de aandacht?
Klee schilderde het in 1923, toen hij lesgaf aan het Bauhaus, een school waar architectuur veel gewicht had. Men kan zich voorstellen dat die nadruk ook het schilderij heeft beïnvloed, en de twee torens die uit het abstracte raster oprijzen, sluiten mooi bij die lezing aan.
Het werk verbindt drie dingen die Klee bezighielden: bouwen, muziek en getallen. Van kinds af aan speelde hij viool, ook in een orkest, en Rilke vond dat zijn tekeningen aandeden als transcripties van muziek. In de rijen even grote, maar nooit gelijke blokken valt inderdaad iets als een muzikale maat te bespeuren.
Een kort artikel over dit schilderij op de Engelstalige Wikipedia, in het Engels geschreven, vat de reeks magische vierkanten en Grohmanns vondst van het briefje met getallen samen.
Waar wordt het origineel bewaard en hoe groot is het?
Het origineel bevindt zich in Berlijn, in de collectie van de Neue Nationalgalerie. Het is een olieverfschilderij op karton van 58 x 39 cm (hoogte x breedte), dus een vrij bescheiden, intiem formaat.
Klee schilderde graag op eenvoudige dragers zoals papier, gaas of karton, en daarom zijn veel van zijn werken klein. Hij werd in 1879 geboren in Münchenbuchsee bij Bern en gaf van januari 1921 tot april 1931 les aan het Bauhaus.
Op de nazitentoonstelling van de zogenaamde ontaarde kunst hingen in 1937 zeventien van zijn werken, en uit openbare collecties werden 102 van zijn werken in beslag genomen. Klee stierf in 1940.
Architectuur of een ander schilderij van Klee?
Architectuur is een kunstschilderij voor liefhebbers van orde en rustige kleuren: het raster oogt geordend, en de gele blokken geven het warmte. Het staande formaat past op een smalle muur tussen twee ramen, in een trappenhuis of boven een bureau.
Spreekt het motief van het huis u aan, bekijk dan Draaiend huis, waar dat thema al in de titel staat. Wie houdt van herhaling en verandering van vormen, vindt een verwant werk in Variaties (progressief motief).
Misschien trekt een tuin u meer dan een stad, zoals de tuin in Oosterse lusthof, en om na te denken over de grenzen van het denken is er Grenzen van het verstand.
Architectuur en alle andere schilderijen van Paul Klee die wij op bestelling schilderen, vindt u op de pagina Paul Klee.
Hoe schilderen wij Architectuur met de hand op doek?
Het origineel van Klee is een klein werk in olieverf op karton. Onze versie is een handgeschilderde reproductie op doek: de schilder maakt haar in olieverf, in het formaat dat u kiest, dus hangt ze bij u aan de muur opgespannen op een spieraam, zoals elk geschilderd werk, en niet als een blad achter glas.
Eerst verdeelt hij het doek met dunne lijnen in rijen en rechthoeken en tekent hij de twee torens met hun daken. Daarna zet hij blok na blok, zodat de grijzen, de violette en de olijfkleurige tinten rustig blijven en de gele vierkanten ertussen kunnen oplichten.
Klee trok de randen van zijn blokken niet met een liniaal; ze zijn zacht en vol penseelsporen. Daarom schildert onze schilder ze uit de vrije hand en bouwt hij het schilderij laag na laag op, zodat het licht ongelijkmatige oppervlak van het origineel behouden blijft.
Welk formaat voor welke muur?
Kort gezegd: 30 x 45 of 35 x 50 cm voor een boekenplank of de gang, 40 x 60 en 48 x 70 cm boven een bureau of een nachtkastje, 60 x 92 en 69 x 100 cm boven een ladekast of het bed, en 88 x 131 en 100 x 145 cm boven de bank of op een grote lege muur.
Architectuur schilderen wij in 8 staande formaten (breedte x hoogte): 30 x 45, 35 x 50, 40 x 60, 48 x 70, 60 x 92, 69 x 100, 88 x 131 en 100 x 145 cm. Het origineel meet 39 x 58 cm (breedte x hoogte), dus vergroten de formaten vanaf 48 x 70 cm het werk; ons grootste formaat, 100 x 145 cm, is ongeveer tweeënhalf keer zo breed als het karton in Berlijn.
Als schilderij voor de woonkamer komt het het best tot zijn recht in 88 x 131 of 100 x 145 cm: dan is elk vierkant ongeveer zo groot als een handpalm, en de kleuren zijn ook vanaf de andere kant van de kamer duidelijk te lezen.
Kan ik een ander formaat en een lijst bestellen?
Ja. Hebt u een andere verhouding nodig, dan passen wij het raster zo aan dat beide torens heel blijven; alleen de blokken aan de rand maken wij breder of korter. Zo’n reproductie van het schilderij behoudt het ritme van de vierkanten. Geeft u ons voor Architectuur het gewenste formaat op maat door, dan antwoorden wij met de prijs en de doorlooptijd.
Het komt bij u aan opgerold, opgespannen op een houten spieraam of ingelijst. Het opspannen en inlijsten gebeurt in onze lijstenmakerij in Slovenië, die ook alle schilderijen op canvas voor de reis klaarmaakt. Welk lijstprofiel u wilt, bepaalt u in onze 3D-app – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen; wilt u zien hoe het schilderij er op uw eigen muur uitziet, dan kan dat met onze aparte dienst, het voorbeeld op uw muur.
Bij de donkere grijzen en violette tinten past een smalle zwarte of grafietgrijze lijst, die de donkere band langs de bovenrand herhaalt. Licht naturel hout laat de gele vierkanten juist nog meer oplichten.
Wanneer is Architectuur bij u?
Zodra u de bestelling bevestigt, begint de schilder aan Architectuur, en binnen 15 tot 45 werkdagen is het schilderij klaar voor verzending. Vóór het inpakken ontvangt u een foto van het voltooide schilderij, en wilt u iets veranderen, dan doen wij dat.
Wij versturen het schilderij naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en elke bestelling valt onder ons retourbeleid.
Een stad van kleurvierkanten is een mooi cadeau voor een architect, voor iemand die naar een nieuw huis verhuist of voor een liefhebber van muziek en getallen. Kent u de muur van de ontvanger niet, geef dan een cadeaubon, zodat hij of zij zelf het formaat kiest.
Veelgestelde vragen
Waar kan ik de originele Architectuur bekijken?
In Berlijn, in de collectie van de Neue Nationalgalerie.
Wat staat er op het schilderij?
Een raster van grijze, violette, olijfgroene en donkere rechthoeken met enkele gele vierkanten en twee torens met driehoekige daken.
Krijg ik een gedrukte reproductie?
Nee, het is een handgeschilderde kopie die onze schilder met het penseel in olieverf op echt doek schildert.
Hoe groot is het origineel?
58 x 39 cm (hoogte x breedte); ons grootste formaat meet 100 x 145 cm (breedte x hoogte).
Kan ik een formaat krijgen dat niet in het aanbod staat?
Ja, laat u ons de breedte en hoogte weten, dan sturen wij u een offerte met de prijs en de doorlooptijd.
Hoe lang duurt het maken en hoe wordt het schilderij geleverd?
15 tot 45 werkdagen; het komt opgerold, opgespannen of ingelijst, en vooraf ontvangt u een foto.
Past het in een kantoor of een woonruimte?
Ja, de rustige tinten en de orde van de vierkanten passen in een kantoor, een woonkamer of een voorvertrek, en het geel fleurt de ruimte op.
Wat is een magisch vierkant?
Een raster van getallen waarin de som van elke rij en elke kolom gelijk is; zo’n getallenplan vond Grohmann tussen Klees papieren.
- Onderwerp: een raster van zachte rechthoeken in grijze, violette, olijfkleurige en donkerblauwe tinten met gele vierkanten en twee torens.
- Origineel: olieverf op karton, 1923, 58 x 39 cm, Neue Nationalgalerie, Berlijn.
- Onze versie: handgeschilderd in olieverf op doek in 8 formaten van 30 x 45 tot 100 x 145 cm of op maat.
- Goed om te weten: het schilderij hoort bij Klees reeks magische vierkanten en ontstond in de jaren dat hij aan het Bauhaus lesgaf.









































