Beschrijving
Primavera, Italiaans voor ‘lente’, is een schilderij van Sandro Botticelli van omstreeks 1480: in een donker bosje van sinaasappelbomen staan op een bloeiende weide negen figuren uit de antieke mythologie op een rij, van Mercurius links via de drie dansende gratiën, Venus en Cupido tot Flora, de nimf Chloris en de westenwind Zephyrus rechts. Het origineel, tempera op paneel van 203 x 314 cm, bevindt zich in de Galleria degli Uffizi in Florence. Onze schilder schildert Primavera voor u met de hand in olieverf op doek, in 5 liggende formaten van 90 x 57 tot 190 x 120 cm of in een formaat op maat. Is het doek klaar, dan sturen wij u een foto van het voltooide schilderij, nog voordat wij het inpakken.
| Titel: | Primavera |
| Andere titels: | De lente · Primavera (Italiaanse titel) · Allegoria della primavera |
| Schilder: | Sandro Botticelli (omstreeks 1445–1510) |
| Jaar van ontstaan: | omstreeks 1480 |
| Afmetingen van het origineel: | 203 cm x 314 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Tempera op paneel |
| Stijl: | Vroege renaissance |
| Locatie: | Galleria degli Uffizi, Florence, Italië, inventarisnummer 8360 |
| Onze reproductie: | Met de hand geschilderd in olieverf op doek, 5 formaten of op maat |
Primavera – Sandro Botticelli
Wat is er op Primavera te zien?
Het tafereel speelt zich af in een bosje van sinaasappelbomen, waarvan de donkere bladeren en gouden vruchten de hele bovenkant van het doek vullen. Op de bloeiende weide eronder staan negen figuren: zes vrouwen, twee mannen en een gevleugelde jongen.
Helemaal links staat een jongeman in een rode mantel met een zwaard op de heup, Mercurius, die met een staf naar een paar grijze wolkjes in de boomkruinen reikt. Naast hem houden de drie gratiën in witte, bijna doorzichtige sluiers elkaar bij de hand en dansen in een kring.
In het midden, iets naar achteren, staat Venus in een witte jurk met een rode mantel, het hoofd licht gebogen en een hand geheven, alsof ze ons begroet; achter haar wijken de bomen in een boog uiteen. Boven haar zweeft Cupido met een blinddoek, die met zijn boog naar links mikt.
Rechts buigt de blauwgroene, gevleugelde Zephyrus zich uit het geboomte naar voren en grijpt met zijn handen naar de nimf Chloris, uit wier mond al bloemen ontspruiten. Voor hen schrijdt Flora in een jurk vol bloemen, met een krans om de hals en een schoot vol bloemen, die ze over het gras strooit; haar glimlach was in de schilderkunst van die tijd zeer ongewoon.
Wat betekent dit tafereel?
Geen enkel bekend verhaal brengt precies deze groep figuren samen. De meeste kenners zien het schilderij als een allegorie van de lentebloei van de natuur, maar over de precieze betekenis verschillen de uitleggers al meer dan honderd jaar van mening.
De groep rechts volgt Ovidius: in zijn dichtwerk Fasti grijpt de westenwind Zephyrus de nimf Chloris, die verandert in Flora, de godin van de bloemen. Daarom komen er rozen uit de mond van Chloris, en de vrouw in de bloemenjurk is volgens de gangbare uitleg dezelfde persoon in een nieuwe gedaante. Het tafereel loopt zo van rechts naar links: de maartwind wekt de aarde, Venus waakt als godin van april over de tuin, en Mercurius, in de vroege Romeinse kalender de god van de maand mei, verjaagt de laatste wolken.
Bij het ontwerp heeft de dichter Poliziano hem misschien geholpen, en velen verklaren het schilderij vanuit het neoplatonisme van de renaissance. Venus is gekleed en heeft haar haar bedekt, zoals getrouwde vrouwen zich in het openbaar vertoonden, wat haar voorstelt als godin van het huwelijk.
Cupido mikt op de middelste gratie, die de kunsthistoricus Edgar Wind Kuisheid noemt; zij kijkt op haar beurt naar Mercurius. Als toespelingen op de familie Medici noemt men de sinaasappels, die doen denken aan de bollen in het wapen van de Medici, en Mercurius, de god van de geneeskunst, want artsen heetten in het Italiaans medici.
Waarom is Primavera zo beroemd?
Primavera en De geboorte van Venus, allebei in Florence, zijn de bekendste werken van Botticelli en behoren tot de beroemdste schilderijen ter wereld. Zulke grote taferelen uit de antieke mythologie had de westerse kunst sinds de oudheid nauwelijks gekend.
De moderne lezing begon bij Aby Warburg, die in 1893 in zijn proefschrift als eerste aantoonde dat de groep rechts Ovidius’ beschrijving van de komst van de lente volgt.
Kenneth Clark rekende Botticelli’s drie gratiën tot de meest persoonlijke verbeeldingen van lichamelijke schoonheid in de hele kunst. Het volledige verhaal en alle verklaringen vat het artikel over het schilderij op de Engelstalige Wikipedia samen, dat in het Engels is geschreven.
Waar hangt het origineel en waar komt het vandaan?
Het origineel hangt sinds 1919 in de Galleria degli Uffizi in Florence, waar het inventarisnummer 8360 draagt. Het is geschilderd in tempera op paneel en meet 203 x 314 cm; sommige bronnen noemen 207 x 319 cm. De datering is onzeker: voorgesteld worden het eind van de jaren zeventig of het begin van de jaren tachtig van de 15e eeuw.
Een inventaris uit 1499, pas in 1975 gepubliceerd, vermeldt het schilderij in het stadspaleis van Lorenzo di Pierfrancesco de’ Medici en zijn broer Giovanni, neven van Lorenzo il Magnifico. Het hing boven een lettuccio, een groot meubel met zitting en rugleuning, zodat de onderrand ongeveer op ooghoogte zat. Tegenwoordig verbinden veel onderzoekers het met het huwelijk van Lorenzo di Pierfrancesco in juli 1482.
Giorgio Vasari schreef in 1550 dat hij het schilderij samen met De geboorte van Venus had gezien in de Medici-villa Castello bij Florence. Daar bleven beide werken tot 1815; daarna kwamen ze in de Uffizi, en enkele jaren vóór 1919 bevonden ze zich in de Galleria dell’Accademia. In de Tweede Wereldoorlog werd het schilderij in veiligheid gebracht in het kasteel Montegufoni, en in 1978 werd het gerestaureerd.
Botticelli, omstreeks 1445 in Florence geboren, was een leerling van Filippo Lippi; na zijn dood in 1510 raakte hij bijna vergeten, tot de prerafaëlieten hem aan het eind van de 19e eeuw herontdekten.
Primavera of een ander schilderij van Botticelli?
Primavera is kunst aan de muur voor wie een groot verhaal wil dat rustig en tegelijk levendig is: negen figuren op een rij, een donker bosje en lichte sluiers. De brede compositie vult een lange muur boven de bank of de eettafel mooi op.
Spreken de mythologische taferelen van Botticelli u aan, bekijk dan het schilderij Venus en Mars, waarop de wakkere godin de slapende krijger gadeslaat, of het fresco Venus en de drie gratiën geven geschenken aan een jonge vrouw, waarin de drie zusters in pastelkleurige gewaden verschijnen. Onder de religieuze werken springen de ronde Madonna van het Magnificat, met engelen rond Maria, en het schilderij De aanbidding der koningen, met een menigte Florentijnen rond de Heilige Familie, eruit.
Naast Primavera vindt u op de pagina Sandro Botticelli nog andere schilderijen van Sandro Botticelli, die wij op bestelling schilderen.
Hoe wordt onze versie van Primavera met de hand geschilderd?
Het origineel van Botticelli is geen olieverfschilderij, maar tempera op paneel. Onze Primavera ontstaat als handgeschilderde reproductie in olieverf op doek, zodat wij haar opgerold, opgespannen op een spieraam of ingelijst kunnen versturen. De schilder bouwt haar laag voor laag op, in het formaat dat u kiest, met zichtbare penseelstreken.
Eerst verdeelt hij op het lange doek de negen figuren en het ritme van de donkere stammen, daarna zet hij de donkergroene achtergrond van het bosje en de weide op. Dan volgen de lichamen en gezichten in lichte, warme huidtinten, met dunne contouren en de zachte overgangen die zo typerend zijn voor Botticelli.
De sluiers van de gratiën ontstaan uit zeer dunne, bijna doorschijnende lagen wit over het lichaam. Als laatste komen de sinaasappels, de bloemen op Flora’s jurk, de kleine bloemetjes in het gras en de pijl van Cupido, en dat vraagt het meeste geduld.
Welk formaat voor welke muur?
Kort gezegd: van 90 x 57 tot 99 x 65 cm boven een ladekast of het bed, vanaf 130 x 82 cm voor een lange muur boven de bank.
Wij schilderen Primavera in 5 liggende formaten (breedte x hoogte): 90 x 57, 99 x 65, 130 x 82, 150 x 94 en 190 x 120 cm. Het origineel meet 314 x 203 cm (breedte x hoogte), dus is elk van onze formaten kleiner; ook het grootste, 190 x 120 cm, haalt maar ongeveer 60 procent van de breedte van het origineel.
De kleine bloemen op de weide komen vanaf 90 x 57 cm tot hun recht. Als schilderij voor de woonkamer komt het het mooist uit in 150 x 94 of 190 x 120 cm, waar u de gezichten van de gratiën en van Venus van dichtbij kunt bekijken.
Kan ik een formaat op maat en een lijst bestellen?
Ja. Hebt u een andere verhouding nodig, dan blijven alle negen figuren heel en passen wij alleen het bosje en de weide aan de randen aan. Ook zo’n reproductie behoudt het hele tafereel, van Mercurius tot Zephyrus. Wilt u Primavera in uw eigen maat, geef ons dan het gewenste formaat op maat door; wij antwoorden met de prijs en de doorlooptijd.
Het schilderij reist opgerold in een koker, opgespannen op een spieraam of ingelijst. Het opspannen en inlijsten gebeurt in onze lijstenmakerij in Slovenië, die ook elk schilderij op canvas veilig voor de reis klaarmaakt. Voor de lijst gebruikt u onze 3D-app: die toont het lijstprofiel – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen; het voorbeeld op uw muur is een aparte dienst van ons. Bij het donkere bosje en de gouden sinaasappels past een vergulde lijst of een lijst van donker hout.
Wanneer is Primavera bij u?
Primavera is klaar voor verzending 15 tot 45 werkdagen na de bevestiging van uw bestelling. Vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij, en wilt u nog iets veranderd zien, dan passen wij dat aan voordat wij het inpakken.
Wij leveren naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en voor elke bestelling geldt ons retourbeleid.
Primavera is een mooi cadeau voor een huwelijk of voor iemand die van Florence en de renaissance houdt; ook het origineel brengen velen met een huwelijk in verband. Weet u niet welke muur het schilderij wacht, geef dan een cadeaubon, waarmee de ontvanger zelf het formaat kiest.
Veelgestelde vragen
In welk museum hangt het origineel van Primavera?
In de Galleria degli Uffizi in Florence, waar het sinds 1919 hangt onder inventarisnummer 8360.
Wie zijn de figuren op het schilderij?
Van links naar rechts: Mercurius, de drie gratiën, Venus met Cupido boven haar hoofd, Flora, de nimf Chloris en de westenwind Zephyrus.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Het is een handgeschilderde kopie: elke bloem en elke sluier schildert onze schilder met het penseel.
Hoe groot is het origineel?
203 x 314 cm (hoogte x breedte); al onze formaten zijn kleiner, en het grootste, 190 x 120 cm, heeft ongeveer 60 % van de breedte.
Schildert u Primavera ook in een ander formaat?
Ja, in de breedte en hoogte die u opgeeft; wij maken een prijs en een doorlooptijd voor u op.
Hoe wordt het geleverd en hoe lang duurt het?
Opgerold, opgespannen of ingelijst, binnen 15 tot 45 werkdagen, en vooraf ontvangt u een foto van het voltooide schilderij.
Past Primavera in een slaapkamer of als cadeau?
Ja. De warme huidtinten tegen het donkergroene bosje passen in een slaapkamer of eetkamer, en als huwelijkscadeau heeft Primavera een eigen verhaal.
Wat wil Botticelli’s Primavera zeggen?
De meesten zien het als een allegorie van de lente en de vruchtbaarheid, maar de precieze betekenis blijft onderwerp van discussie.
- Onderwerp: negen mythologische figuren in een bosje van sinaasappelbomen: Mercurius, de drie gratiën, Venus met Cupido, Flora, Chloris en Zephyrus.
- Origineel: tempera op paneel, omstreeks 1480, 203 x 314 cm, Galleria degli Uffizi, Florence.
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf op doek, in 5 formaten van 90 x 57 tot 190 x 120 cm of op maat.
- Goed om te weten: op de weide zijn ongeveer 500 plantensoorten herkend, en de betekenis van het schilderij is nog altijd een open vraag.









































