Beschrijving
Staande virginaalspeelster is de titel van een van de late schilderijen van Johannes Vermeer, ontstaan omstreeks 1670–1672: een rijk geklede vrouw in blauw en wit satijn staat aan het virginaal, speelt en kijkt ons recht in de ogen. Achter haar hangen aan de witte muur een groot schilderij van Cupido die een kaart omhooghoudt en een klein landschap in een vergulde lijst, en op de voorgrond staat een blauwe stoel. Het origineel, olieverf op doek, is 51,7 cm hoog en 45,2 cm breed en behoort tot de collectie van de National Gallery in Londen. Onze schilder schildert het op bestelling, in olieverf op canvas, in een van 8 staande formaten tussen 43 x 47 en 172 x 200 cm of in een formaat naar uw wens; voordat wij het verzenden, ontvangt u er een foto van.
| Titel: | Staande virginaalspeelster |
| Andere titels: | A Young Woman Standing at a Virginal · Lady Standing at a Virginal |
| Schilder: | Johannes Vermeer (1632–1675) |
| Jaar van ontstaan: | omstreeks 1670–1672 |
| Afmetingen van het origineel: | 51,7 cm x 45,2 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Barok, Nederlandse Gouden Eeuw |
| Locatie: | The National Gallery, Londen (inv. NG1383) |
| Onze reproductie: | Handgeschilderd in olieverf op canvas, 8 formaten of op maat |
Staande virginaalspeelster – Johannes Vermeer
Wat is er te zien op Staande virginaalspeelster?
Midden in een lichte kamer staat een jonge vrouw aan het virginaal, een toetsinstrument dat verwant is aan het klavecimbel. Haar vingers liggen op de toetsen, maar haar gezicht heeft ze naar ons gekeerd en ze kijkt ons rustig aan, alsof ze heel even ophoudt met spelen.
Ze is rijk gekleed. Haar japon van blauw en wit satijn glanst in het licht dat van links valt, en de plooien van de stof vangen kleine lichtreflexen op, zodat het lijkt alsof u de stof zou kunnen aanraken.
Achter haar is een witte muur met twee schilderijen. Het grotere, in het donkere deel van de muur, toont Cupido die een kaart in zijn hand omhooghoudt; het kleinere links is een landschap in een vergulde lijst.
Op de voorgrond staat een blauwe stoel, die het tafereel een beetje van ons af houdt. De vloer is betegeld, en onderaan de muur loopt een rij blauw-witte Delftse tegels, zoals die ook op andere doeken van Vermeer te vinden zijn.
Wat betekent Cupido aan de muur?
De twee schilderijen aan de muur zijn geen toevallige versiering. Volgens de National Gallery staat niet helemaal vast wie ze heeft geschilderd; het landschap links is misschien van Jan Wijnants of Allart van Everdingen.
De Cupido met de kaart wordt toegeschreven aan Caesar van Everdingen, de broer van Allart. Het motief komt uit een embleem van die tijd, een zinnebeeld met een motto dat de kijkers toen konden lezen.
Wat het precies zegt, blijft open. Het kan gaan om het idee van trouw aan één enkele geliefde, maar Cupido kan ook gewoon een echo zijn van het virginaal, want muziek en liefde zijn in de schilderkunst van die tijd van oudsher met elkaar verbonden.
Daarom kunnen we het tafereel op twee manieren lezen: als een stil uur van musiceren in een burgerhuis en als een tedere toespeling op het hart dat door muziek opengaat.
Waarom neemt de Staande virginaalspeelster zo’n bijzondere plaats in?
Het hoort bij de laatste werken van Vermeer. Kenners hebben het gedateerd op grond van de stijl en de kleding die de jonge vrouw draagt, en plaatsen het rond 1670–1672, kort voor de dood van de schilder.
Nog interessanter is het verwante werk. In dezelfde Londense collectie hangt een schilderij van Vermeer met een vrouw die aan het virginaal zit, geschilderd op een doek van bijna dezelfde grootte, zodat de twee werken een paar zouden kunnen vormen. Recent onderzoek toonde aan dat beide doeken van dezelfde rol linnen komen, en ook de grondlaag erop lijkt gelijk.
Dezelfde grondlaag heeft ook het schilderij Zittende vrouw aan het virginaal, dat zich nu in New York bevindt. Drie muziektaferelen met een virginaal zijn zo al in het materiaal zelf met elkaar verbonden.
In 1977 verwerkte de schilder David Hockney het schilderij in een van zijn eigen olieverfschilderijen. Meer over de datering, het paar en de schilderijen aan de muur leest u in het artikel op Wikipedia (in het Engels).
Waar wordt het origineel bewaard?
Het origineel wordt bewaard in The National Gallery in Londen onder inventarisnummer NG1383. Het doek is 51,7 cm hoog en 45,2 cm breed, een gewoon, bescheiden formaat voor Vermeer.
In dezelfde collectie hangt ook het doek met de zittende vrouw aan het virginaal, zodat de twee schilderijen, die misschien een paar vormen, in hetzelfde huis thuishoren.
De kunsthistoricus Ivan Gaskell publiceerde in 2000 een boek dat helemaal is opgebouwd rond een uitvoerige bespreking van juist dit schilderij.
Vermeer woonde en werkte in Delft en stierf in 1675. Er zijn maar enkele tientallen werken van hem bewaard gebleven, zodat elk ervan, ook deze stille kamer met een instrument, bijzonder zwaar weegt.
Staande virginaalspeelster of een ander schilderij van Vermeer?
Als kunst aan de muur komt dit schilderij het mooist tot zijn recht waar muziek wordt gespeeld of beluisterd: bij de piano, in de muziekkamer of in een rustige leeshoek. Met één enkele figuur en een lichte achtergrond overstemt het de ruimte niet, maar brengt het er rust in.
Houdt u van muziek in de interieurs van Vermeer, bekijk dan ook het schilderij De muziekles, waarin muziek opnieuw het hoofdthema is, of het schilderij De luitspeelster, waarop een jonge vrouw haar luit stemt en uit het raam kijkt.
Het hele aanbod, alle schilderijen van Vermeer van de straten van Delft tot de stille kamers met vrouwen aan hun instrument, staat op de pagina Johannes Vermeer.
Hoe schildert onze schilder uw Staande virginaalspeelster?
Na de bevestiging van uw bestelling brengt de schilder eerst de basisvlakken op het doek aan: de lichte muur, de donkerdere vloer en de omtrek van de vrouw achter het instrument. Daarna bouwt hij het schilderij in olieverf op, laag na laag, zodat de kleuren diepte krijgen.
De meeste tijd gaat naar het satijn. De blauwe en witte stof moet zo geschilderd worden dat het licht van links erin blijft hangen en de plooien zacht blijven. Met extra zorg ontstaat het gezicht, want de blik die op ons gericht is, draagt het hele tafereel.
Tot slot komen de kleine dingen: de vergulde lijst van het landschap, Cupido met de kaart, de tegels onderaan de muur en de blauwe stoel op de voorgrond. Zo ontstaat een handgeschilderde reproductie met penseelsporen die een gedrukte reproductie niet heeft.
Zoals elk olieverfschilderij reageert ook dit op het licht in uw kamer: overdag is het blauw koel en helder, bij avondlicht wordt het warmer. Hoe Vermeer zelf het werk van de schilder zag, toont het schilderij De schilderkunst.
Welk formaat voor welke muur?
Kort antwoord: 43 x 47 of 56 x 64 cm voor een smalle muur of naast de piano, 64 x 76 of 72 x 85 cm boven een ladekast of in de slaapkamer, 90 x 107 of 120 x 140 cm boven de bank, en 135 x 160 of 172 x 200 cm voor een hoge muur of het trappenhuis.
Wij schilderen de Staande virginaalspeelster in 8 staande formaten (breedte x hoogte): 43 x 47, 56 x 64, 64 x 76, 72 x 85, 90 x 107, 120 x 140, 135 x 160 en 172 x 200 cm. Het dichtst bij het origineel ligt 43 x 47 cm, dat 2,2 cm smaller en 4,7 cm lager is.
De kleinere formaten bewaren het besloten karakter van het kleine origineel; in de grote komen het blauwe satijn en de blik van de jonge vrouw over de hele muur tot leven. Als schilderij voor de woonkamer boven de bank past 90 x 107 cm, zo opgehangen dat het gezicht ongeveer op ooghoogte zit.
Kan ik een ander formaat of een lijst kiezen?
Zeker. De zijden van het origineel staan ongeveer in een verhouding van 7:8, dus zetten wij het zonder moeite om naar een formaat dat niet in de lijst staat, zonder dat de stoel of Cupido over de rand verdwijnt. Laat ons de gewenste breedte en hoogte weten via deze pagina, dan antwoorden wij met de prijs en de doorlooptijd.
Wij sturen uw Staande virginaalspeelster opgerold, opgespannen op een spieraam of al ingelijst, zoals het u het best uitkomt. Het opspannen en inlijsten gebeurt in onze lijstenmakerij in Slovenië, waar wij al onze schilderijen op canvas voor vertrek klaarmaken.
De lijst kiest u in onze 3D-app, die uitsluitend dient om de lijst te kiezen. Een voorbeeld van het schilderij op uw eigen muur is een aparte dienst.
Een warme gouden lijst sluit aan bij de vergulde lijst van het kleine landschap op het schilderij; een donkere of zwarte lijst benadrukt het koele blauw van het satijn.
Wanneer komt mijn Staande virginaalspeelster aan?
Zodra de bestelling bevestigd is, beginnen wij te schilderen; binnen 15 tot 45 werkdagen is het schilderij voltooid en klaar voor verzending. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij, en als u iets veranderd wilt zien, passen wij dat aan.
Wij leveren naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en bij elke aankoop geldt ons retourbeleid.
De Staande virginaalspeelster is een mooi cadeau voor een pianiste, een muziekleraar of iemand met een piano in huis. Wie de keuze van het formaat liever aan de ontvanger overlaat, geeft een cadeaubon voor een schilderij naar eigen smaak.
Veelgestelde vragen
Waar kan ik het origineel bekijken?
In de National Gallery in Londen, waar het onder nummer NG1383 staat geregistreerd.
Past het in een slaapkamer of muziekkamer?
Ja, de rustige figuur in blauw en wit past goed in een slaapkamer, een muziekkamer of de hal.
Heeft het schilderij een verborgen betekenis?
Misschien: Cupido met de kaart kan staan voor trouw aan één geliefde, of alleen de oude band tussen muziek en liefde onderstrepen.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Elke Staande virginaalspeelster van ons is een handgeschilderde kopie, gemaakt met penseel en olieverf, en geen gedrukte reproductie.
Hoe groot is het origineel?
Het is 51,7 cm hoog en 45,2 cm breed; ons formaat 43 x 47 cm ligt er het dichtst bij.
Heeft het schilderij een tegenhanger?
Misschien. In hetzelfde museum hangt de zittende vrouw aan het virginaal van Vermeer, op een doek van bijna dezelfde grootte en uit dezelfde rol linnen.
Kan ik het schilderij in mijn eigen formaat krijgen?
Ja, wij schilderen het ook in een formaat dat u zelf bepaalt, en laten u vooraf de prijs en de doorlooptijd weten.
Hoe lang duurt het maken?
15 tot 45 werkdagen, en vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij.
- Onderwerp: een rijk geklede jonge vrouw in blauw en wit satijn staat aan het virginaal en kijkt ons aan; achter haar hangen een schilderij van Cupido en een landschap in een gouden lijst.
- Origineel: omstreeks 1670–1672, olieverf op doek, 51,7 x 45,2 cm, The National Gallery, Londen.
- Onze versie: handgeschilderd in olieverf op canvas, op bestelling, 8 staande formaten van 43 x 47 tot 172 x 200 cm of een formaat naar wens.
- Goed om te weten: het doek komt uit dezelfde rol linnen als het doek van de zittende vrouw aan het virginaal in hetzelfde museum, dus de twee schilderijen vormen misschien een paar.









































