Beschrijving
Zelfportret met verbonden oor is een schilderij dat Vincent van Gogh in januari 1889 in Arles maakte, een week nadat hij uit het ziekenhuis was ontslagen: hij beeldde zichzelf af met een bontmuts en een groene jas, met een verband over het oor en onder de kin, voor een schildersezel en een Japanse houtsnede. Het origineel meet 50 x 60,5 cm en is in het bezit van de Courtauld Gallery in Londen. Wij schilderen het met de hand in olieverf op doek, in 16 formaten van 40 x 50 tot 127 x 160 cm of op maat, en vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
| Titel: | Zelfportret met verbonden oor |
| Andere titels: | Self-Portrait with Bandaged Ear · Autoritratto con l’orecchio bendato |
| Schilder: | Vincent van Gogh (1853–1890) |
| Jaar van ontstaan: | januari 1889, Arles |
| Afmetingen van het origineel: | 50 cm x 60,5 cm |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Postimpressionisme |
| Locatie: | Courtauld Gallery, Londen (inventarisnummer P.1948.SC.175) |
| Onze reproductie: | Handgeschilderd in olieverf op doek, 16 formaten of op maat |
Zelfportret met verbonden oor – Vincent van Gogh
Wat is er te zien op Zelfportret met verbonden oor?
Van Gogh schilderde zichzelf tot aan de borst, met een ernstig en rustig gezicht. Op zijn hoofd draagt hij een blauwe muts met een rand van zwart bont, en hij is gekleed in een zware groene jas die hoog onder de hals is dichtgeknoopt. Een wit verband bedekt de zijkant van zijn hoofd en loopt door onder de kin, zodat we het gewonde oor zelf niet zien. Er is niets dramatisch aan het portret: we zien een man die zich warm heeft aangekleed en weer aan het werk is gegaan.
Achter hem staan drie dingen: een open raam, een doek op de ezel met nog maar een paar streken en een Japanse houtsnede met figuren in een landschap. De kleuren zijn krachtig en eenvoudig – het groen van de jas, het blauw van de muts, het wit van het verband en de lichte tonen van de houtsnede – en ze zijn allemaal aangebracht met korte, zichtbare penseelstreken.
Waarom een bontmuts, een ezel en een Japanse houtsnede?
Elk voorwerp heeft zijn reden. De Courtauld Gallery legt uit dat de bontmuts net gekocht was: hij hield het dikke verband op zijn plaats en beschermde de schilder tegen de winterkou van januari 1889, en daarom herinnert hij aan de zware omstandigheden waarin hij toen werkte. Het doek op de ezel is nauwelijks begonnen, een stil teken dat hij van plan was door te gaan met schilderen.
De houtsnede aan de muur was van hemzelf: Geisha’s in een landschap, een Japanse kleurenhoutsnede die Satō Torakiyo in de jaren zeventig van de 19e eeuw maakte. Van Gogh verzamelde honderden Japanse prenten en bewonderde hun gedurfde kleuren en vlakken, en het museum noemt ze een belangrijke bron van zijn inspiratie. Hier bracht hij een deel van de houtsnede over naar de achtergrond, zodat zijn verzameling in zijn eigen portret verschijnt.
Wat vertelt Zelfportret met verbonden oor ons over Van Gogh?
In december 1888 sneed Van Gogh het grootste deel van zijn linkeroor af. De Courtauld Gallery beschrijft dat als een wanhoopsdaad na een hevige ruzie met Paul Gauguin, de schilder die bij hem in Arles was komen wonen. Toen Van Gogh uit het ziekenhuis terugkwam, was Gauguin vertrokken, en met hem was ook de droom verdwenen van een atelier van het zuiden, waar kunstenaars ideeën zouden delen en zij aan zij zouden werken.
Dit portret schilderde hij een week nadat hij uit het ziekenhuis was ontslagen. Het museum ziet het als bewijs van zijn vastberadenheid om door te gaan met schilderen, en dat wordt onderstreept door het pas begonnen doek op de ezel en de zelfverzekerde omgang met kleur en streek. Het verband zit alleen aan de rechterkant van het gezicht omdat hij zichzelf in de spiegel schilderde; gewond was het linkeroor.
Waar hangt het origineel en hoe kwam het in Londen?
Het origineel hangt in de Courtauld Gallery in Somerset House in Londen, onder inventarisnummer P.1948.SC.175. Toen Van Gogh in 1890 stierf, was het schilderij in het bezit van Julien Tanguy, de Parijse verfhandelaar die hij in 1887 twee keer had geportretteerd; hoe Tanguy eraan kwam, is niet bekend. Het werd in Parijs tentoongesteld in 1901 en opnieuw in 1905.
De verzamelaar Samuel Courtauld kocht het in 1928 en liet het in 1948 bij legaat na aan de galerie. Op 17 januari 1889 schreef Van Gogh aan zijn broer Theo dat hij een nieuw zelfportret had geschilderd, en men neemt aan dat het om juist dit schilderij gaat. Meer over de geschiedenis ervan leest u op de Engelstalige Wikipedia.
Zelfportret met verbonden oor of Zelfportret als schilder – welke kiest u?
Wij schilderen twee zelfportretten waarop Van Gogh zich laat zien als schilder aan het werk, en ze ontstonden ongeveer een jaar na elkaar. Deze pagina gaat over het portret uit Arles van januari 1889: de bontmuts, het verband, de groene jas en de Japanse houtsnede, met het origineel in Londen. Het andere is Zelfportret als schilder, geschilderd in Parijs in de winter van 1887–88: de schilder staat bij de ezel met palet en penselen, en het origineel bevindt zich in het Van Gogh Museum in Amsterdam.
Kies dit zelfportret als u een portret met een verhaal wilt en met een sterk contrast van groen, blauw en wit; kies het Parijse als u de schilder met het gereedschap van zijn vak wilt. Uit zijn tijd in Arles schilderen we ook Zonnebloemen (versie Londen) en De slaapkamer en het nachttafereel Caféterras bij nacht (Place du Forum).
Kort voor dit zelfportret, eind 1888 in Arles, schilderde Van Gogh ook het schilderij Vincents stoel, zijn eigen stoel met de gevlochten zitting en een pijp erop, dat wij eveneens met de hand schilderen.
Hoe schilderen wij Zelfportret met verbonden oor met de hand?
De schilder tekent eerst het hoofd, de muts en de lijn van het verband, daarna de schouders en de drie voorwerpen op de achtergrond, en pas dan brengt hij de kleuren aan: het groen van de jas, het blauw van de muts met het donkere bont, het wit van het verband en de tonen van de Japanse houtsnede. Onze handgeschilderde reproductie ontstaat in olieverf op doek in de impastotechniek: we brengen de verf dik en in reliëf aan, zodat de penseelstreken boven het doek uitsteken, net als op het origineel, waar elke streek van de jas en de muts zichtbaar is.
De meeste tijd gaat naar het gezicht. De schilder volgt de uitdrukking en de richting van elke streek op de wangen en de kin, zodat het portret de rustige, directe blik van Van Gogh houdt en niet gladgestreken wordt.
Elk schilderij is een handgeschilderde kopie die speciaal voor uw bestelling wordt gemaakt, zodat er geen twee precies gelijk zijn. Een gedrukte reproductie laat alleen een vlak oppervlak zien; op ons schilderij zijn de penseelstreken en de verflagen echt en voelt u ze onder uw vingers.
Welk formaat voor welke muur?
Kort antwoord: boven een bank, bed of dressoir 70 x 90 of 80 x 100 cm, boven een kleinere ladekast of in de werkkamer 49 x 60 of 50 x 62 cm, en voor een grote lege muur 100 x 120 of 120 x 150 cm. Het staande formaat past mooi op een smalle muur, tussen twee ramen of in de gang.
Er zijn 16 formaten, van 40 x 50 tot 127 x 160 cm. De formaten 49 x 60 en 50 x 62 cm komen het dichtst bij het origineel, dat 60,5 cm hoog en 50 cm breed is, zodat het gezicht aan uw muur de schaal heeft die Van Gogh het gaf. Een portret is op ooghoogte het mooist, dus hang een schilderij voor de woonkamer niet te hoog; boven een bank van 160 cm breed is 80 cm een goede breedte, en de grootste formaten horen in een trappenhuis of een hoge hal. Een kleiner olieverfschilderij van 40 x 50 cm past in de gang of de kinderkamer.
Hang het midden van het doek op ongeveer 150 cm van de vloer, en laat boven een bank of hoofdeinde 20 tot 30 cm ruimte tussen het meubel en de onderrand.
Wat als ik een formaat op maat of een lijst nodig heb?
Past geen van de 16 formaten bij uw muur, dan schilderen we het op maat. We raden aan de verhouding dicht bij die van het origineel te houden, anders wordt het gezicht samengedrukt of uitgerekt. Stuur ons de gewenste breedte en hoogte, dan laten wij u de prijs en de doorlooptijd weten. Al onze schilderijen op canvas worden opgespannen op een houten spieraam en zijn klaar om op te hangen.
Voor de lijst gebruikt u onze 3D-app: die toont elk lijstprofiel uit ons aanbod op dit motief, zodat u goud, zilver, zwart, wit en naturel hout kunt vergelijken voordat u beslist – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Wilt u zien hoe het schilderij er op uw eigen muur uitziet, dan kan dat met onze aparte dienst, het voorbeeld op uw muur. Bij het groen en blauw van het portret passen een eenvoudige donkerhouten lijst of een smalle gouden lijst goed.
Hoe verloopt de levering en welke garantie krijgt u?
Elk schilderij wordt op bestelling geschilderd door onze schilders, dus reken op 15 tot 45 dagen, afhankelijk van het gekozen formaat. We versturen het opgespannen op een houten spieraam en goed beschermd voor transport, ingelijst als u een lijst hebt gekozen, naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring; klopt er iets niet, dan passen we het aan zolang het doek nog in onze werkplaats is. Voor elke bestelling geldt ons retourbeleid.
Andere schilderijen van Van Gogh vindt u op de pagina Vincent van Gogh, en meer over de schilder leest u in ons artikel over Vincent van Gogh. Geeft u het schilderij cadeau en weet u niet welk formaat het juiste is, dan is er een cadeaubon: de ontvanger kiest zelf het formaat en het motief.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel van Zelfportret met verbonden oor?
In de Courtauld Gallery in Somerset House in Londen, die het bewaart onder nummer P.1948.SC.175. Het kwam in 1948 in de galerie via het legaat van de verzamelaar Samuel Courtauld, twintig jaar nadat hij het had gekocht. Het hangt dus niet in het Van Gogh Museum in Amsterdam en ook niet in het Parijse Musée d’Orsay.
Wanneer en waar schilderde Van Gogh Zelfportret met verbonden oor?
In Arles in Zuid-Frankrijk, in januari 1889, een week nadat hij uit het ziekenhuis was ontslagen. In een brief van 17 januari 1889 liet hij zijn broer Theo weten dat hij een nieuw zelfportret had geschilderd, en men neemt aan dat het juist dit is. Het ontstond in de weken nadat Gauguin Arles al had verlaten.
Waarom is op Zelfportret met verbonden oor het rechteroor verbonden?
Omdat Van Gogh zichzelf in de spiegel schilderde. Het oor dat hij in december 1888 verwondde, was het linker, maar in de spiegel verschijnt het rechts, en daarom zit het verband op het schilderij aan de rechterkant van het gezicht. Ook de Courtauld Gallery wijst daarop in haar beschrijving van het werk.
Waarom schilderde Van Gogh Zelfportret met verbonden oor?
Het museum ziet het als bewijs van zijn vastberadenheid om door te gaan met schilderen. Hij schilderde het een week nadat hij uit het ziekenhuis was ontslagen, met een pas begonnen doek op de ezel achter zich en een Japanse houtsnede die hij waardeerde aan de muur. De wond verborg hij niet: hij schilderde hem gewoon en wijdde zich opnieuw aan kleur en streek.
Welke Japanse houtsnede staat op Zelfportret met verbonden oor?
Het is Geisha’s in een landschap, een Japanse kleurenhoutsnede die Satō Torakiyo in de jaren zeventig van de 19e eeuw maakte en die Van Gogh zelf bezat. Hij verzamelde honderden Japanse prenten en bewonderde hun gedurfde kleuren en ruimtelijke effecten. In het portret schilderde hij een deel van de houtsnede op de muur achter zich, als teken van hoeveel de Japanse kunst voor hem betekende.
Waarom draagt Van Gogh op Zelfportret met verbonden oor een bontmuts?
De muts was net gekocht. Volgens de toelichting van de Courtauld Gallery kocht hij hem om het dikke verband op zijn plaats te houden en zich te beschermen tegen de winterkou van januari 1889. Daarom wordt hij gezien als herinnering aan de zware omstandigheden waarin hij toen werkte, en als deel van het verhaal dat het portret zonder woorden vertelt.
Is Zelfportret met verbonden oor hetzelfde schilderij als dat met de pijp?
Nee. Uit dezelfde weken bestaat nog een ander zelfportret, waarop hij muts en verband draagt en een pijp rookt. Dat is een ander schilderij en het hoort niet tot de collectie van de Courtauld. Deze pagina gaat over de versie uit de Courtauld Gallery, met de ezel en de Japanse houtsnede op de achtergrond en zonder pijp, dus bij uw bestelling kan er geen verwarring ontstaan.
Hoeveel zelfportretten schilderde Van Gogh naast Zelfportret met verbonden oor?
Meer dan 35. Veel ervan ontstonden in de Parijse jaren, toen hij vaak zijn eigen model was, omdat hij zich geen betaalde modellen kon veroorloven. Dit portret hoort bij zijn tijd in Arles en is een van de bekendste van allemaal. Wij schilderen ook zijn Parijse portret bij de ezel, Zelfportret als schilder.
Is het origineel van Zelfportret met verbonden oor te koop?
Nee. Het is in het bezit van de Courtauld Gallery in Londen, in de collectie van de Samuel Courtauld Trust, dus is het niet op de markt en heeft het geen prijs. Wat wij kunnen aanbieden, is onze versie, met de hand geschilderd in olieverf op doek, desgewenst ook ingelijst, met de prijs op deze pagina volgens het formaat dat u kiest.
Heeft uw versie van Zelfportret met verbonden oor penseelstreken in reliëf, zoals het origineel?
Ja. We schilderen het in de impastotechniek: we brengen de verf dik aan, zodat de penseelstreken boven het doek uitsteken, net als op het origineel van Van Gogh, waar de streken van de jas en de bontmuts duidelijk zichtbaar zijn. Het is een echt schilderij op canvas, dat we vóór verzending fotograferen; die foto sturen we u ter goedkeuring.
- Onderwerp: Van Gogh met een bontmuts en een groene jas, met verbonden oor, voor een ezel en een Japanse houtsnede.
- Origineel: januari 1889, 50 x 60,5 cm, Courtauld Gallery, Londen.
- Onze versie: handgeschilderd in olieverf op doek met penseelstreken in reliëf, in 16 formaten van 40 x 50 tot 127 x 160 cm, of op maat.









































