Beschrijving





Caféterras bij nacht (Place du Forum) is een schilderij dat Vincent van Gogh half september 1888 in Arles maakte: het verlichte terras van een café aan de Place du Forum, met gasten aan tafeltjes, onder een donkerblauwe hemel vol sterren. Het is zijn eerste schilderij met een sterrenhemel. Het origineel meet 65,3 x 80,7 cm en hangt in het Kröller-Müller Museum in Otterlo. Wij schilderen het met de hand in olieverf op doek, in 15 formaten van 40 x 50 tot 164 x 210 cm of op maat, en vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
| Titel: | Caféterras bij nacht (Place du Forum) |
| Andere titels: | Café Terrace at Night · Terrasse du café le soir · Café, le soir · Terrace of a Café at Night (Place du Forum) |
| Schilder: | Vincent van Gogh (1853–1890) |
| Jaar van ontstaan: | september 1888, Arles |
| Afmetingen van het origineel: | 65,3 cm x 80,7 cm |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Postimpressionisme |
| Locatie: | Kröller-Müller Museum, Otterlo (inventarisnummer KM 108.565) |
| Onze reproductie: | Handgeschilderd in olieverf op doek, 15 formaten of op maat |
Caféterras bij nacht (Place du Forum) – Vincent van Gogh
Wat is er te zien op Caféterras bij nacht?
Het schilderij toont het terras van een café aan de Place du Forum in Arles, laat op de avond. Links strekt zich onder een grote gele luifel het terras uit, met ronde tafeltjes waaraan gasten zitten, en tussen de tafels neemt een ober de bestellingen op. Een grote lamp onder de luifel verlicht het terras, de gevel en de kinderkopjes van het plein, die in dat licht een paarsroze tint krijgen.
Rechts verdwijnt de straat in het donker, tussen donkerblauwe en paarse huizen met verlichte ramen, langs een boom en een verlicht winkeltje op de hoek. Aan het eind van de straat rijst de toren van een voormalige kerk op. En boven alles opent zich een donkerblauwe hemel met grote, heldere sterren. De kijker staat op de noordoostelijke hoek van het plein, precies waar Van Gogh zijn ezel neerzette, en kijkt naar het zuiden.
Hoe schilderde Van Gogh ’s nachts in de openlucht?
Van Gogh wilde al een tijd een nachtstuk schilderen, maar niet op de gebruikelijke manier in zwarte en grijze tonen: hij wilde het in volle kleur. Even ongewoon was dat hij het terras, verlicht door gaslampen, ter plekke en in het donker schilderde, omdat kleuren ’s nachts anders zijn dan overdag. Aan zijn zus Willemien schreef hij: “Ik schilder ’s nachts buiten met heel veel plezier.”
In dezelfde brief beschreef hij hoe het schilderij ontstond: op het terras kleine figuurtjes van mensen die iets drinken, een enorme gele lamp die het terras, de gevel en het trottoir verlicht, en een blauwe hemel boven de straat, bezaaid met sterren. Hij voegde eraan toe dat schilders vroeger overdag schilderden naar een tekening die ze ’s nachts hadden gemaakt, maar dat het hem beter beviel het meteen te schilderen, ook al kon hij in het donker blauw voor groen aanzien. Tegenover zijn zus noemde hij ook de roman Bel-Ami van Guy de Maupassant, die begint met een beschrijving van een sterrennacht in Parijs en de verlichte cafés op de boulevard – volgens hem ongeveer wat hij zelf had geschilderd.
Waarom staat er geen zwart op het schilderij en wat betekenen de sterren?
Het meest valt het scherpe contrast op tussen de warme gele, groene en oranje kleuren onder de luifel en het diepe blauw van de sterrenhemel, dat nog wordt versterkt door het donkere blauw van de huizen op de achtergrond. Van Gogh was tevreden over dat effect: “Ik geloof dat de overvloed aan gaslicht, dat nu eenmaal geel en oranje is, het blauw versterkt.” Aan zijn zus schreef hij dat er nu een nachtstuk was ontstaan zonder zwart, met niets dan prachtig blauw, violet en groen.
De sterren zijn niet uit het hoofd geschilderd. Later astronomisch onderzoek heeft aangetoond dat hij de sterrenbeelden schilderde zoals ze in de nacht van 16 op 17 september 1888 te zien waren. Twee weken later schreef hij zijn broer Theo dat hij een verschrikkelijke behoefte aan religie had en daarom ’s nachts naar buiten ging om de sterren te schilderen. Dit terras is zijn eerste schilderij met een sterrenhemel; dezelfde maand schilderde hij ook De sterrennacht boven de Rhône.
Waar hangt het origineel en bestaat het café nog?
Het origineel hangt in het Kröller-Müller Museum in Otterlo en heeft in de collectie het inventarisnummer KM 108.565. Van Gogh heeft het schilderij niet gesigneerd, maar hij beschreef en noemde het in zijn brieven, dus over het auteurschap bestaat geen twijfel. Toen het in 1891 voor het eerst werd tentoongesteld, droeg het de titel Café, le soir – Café, ’s avonds. Een voorbereidende tekening van hetzelfde tafereel bevindt zich in het museum in Dallas.
Het café staat nog altijd aan de Place du Forum in Arles. In 1990 en 1991 is het zo verbouwd dat het weer op het schilderij lijkt, zodat bezoekers op dezelfde hoek van het plein kunnen gaan staan en vrijwel hetzelfde uitzicht hebben. De Romeinse resten vlak naast het winkeltje rechts, die er toen al waren, heeft Van Gogh niet geschilderd.
Caféterras bij nacht of Het nachtcafé – welk schilderij is welk?
Dit schilderij toont het terras buiten het café, op de Place du Forum, onder een sterrenhemel. Het nachtcafé is een ander schilderij uit Arles: het toont het interieur van het Café de la Gare. Wilt u een warme nachtelijke sfeer in de openlucht met een sterrenhemel, kies dan het terras; spreekt een binnentafereel in een café u meer aan, kies dan Het nachtcafé.
De sterrenhemel die op dit terras begon, krijgt een vervolg in De sterrennacht, die hij een jaar later in Saint-Rémy schilderde. Ook uit Arles komt Het gele huis (De straat), en in hetzelfde najaar schilderde hij De rode wijngaard met de druivenplukkers. Al deze schilderijen schilderen wij eveneens met de hand.
Hoe ontstaat onze handgeschilderde versie van Caféterras bij nacht?
De schilder tekent eerst de luifel, de gevel en de straat die in de diepte wegloopt, brengt daarna de donkerblauwe hemel en de huizen aan en voegt pas aan het eind het gele licht van het terras, de tafeltjes, de gasten en de sterren toe. Onze handgeschilderde reproductie ontstaat in olieverf op doek in de impastotechniek: we brengen de verf dik aan, zodat de penseelstreken net als op het origineel boven het doek uitsteken en de kinderkopjes en de sterren hun eigen kleine reliëf krijgen.
Op de eerste foto ziet u het schilderij in een interieur: ons voltooide schilderij in een lichte houten lijst hangt boven een blauwe bank, zodat u ziet hoe het staande formaat boven een zithoek uitkomt. De tweede foto toont het voltooide doek zonder lijst op de ezel in onze werkplaats. De derde foto laat het terras met de gasten, de tafeltjes en de ober van dichtbij zien, en de vierde de gele luifel van dichtbij, waar u goed ziet hoe dik de verf is aangebracht.
Elk schilderij is een handgeschilderde kopie die speciaal voor uw bestelling wordt gemaakt, zodat er geen twee precies gelijk zijn. Een gedrukte reproductie laat alleen een vlak oppervlak zien; de penseelstreken op ons schilderij zijn echt.
Welk formaat van Caféterras bij nacht voor welke muur?
Kort antwoord: boven een bank of een lage kast 90 x 113 of 100 x 130 cm, boven een ladekast, een bed in een kleinere kamer of in de hal 54 x 65 of 65 x 81 cm, en voor een hoge lege muur of het trappenhuis 127 x 165 of 164 x 210 cm. Het formaat is staand, dus past het ook goed op een smallere muur tussen een raam en een deur.
Er zijn 15 formaten, van 40 x 50 tot 164 x 210 cm. Het origineel is 65,3 cm breed en 80,7 cm hoog, zodat ons formaat 65 x 81 cm vrijwel gelijk is aan het schilderij in Otterlo. Een kleiner olieverfschilderij hoort in de werkkamer, de keuken of de eethoek. Een schilderij voor de woonkamer beslaat het best ongeveer twee derde van de breedte van het meubel eronder; een staand schilderij mag ook smaller zijn als het boven een smal meubel hangt. Omdat het een nachttafereel is, verdient het een muur waar ’s avonds een lamp op schijnt – dan komt het gele terras pas echt tot leven.
Hang het midden van het doek op ongeveer 150 cm van de vloer, en laat boven een bank of kast 20 tot 30 cm ruimte vrij.
Wat als ik een formaat op maat of een lijst nodig heb?
Past geen van de 15 formaten bij uw muur, dan schilderen we het op maat. We raden aan de verhouding dicht bij die van het origineel te houden, anders worden de straat en de hemel samengedrukt of uitgerekt. Stuur ons de gewenste breedte en hoogte en wij laten u de prijs en de doorlooptijd weten. Al onze schilderijen op canvas worden opgespannen op een houten spieraam en zijn klaar om op te hangen.
Voor de lijst gebruikt u onze 3D-app: die toont elk lijstprofiel uit ons aanbod op dit motief – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Wilt u zien hoe het schilderij er op uw eigen muur uitziet, dan kan dat met onze aparte dienst, het voorbeeld op uw muur. Bij het geel en blauw past een lichte houten of gouden lijst goed, zoals u op de eerste foto ziet.
Hoe verloopt de levering en welke garantie krijgt u?
Elk schilderij wordt op bestelling geschilderd door onze schilders, dus reken op 15 tot 45 dagen, afhankelijk van het gekozen formaat. De levertijd staat bij elk formaat vermeld. We versturen het opgespannen en goed beschermd voor transport, ingelijst als u een lijst hebt gekozen, naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring; klopt er iets niet, dan passen we het aan zolang het doek nog in onze werkplaats is. Voor elke bestelling geldt ons retourbeleid.
Andere schilderijen van Van Gogh vindt u op de pagina Vincent van Gogh, en meer over de schilder leest u in ons artikel over Vincent van Gogh. Als cadeau is er een cadeaubon: de ontvanger kiest zelf het formaat en het motief.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel van Caféterras bij nacht nu?
In het Kröller-Müller Museum in Otterlo. Het heeft in de collectie het inventarisnummer KM 108.565, en het museum vermeldt het onder de titel Caféterras bij nacht (Place du Forum). Het museum beschrijft het als een nachtstuk dat ter plekke en in het donker is geschilderd, met een overvloed aan kleur in plaats van zwart en grijs.
Wanneer en waar schilderde Van Gogh Caféterras bij nacht?
Half september 1888 in Arles, in Zuid-Frankrijk, rond 16 september. Hij zette zijn ezel op de noordoostelijke hoek van de Place du Forum en schilderde het terras ter plekke, ’s nachts, bij gaslicht. Het Kröller-Müller Museum dateert het schilderij op omstreeks 16 september 1888, en de sterrenbeelden aan de hemel bevestigen die nacht.
Bestaat het café van Caféterras bij nacht nog?
Ja. Het café staat nog altijd aan de Place du Forum in Arles. In 1990 en 1991 is het zo verbouwd dat het weer aan het schilderij van Van Gogh doet denken, met een gele gevel en luifel. Bezoekers kunnen op dezelfde hoek van het plein gaan staan waar de schilder stond, en zien vrijwel hetzelfde uitzicht naar het zuiden, tot aan de toren van de voormalige kerk waarin nu het Musée Lapidaire is gevestigd. De vijfde foto toont het café zoals het er nu uitziet.
Waarom staat er geen zwart op Caféterras bij nacht?
Omdat Van Gogh een nacht zonder zwart wilde schilderen. Hij schreef zijn zus dat het schilderij alleen uit prachtig blauw, violet en groen bestaat, en dat het verlichte plein bleek zwavelgeel en citroengroen is. Hij geloofde dat het gele en oranje gaslicht het blauw versterkt, en daarom lijken de hemel en de huizen donker, hoewel er op het doek geen enkele streek zwart staat.
Zijn de sterren op Caféterras bij nacht echt?
Ja. Het Kröller-Müller Museum vermeldt dat later astronomisch onderzoek zijn nauwkeurige waarneming heeft bevestigd: hij schilderde de sterrenbeelden zoals ze in de nacht van 16 op 17 september 1888 te zien waren. Daardoor is het schilderij bijna op de dag nauwkeurig te dateren. Bij De sterrennacht boven de Rhône, dezelfde maand geschilderd, hield hij zich minder streng aan de werkelijke hemel.
Is Caféterras bij nacht hetzelfde schilderij als Het nachtcafé?
Nee. Caféterras bij nacht toont het terras buiten het café aan de Place du Forum onder de sterren, Het nachtcafé het interieur van het Café de la Gare. Beide zijn in Arles ontstaan, en daarom worden ze vaak verward. Onze titel Caféterras bij nacht verwijst naar het terras, zoals ook de andere titels in de tabel hierboven bevestigen.
Is Caféterras bij nacht het eerste schilderij van Van Gogh met een sterrenhemel?
Ja, het is het eerste schilderij waarop hij een sterrenhemel schilderde. Dezelfde maand volgde De sterrennacht boven de Rhône, en een jaar later, in juni 1889, het beroemde schilderij De sterrennacht in Saint-Rémy. Meer over het ontstaan van het schilderij en de brieven waarin hij het noemt, leest u op de Engelstalige Wikipedia, die ook de eerste tentoonstellingstitel Café, le soir vermeldt.
Wat inspireerde Van Gogh tot Caféterras bij nacht?
Vooral de wens om de nacht in kleur te schilderen. Van Gogh schreef zijn zus ook over de roman Bel-Ami van Guy de Maupassant, die volgens hem begint met een sterrennacht in Parijs en de verlichte cafés op de boulevard, en hij schreef dat hij iets dergelijks had geschilderd. Conservatoren van het Van Gogh Museum denken dat juist die passage hem inspireerde, hoewel Maupassant de sterrenhemel niet noemt.
Is uw versie van Caféterras bij nacht een gedrukte reproductie?
Nee. Elk schilderij wordt door een schilder met de hand geschilderd, in olieverf op doek en met een dikke verflaag, zoals Van Gogh die gebruikte. Op de tweede foto ziet u het voltooide doek op de ezel in onze werkplaats, op de derde en vierde de penseelstreken van dichtbij.
Heeft uw versie van Caféterras bij nacht penseelstreken in reliëf, net als het origineel?
Ja. We schilderen het in de impastotechniek: we brengen de verf dik aan, zodat de penseelstreken boven het doek uitsteken, net als op het origineel van Van Gogh. Op de gele luifel en de kinderkopjes is het reliëf het best te zien, zoals de vierde foto laat zien. Het reliëf komt het mooist uit wanneer er licht van opzij op het schilderij valt.
- Onderwerp: het verlichte terras van een café aan de Place du Forum in Arles onder een sterrenhemel, zonder zwart.
- Origineel: september 1888, Arles, 65,3 x 80,7 cm, Kröller-Müller Museum, Otterlo.
- Onze versie: handgeschilderd in olieverf op doek in 15 formaten, van 40 x 50 tot 164 x 210 cm, of op maat.









































