Beschrijving
Port-en-Bessin, de voorhaven bij eb is een schilderij van Georges Seurat uit 1888, ontstaan in de zomer die de schilder doorbracht in de Normandische badplaats Port-en-Bessin: achter de lage stenen havenmuren staan langs de kust huizen onder een groene helling, en de onderste helft van het doek wordt ingenomen door lichte vlakken van ondiep water en drooggevallen bodem. Het origineel, olieverf op doek, 66,7 x 54,3 cm groot, bevindt zich in het Saint Louis Art Museum onder nummer 4:1934. Bij ons wordt het een kunstwerk, met de hand geschilderd in olieverf op canvas, in acht formaten of op maat; vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
| Titel: | Port-en-Bessin, de voorhaven bij eb |
| Andere titels: | Port-en-Bessin, l’avant-port, marée basse · “Port-en-Bessin: The Outer Harbor (Low Tide)” |
| Schilder: | Georges Seurat (1859–1891) |
| Jaar van ontstaan: | 1888 |
| Afmetingen van het origineel: | 66,7 cm x 54,3 cm |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Pointillisme – schilderen met kleine stippen kleur |
| Locatie: | Saint Louis Art Museum, Saint Louis (inventarisnummer 4:1934) |
| Onze reproductie: | met de hand geschilderd in olieverf op canvas, 8 formaten van 46 x 38 cm tot 150 x 120 cm, op maat op aanvraag |
Port-en-Bessin, de voorhaven bij eb – Georges Seurat
Wat toont het schilderij?
Het buitenste deel van de haven van Port-en-Bessin bij eb. Op de achtergrond staan huizen met grijsblauwe en roodachtige daken in een lange rij, links daarboven staan grotere gebouwen op een heuvel, rechts rijzen tussen de huizen bomen op, en het geheel wordt afgesloten door een groene helling die laag onder de lucht uitloopt. Voor de huizen loopt een lage stenen havenmuur, onderbroken door openingen, die rechts eindigt in een afgeronde pier. Langs de muur, bijna in het midden van het schilderij, ligt een kleine donkere boot, en boven de daken rijzen in de verte dunne masten op. De onderste helft van het doek wordt ingenomen door brede, open vlakken: een lichte strook langs de muur, daaronder een warmere, roze-oranje strook en onderaan bleek groenachtig, stil water. Van links steekt een hoge stenen pier het tafereel in, en vanaf de onderrand loopt schuin naar het midden een smalle lichte baan die aan een houten loopplank doet denken. Het museum noemt in zijn beschrijving uitdrukkelijk het zeil op de voorgrond en de vlaggenmasten in de verte. Menselijke figuren zijn op de foto van het origineel niet te onderscheiden, en de museumbeschrijving noemt ze ook niet.
Wat is er op het doek te zien?
Een liggend doek dat van rand tot rand bedekt is met kleine stippen kleur. De lucht is opgebouwd uit lichtblauwe, grijze en roze stippen, die op afstand samenvloeien tot een egaal, licht grijs met zachte wolken. De huizen zijn geschilderd met stippen oker, wit, blauw en violet, de helling erachter met dichte groene en gele stippen. De stenen muren hebben koele, blauwviolette schaduwen, en het water in het onderste deel bestaat uit groene, blauwe en geelachtige stippen. Precies daarin ligt de kern die het museum benadrukt: kleine stippen kleur, naast elkaar gezet, vloeien op afstand samen tot een geheel. De compositie is opgebouwd uit duidelijke horizontale stroken – lucht, huizen, muur, zand, water – die alleen worden doorsneden door de verticale pier links en de schuine lichte baan onderaan. In de linkerbenedenhoek is op de foto de signatuur Seurat te zien; de museumbeschrijving vermeldt geen opschriften op het schilderij.
Waarom is dit schilderij belangrijk?
Omdat het volgens het museum Seurats kenmerkende stippeltoets laat zien – kleine stippen kleur op het doek aangebracht, die op afstand samenvloeien. Dat schilderen met stippen noemen wij nu pointillisme, en een verwante term is neo-impressionisme. Het museum benadrukt ook de sterke geometrische opbouw van het schilderij, die een gevoel van rust en orde geeft. Daarnaast heeft het schilderij een rijke tentoonstellingsgeschiedenis: volgens de beschrijving was het al in 1889 en 1890 te zien, dus nog tijdens het leven van de schilder, en later was het in het bezit van de schilder Théo van Rysselberghe. De Franse schilder Georges Seurat bouwde het op uit niets dan stippen en rustige horizontale stroken.
Wat betekent het schilderij?
Het museum schrijft dat de vaste geometrische opbouw de bedoeling van de schilder uitdrukt om een vluchtig moment iets eeuwigs te geven. Eb is precies zo’n moment: het water trekt zich terug en keert over een paar uur weer terug, maar op het schilderij blijft de haven in volmaakte rust staan. Geen golven, geen haast, geen verhaal; alleen licht, muren, huizen en een klein zeil. Daarom maakt het schilderij een ruimte in huis niet onrustig, maar juist kalm. De lichte pastelkleuren passen mooi bij witte muren, licht hout en blauwe of zandkleurige tinten in de inrichting.
Welke weg legde het origineel af?
Het museum publiceert de herkomstgegevens van het schilderij en verwijst daarbij als belangrijkste bron naar de catalogus van Robert Herbert voor de tentoonstelling “Georges Seurat, 1859-1891” uit 1991–1992 (cat.nr. 208). Volgens het proefschrift van Susan Canning was het een van de twee schilderijen van Seurat die op de tentoonstelling van de groep Les Vingt in Brussel in 1889 werden verkocht; Herbert vermeldt dat G. de la Hault uit Parijs het toen vermoedelijk kocht. Bij hem was het uiterlijk in 1890, toen hij het uitleende aan de 6e tentoonstelling van de Société des artistes indépendants, en nog in 1892, toen hij het uitleende voor tentoonstellingen in Brussel en Parijs. Uiterlijk vanaf 1904 en nog in 1909 was het in het bezit van de schilder Théo van Rysselberghe (1862–1926) in Brussel; in die collectie vermelden de catalogus van Seurats retrospectieve uit 1905 en de catalogus van een tentoonstelling uit 1908–1909 het. Van uiterlijk 1922 tot 1928 was het in het bezit van Charles Pacquement uit Parijs; volgens een catalogus uit 1934 was het in 1928 op de veiling van zijn collectie. Tot 1929 was het in het bezit van George Bernheim uit Parijs; van hem kocht de kunsthandel M. Knoedler & Co. (New York, Londen, Parijs) het, waar het van 1929 tot 1934 onder voorraadnummer A539 stond. Van deze kunsthandel kocht het museum in Saint Louis het op 4 januari 1934. Het museum voegt eraan toe dat het zijn gegevens regelmatig aanvult en dat ze onvolledig kunnen zijn.
Welke plaats heeft dit schilderij in het werk van Seurat?
Het hoort bij de doeken die Seurat in de zomer van 1888 in Port-en-Bessin schilderde. Uit dezelfde haven en hetzelfde jaar vindt u bij ons ook Port-en-Bessin, de ingang van de haven, dat zich in het Museum of Modern Art in New York bevindt, en Zeegezicht bij Port-en-Bessin, Normandië, dat zich in de National Gallery of Art in Washington bevindt. Van dezelfde Normandische kust komt ook het tafereel Boten bij eb, Grandcamp, waarop eveneens eb is geschilderd. Wie meerdere havens van Seurat aan de muur wil, kan deze doeken samen kiezen en ze naast elkaar hangen.
Hoe wordt onze versie van dit schilderij met de hand geschilderd?
Met penseel en olieverf, nooit met een printer. Onze schilder werkt naar een foto van het origineel en bouwt het doek op uit kleine stippen, net als Seurat: eerst zet hij de horizontale stroken van lucht, huizen, muur en water op, en daarna maakt hij ze met stippen zuivere kleur geleidelijk dichter, tot ze op afstand samenvloeien tot een licht geheel. De pointillistische techniek vraagt geduld, want elke stip moet op zijn plaats staan. Omdat alles met de hand gebeurt, zijn twee doeken nooit precies gelijk en blijft elke handgeschilderde kopie een uniek exemplaar.
Welk formaat voor welke muur?
Weet u niet welk formaat u moet kiezen, neem dan 70 x 60 cm. Dat is het formaat dat het dichtst bij het origineel ligt, dat 66,7 x 54,3 cm meet: het onze is 3,3 cm breder en 5,7 cm hoger. Het formaat is liggend, dus past het boven een ladekast, een bank of een bed. De formaten 46 x 38 en 50 x 40 cm zijn geschikt voor kleinere wanden, gangen en planken; 60 x 50, 70 x 60 en 80 x 65 cm vullen op zichzelf een wand in de woonkamer of de slaapkamer; 90 x 75, 120 x 100 en 150 x 120 cm zijn bedoeld voor grote wanden, waar het gestippelde oppervlak ook van ver tot zijn recht komt. Alle schilderijen op canvas met dit motief worden op bestelling geschilderd door onze schilders.
Formaat op maat, spieraam en lijst
Past geen van de acht formaten bij uw muur, dan schilderen wij het schilderij op uw maat en houden wij de verhouding van het origineel aan, zodat de horizontale stroken in evenwicht blijven; dat is ons schilderij op maat. U kunt het doek in drie vormen bestellen: opgerold zonder spieraam, opgespannen op een houten spieraam en klaar om op te hangen, of ingelijst; de vorm kiest u bij de bestelling. Voor de lijst gebruikt u onze 3D-app: die toont op dit motief gouden, zilveren, zwarte, witte en houten lijstprofielen – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Wilt u zien hoe het schilderij er op uw eigen muur uitziet, dan kan dat met onze aparte dienst, het voorbeeld op uw muur.
Levering en garantie
Elk doek wordt op bestelling geschilderd door onze schilders, dus rekent u op 15 tot 45 dagen, afhankelijk van het formaat. Wij versturen het in de vorm die u bij de bestelling hebt gekozen – opgerold, opgespannen op een spieraam of ingelijst – goed beschermd voor het transport, naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring, en voor elke bestelling geldt ons retourbeleid. Alle motieven van Seurat vindt u op de pagina Georges Seurat, en in ons artikel over Georges Seurat leest u wanneer een reproductie van een beroemd schilderij echt goed is.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel?
In het Saint Louis Art Museum, onder nummer 4:1934. Het museum kocht het op 4 januari 1934; volgens de museumbeschrijving hangt het in zaal 218.
Wanneer is het schilderij ontstaan?
In 1888, toen Seurat de zomer doorbracht in de Normandische badplaats Port-en-Bessin.
Wat betekent eb in de titel?
Dat de haven bij laag water is geschilderd: de zee heeft zich teruggetrokken, dus wordt de onderste helft van het schilderij ingenomen door ondiep water en lichte stroken drooggevallen bodem.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Het is een handgeschilderde reproductie in olieverf op canvas; de stippen en de penseelstreken zijn te zien en te voelen.
Welk formaat kies ik?
Voor de meeste wanden 70 x 60 cm, dat tegelijk het formaat is dat het dichtst bij het origineel ligt. Een uitgebreide gids staat hierboven.
Kan ik een formaat bestellen dat niet in de lijst staat?
Ja, wij schilderen op maat en houden de verhouding tussen de zijden van het origineel aan.
Waarom bestaat het schilderij uit niets dan stippen?
Omdat Seurat de kleur in kleine stippen aanbracht, die op afstand samenvloeien; het museum noemt dat zijn kenmerkende stippeltoets.
Wie had het schilderij vóór het museum?
Volgens de museumbeschrijving G. de la Hault, de schilder Théo van Rysselberghe, Charles Pacquement, George Bernheim en de kunsthandel M. Knoedler & Co.
Is het origineel te koop?
Nee. Het doek is eigendom van het museum in Saint Louis en is niet te koop; het motief schilderen wij wel met de hand op canvas voor u.
Op welke hoogte hang ik het schilderij?
Met het midden op ooghoogte, ongeveer 145 tot 150 cm boven de vloer; hang kleinere formaten lager, dichter bij de plek waar u zit.
Is het een goed cadeau?
Ja, vooral voor wie houdt van de zee, havens of Normandië. Wilt u de keuze aan de ontvanger overlaten, dan is er een cadeaubon.
- Onderwerp: de voorhaven van Port-en-Bessin bij eb, met huizen, stenen muren en een zeil – 1888
- Origineel: 66,7 x 54,3 cm, olieverf op doek, Saint Louis Art Museum (inventarisnummer 4:1934)
- Onze versie: handgeschilderd, acht formaten van 46 x 38 tot 150 x 120 cm, als opgerold doek, opgespannen op een spieraam of ingelijst – naar uw keuze
- Goed om te weten: het schilderij was ooit in het bezit van de schilder Théo van Rysselberghe; de catalogus van Seurats retrospectieve uit 1905 vermeldt het in zijn collectie









































