Beschrijving
De scheiding van donker en licht is het eerste van de negen taferelen uit het boek Genesis op het plafond van de Sixtijnse Kapel en tegelijk het laatste dat Michelangelo schilderde, waarschijnlijk in de zomer van 1512: God rijst op met zijn armen boven zijn hoofd en scheidt het licht van de duisternis. Het origineel is een fresco in de kalk vlak boven het altaar, hoog boven de vloer van de kapel. Ons schilderij toont een staande uitsnede van dichtbij, met God alleen; onze schilder schildert het voor u met de hand in olieverf op canvas, in 5 staande formaten van 40 x 49 tot 69 x 85 cm of op maat, en vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij.
| Titel: | De scheiding van donker en licht |
| Andere titels: | La separazione della luce dalle tenebre · The Separation of Light from Darkness |
| Schilder: | Michelangelo Buonarroti (1475–1564) |
| Jaar van ontstaan: | 1512 |
| Afmetingen van het origineel: | ongeveer 180 cm x 260 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Fresco |
| Stijl: | Hoogrenaissance |
| Locatie: | Sixtijnse Kapel, Vaticaanse Musea, Vaticaanstad |
| Onze reproductie: | Handgeschilderd in olieverf op canvas, 5 formaten of op maat |
De scheiding van donker en licht – Michelangelo
Wat is er op De scheiding van donker en licht te zien?
Op ons schilderij staat niemand anders dan God, die we van dichtbij en iets van onderen zien. Hij heft beide armen hoog boven zijn hoofd, de handpalmen open, de vingers gespreid, alsof hij er de wolken mee uit elkaar duwt. Zijn rechterhand reikt in het donkere deel links, zijn linkerhand dringt boven in de witte, wervelende dampen.
Het hoofd is sterk verkort en zit geklemd tussen de geheven bovenarmen. We onderscheiden grijs haar en een grijze baard, maar het gezicht is naar het licht gekeerd, zodat we het eerder vermoeden dan zien.
Het lichaam is gehuld in een roze-rode mantel, die zich in brede, zachte plooien om borst, buik en heupen windt, alsof een harde wind hem optilt. De achtergrond is in tweeën gedeeld: links donkere, violetbruine nevels, rechts en boven lichte, bijna witte dampen die in kringen draaien.
Welk verhaal vertelt dit tafereel?
Het tafereel volgt de verzen 3 tot 5 van het eerste hoofdstuk van het boek Genesis. God zegt “Er zij licht”, ziet dat het licht goed is en scheidt het van de duisternis; het licht noemt hij dag, de duisternis nacht. Daarmee loopt de eerste scheppingsdag ten einde.
Michelangelo vertelt dit moment niet met een overvloed aan details. Er is geen landschap, er zijn geen dieren en geen mensen; er blijft één enkele figuur over, die met zijn eigen lichaam de wereld in twee helften uiteendrijft.
Over het midden van het plafond lopen negen taferelen uit het boek Genesis, in drie groepen van drie: de schepping van hemel en aarde, het verhaal van Adam en Eva en het verhaal van Noach. Dit is het eerste van de eerste groep; daarna volgen de schepping van de zon en de maan en de scheiding van water en land.
Waarom is De scheiding van donker en licht zo bekend?
Allereerst omdat het als laatste werd geschilderd. Michelangelo schilderde de negen taferelen in omgekeerde volgorde, van de ingang naar het altaar, en toen hij bij dit veld aankwam, was het al 1512.
Naar verluidt schilderde hij het fresco in één enkele werkdag, in één giornata. God gaf hij van onderen naar boven weer, met de techniek van het sotto in su, die de figuur zo verkort dat hij boven het hoofd van de toeschouwer lijkt uit te stijgen. Het lichaam staat in contrapposto, een houding die Michelangelo eerder al bij zijn marmeren David had gebruikt.
Het tafereel werd al door zijn tijdgenoten bewonderd: Giorgio Vasari, leerling en biograaf van Michelangelo, schreef in 1550 dat God hier in al zijn majesteit zichzelf draagt met gespreide armen. Sommige hedendaagse auteurs zien in de ongewone lijnen van Gods hals een verborgen tekening van de hersenstam, maar dat blijft niet meer dan een theorie.
Waar is het origineel en hoe is het ontstaan?
Het origineel bevindt zich op het plafond van de Sixtijnse Kapel in Vaticaanstad, die u bezoekt als onderdeel van de Vaticaanse Musea. Michelangelo beschilderde het plafond tussen 1508 en 1512 voor paus Julius II, en dit tafereel bevindt zich recht boven het altaar.
Het is een fresco: de kleuren zijn in verse, natte kalk op het gebogen gewelf aangebracht en daarin opgenomen, hoog boven de hoofden van de bezoekers. Het veld meet ongeveer 260 cm in de breedte en 180 cm in de hoogte. Over het midden van het plafond wisselen kleinere en grotere taferelen elkaar af; dit hoort bij de kleinere, en daarom wordt het op het plafond omringd door vier geschilderde naakte jongemannen en twee medaillons die brons nabootsen.
De eerste helft van het plafond werd op 14 en 15 augustus 1511 onthuld, het hele plafond op 31 oktober 1512, slechts enkele maanden nadat dit veld was ontstaan. Bij de restauratie van 1980 tot 31 december 1989 werden het roet van de kaarsen en oude vernislagen verwijderd en kwamen lichtere kleuren tevoorschijn; sommige critici vonden dat daarbij een deel van de details verloren ging die a secco waren toegevoegd.
De opbouw van het fresco, de geschiedenis ervan en de theorieën over de verborgen anatomie legt het artikel op de Engelse Wikipedia uitvoerig uit; het is in het Engels geschreven en gaat precies over dit tafereel.
De scheiding van donker en licht of een ander schilderij van Michelangelo?
De scheiding van donker en licht is een beroemd schilderij voor wie in plaats van een verhaal met veel figuren één krachtig gebaar zoekt. Het staande formaat en het warme rood van de mantel trekken al vanaf de deur de blik, en het donkere en het lichte deel van de achtergrond geven de kamer een gevoel van diepte.
Spreekt God in beweging u aan, dan zijn er van het plafond nog twee scheppingstaferelen: De schepping van de zon en de maan, waarop God in hetzelfde veld twee keer optreedt, en De scheiding van water en land, waarop hij recht op de toeschouwer af vliegt. Rustiger is De schepping van Eva, waarop God op vaste grond staat.
Van hetzelfde plafond komt ook De profeet Jona, een van de grote profetenfiguren langs de rand van het gewelf. De taferelen van het plafond en de andere schilderijen van Michelangelo uit ons aanbod vindt u op de pagina Michelangelo.
Hoe ontstaat ons schilderij in olieverf?
Laten we duidelijk zijn: het origineel is een fresco, in de kalk op het plafond van de Sixtijnse Kapel geschilderd, ons schilderij is een handgeschilderde reproductie in olieverf op canvas. De schilder begint pas na uw bestelling en bouwt het laag voor laag op.
Eerst tekent hij de twee geheven armen en het hoofd daartussen op het doek, want van die afstanden hangt de hele kracht van het gebaar af. Daarna zet hij de donkere linkerkant op in diepe violette en bruine tinten, de lichte wervelingen rechts en boven in witte en warmgrijze. Pas dan vormt hij de mantel, van de donkerrode schaduwen in de plooien tot de bijna roze lichten op de ellebogen en de borst.
Een fresco heeft een mat, wat krijtachtig oppervlak, olieverf geeft de kleuren meer diepte en glans. Daarom is een olieverfschilderij van dit tafereel het mooist waar het daglicht er van opzij op valt: dan komen de penseelsporen in de wolken en de zachte overgangen in de rode stof tot leven.
Welk formaat is het juiste voor uw muur?
Kort antwoord: 40 x 49 of 48 x 60 cm voor een smalle wand, de gang of de slaapkamer, 55 x 66 of 60 x 78 cm boven een ladekast of het bureau, en 69 x 85 cm als middelpunt van de kamer.
Het tafereel schilderen wij in 5 staande formaten (breedte x hoogte): 40 x 49, 48 x 60, 55 x 66, 60 x 78 en 69 x 85 cm. Ze zijn allemaal hoger dan breed, omdat onze uitsnede de geheven armen volgt, van de handen tot de mantel. Het fresco op het plafond is liggend en een stuk groter, ongeveer 260 cm breed en 180 cm hoog; ons grootste formaat is 69 x 85 cm, dus elk van onze schilderijen toont een uitsnede van dichtbij met God, niet het hele veld.
Als schilderij voor de woonkamer overtuigt het formaat 69 x 85 cm het meest, op een vrije wand of bij het raam, waar het daglicht de lichte kant van het tafereel benadrukt.
Kan ik een ander formaat of een lijst bestellen?
Dat kan. Hebt u een andere verhouding nodig, dan passen wij de uitsnede zo aan dat beide armen en het hoofd op het doek blijven. Zo’n reproductie behoudt het gebaar; alleen de rand eromheen verandert. Geeft u ons het gewenste formaat door, dan ontvangt u de prijs en de doorlooptijd.
Naar uw keuze reist het schilderij opgerold, opgespannen op een spieraam of met een lijst. Het opspannen en inlijsten gebeurt in onze lijstenmakerij in Slovenië, waar al onze schilderijen op canvas doorheen gaan voordat ze op reis gaan. Voor de lijst gebruikt u onze 3D-app: die toont de lijstprofielen uit ons aanbod op dit motief – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Wilt u zien hoe het schilderij er op uw eigen muur uitziet, dan kan dat met onze aparte dienst, het voorbeeld op uw muur.
Bij de rode mantel en de donkere achtergrond past een donkere houten lijst of een smal lijstprofiel in gepatineerd goud.
Wanneer is het schilderij bij u en hoe reist het?
De schilder begint na de bevestiging van uw bestelling, en het schilderij is binnen 15 tot 45 werkdagen klaar voor verzending. Voordat wij het inpakken, sturen wij u een foto van het voltooide schilderij, en wilt u iets veranderen, dan doen wij dat nog.
Wij versturen naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en voor elke bestelling geldt ons retourbeleid.
De scheiding van donker en licht is een geslaagd cadeau voor iemand die aan iets nieuws begint: een nieuw huis, een nieuwe baan of een nieuw hoofdstuk. Weet u niet welk formaat het juiste is, geef dan een cadeaubon en laat de keuze aan de ontvanger.
Veelgestelde vragen
Waar bevindt het origineel van dit fresco zich precies?
Op het plafond van de Sixtijnse Kapel in Vaticaanstad, recht boven het altaar; u bekijkt het tijdens een bezoek aan de Vaticaanse Musea.
Wat doet God op dit tafereel?
Met geheven armen scheidt hij het licht van de duisternis, zoals het begin van het boek Genesis vertelt.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee, het is niet gedrukt, maar een handgeschilderde kopie, die onze schilder met penseel en olieverf maakt.
Hoe groot is het fresco op het plafond?
Het veld meet ongeveer 260 cm in de breedte en 180 cm in de hoogte; ons grootste formaat is 69 x 85 cm.
Schildert u het ook in een formaat dat u niet aanbiedt?
Ja. Geeft u ons de breedte en de hoogte door, dan maken wij een offerte met de prijs en de doorlooptijd.
Hoe lang moet ik op het schilderij wachten?
Reken op 15 tot 45 werkdagen, en de foto van het voltooide schilderij ziet u voordat wij het inpakken.
Past het ook in een slaapkamer of werkkamer?
Ja, de kleinere staande formaten passen mooi boven het bed, het bureau of op een smalle wand naast de deur.
Waarom werd het eerste tafereel als laatste geschilderd?
Michelangelo schilderde het plafond van de ingang naar het altaar, dus kwam het eerste tafereel van het verhaal helemaal aan het eind aan de beurt.
- Onderwerp: God scheidt met geheven armen het licht van de duisternis; links donkere nevels, rechts lichte wervelende wolken.
- Origineel: fresco, 1512, plafond van de Sixtijnse Kapel boven het altaar, Vaticaanstad; het veld is ongeveer 260 cm breed en 180 cm hoog.
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf op canvas, staande uitsnede, 5 formaten van 40 x 49 tot 69 x 85 cm of op maat.
- Goed om te weten: het eerste tafereel van het scheppingsverhaal, maar het laatste dat Michelangelo op het plafond schilderde, naar verluidt in één dag.









































