Beschrijving
Het Sant’Ambrogio-retabel, ook Madonna met Kind en zes heiligen genoemd, is een van de eerste grote opdrachten van de jonge Sandro Botticelli, voltooid omstreeks 1470. Maria zit op een verhoogde marmeren troon met Jezus op haar knie, aan de zijkanten staan Maria Magdalena, Johannes de Doper, Franciscus van Assisi en Catharina van Alexandrië, en vooraan knielen Cosmas en Damianus in rode mantels. Het origineel, tempera op paneel van 170 x 194 cm, bevindt zich in de Uffizi in Florence. Onze schilder maakt het voor u met de hand in olieverf op canvas, in 5 formaten van 79 x 66 tot 190 x 160 cm of op maat, en vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij.
| Titel: | Sant’Ambrogio-retabel |
| Andere titels: | Pala di Sant’Ambrogio (Italiaanse titel) · Madonna met Kind en zes heiligen |
| Schilder: | Sandro Botticelli (omstreeks 1445–1510) |
| Jaar van ontstaan: | omstreeks 1470 |
| Afmetingen van het origineel: | 170 cm x 194 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Tempera op paneel |
| Stijl: | Vroegrenaissance |
| Locatie: | Uffizi, Florence, Italië |
| Onze reproductie: | Met de hand geschilderd in olieverf op canvas, 5 formaten of op maat |
Sant’Ambrogio-retabel – Sandro Botticelli
Wat ziet u op het Sant’Ambrogio-retabel?
Het tafereel speelt zich af in een hoge zaal met marmeren wanden, pilasters en een halfronde nis in het midden. De vloer is geplaveid met zwarte en witte tegels, die in perspectief naar de troon toe lopen, zodat het lijkt alsof u zo de ruimte in zou kunnen stappen.
Maria, in een donkerblauwe mantel over een roze-rode jurk, zit hoog op een stenen zetel en kijkt met een rustig, ietwat weemoedig gezicht omlaag. Met beide handen houdt ze Jezus vast, die op haar knie zit, in een witte doek gewikkeld, en zijn rechterhand zegenend opheft. Boven hun hoofden glinsteren dunne gouden stralenkransen.
Links staat Maria Magdalena met lang blond haar en een zilveren zalfpotje in de hand, naast haar de magere Johannes de Doper in een bruine vacht en een rode mantel, die een dun kruis vasthoudt. Rechts staat Franciscus van Assisi in een bruin ordekleed met een houten kruis, en aan de rand Catharina van Alexandrië met een kroon op het hoofd en een rad met scherpe tanden aan haar voeten.
Voor de troon knielen twee jonge mannen in felrode mantels, de heiligen Cosmas en Damianus, wier Latijnse namen langs de onderrand geschreven staan. De linker draait zich om en kijkt ons recht in de ogen, de rechter kijkt met gevouwen handen naar Maria.
Wat betekent de ontmoeting van Maria met zes heiligen?
Botticelli schilderde een zogenoemd heilig gesprek (sacra conversazione): Maria met het kind zit te midden van heiligen die dezelfde ruimte met haar delen, alsof ze zachtjes met elkaar praten. De opstelling is streng symmetrisch, en elke figuur staat in een eigen vak, dat door de architectuur van de zaal wordt afgebakend.
Elke heilige draagt een eigen attribuut. Magdalena houdt het potje met welriekende zalf vast, Johannes de Doper is gehuld in een dierenhuid, Franciscus draagt een eenvoudig ordekleed van grof laken, en naast Catharina staat het rad van haar martelaarschap.
Cosmas en Damianus zijn de patroonheiligen van artsen en apothekers en van de familie Medici. Hun aanwezigheid wijst er daarom op dat het altaarstuk werd besteld door de Medici of door het Florentijnse gilde van artsen en apothekers, de Arte dei Medici e Speziali.
Vaak wordt vermeld dat de twee knielende heiligen hoogstwaarschijnlijk portretten zijn van leden van de familie Medici; als mogelijke modellen noemt men Lorenzo il Magnifico en zijn broer Giuliano. Dat is een veronderstelling, geen bewezen feit.
Waarom is dit altaarstuk belangrijk voor Botticelli?
Met dit schilderij liet de jonge schilder voor het eerst zien dat hij een grote altaaropdracht aankon. Hij ontwierp de compositie naar het voorbeeld van het altaarstuk van San Marco, dat Fra Angelico omstreeks 1440 schilderde: een verhoogde troon, twee groepen staande heiligen aan de zijkanten en vooraan twee knielende, de een naar ons toe gedraaid, de ander in verloren profiel naar Maria.
De figuur van Maria lijkt sterk op Botticelli’s allegorie De standvastigheid: de plooien van haar kleding zijn gespannen als scherpe lijnen, en het lijkt alsof ze niet zit, maar voor de troon staat. Juist die gelijkenis hielp het altaarstuk te dateren op omstreeks 1470.
De volle kleuren en de krachtig gemodelleerde lichamen nam hij over van zijn eerste leermeester Filippo Lippi, en het effect van natte draperie, dat goed te zien is aan de mouwen van Maria, van Andrea del Verrocchio.
Meer over het altaarstuk en zijn heiligen staat in het artikel op de Engelstalige Wikipedia, dat in het Engels is geschreven.
Waar is het origineel nu en wat is zijn geschiedenis?
Het origineel hangt in de Uffizi in Florence. Oorspronkelijk stond het in de Florentijnse kerk Sant’Ambrogio, waaraan het zijn naam dankt, en daar bleef het tot de opheffing van de kloosters in 1808. Daarna werd het overgebracht naar de Galleria dell’Accademia, waar leerlingen van de kunstopleidingen het bestudeerden, en bij de herinrichting van de Florentijnse collecties naar de Uffizi.
Het is niet zeker dat het juist voor die kerk werd geschilderd, want de heilige Ambrosius, haar patroonheilige, staat er niet op. Sommigen menen dat het om het altaarstuk gaat dat Giorgio Vasari in een kerk in Montevarchi zag.
In de 16e eeuw werd het schilderij meermaals overgeschilderd, het meest Maria en het kind, en daarom werd het lang aan andere schilders toegeschreven: Domenico Ghirlandaio, Andrea del Castagno of de school van Botticelli. Pas Ulmann schreef het weer aan Botticelli toe, en daarover is men het tegenwoordig eens. Bij de restauratie in 1992 werden de latere overschilderingen verwijderd.
Botticelli, de zoon van een Florentijnse leerlooier, omstreeks 1445 geboren, bracht zijn hele leven in dezelfde wijk door. Hij ging in de leer bij Filippo Lippi en stierf in 1510; na een lange vergetelheid werd hij aan het eind van de 19e eeuw herontdekt door de prerafaëlieten.
Het Sant’Ambrogio-retabel of een andere madonna van Botticelli?
Dit is een kunstschilderij voor wie houdt van een rustige, symmetrische opbouw met veel levendige kleuren: blauw, rood, roze en groen. Het formaat is maar iets breder dan hoog, dus vult het mooi de muur boven de bank of een ladekast, of een wand in de eetkamer.
Vijftien jaar later schilderde Botticelli Maria opnieuw op een troon, dit keer met slechts twee heiligen voor een dichte groene tuin: dat is het schilderij Madonna Bardi, dat zich in Berlijn bevindt. Een nog groter altaarstuk uit de Uffizi is De kroning van Maria, waarop engelen in een kring dansen boven vier heiligen.
Florentijnse gezichten waarin men van oudsher de Medici herkent, vindt u ook op het schilderij De aanbidding der koningen. Alle schilderijen van Sandro Botticelli die wij voor u op bestelling schilderen, staan op de pagina Sandro Botticelli.
Hoe schilderen wij het Sant’Ambrogio-retabel met de hand?
Het origineel is geen olieverfschilderij: Botticelli schilderde het in tempera op een houten paneel van 170 x 194 cm. Onze handgeschilderde reproductie ontstaat in olieverf op canvas, laag voor laag, en kan daarom opgerold, opgespannen op een spieraam of al ingelijst bij u aankomen.
De schilder tekent eerst de architectuur, de nis met de boog en het schaakbordpatroon van de vloer, want daar hangt het perspectief van het hele tafereel van af. Daarna verdeelt hij de acht figuren en zet hij de grote kleurvlakken op: het blauw van Maria, de twee rode mantels van de knielende heiligen en de roze en violette plooien van de twee vrouwelijke heiligen.
Als laatste besteedt hij aandacht aan de gezichten, de doorschijnende sluiers, de gouden stralenkransen boven de hoofden, het zilveren potje, de tanden van het rad van Catharina en het opschrift met de namen van de heiligen langs de onderrand.
Welk formaat past bij uw muur?
Kort antwoord: de twee kleinere formaten voor de slaapkamer of de gang, 130 x 110 cm boven de bank, 150 x 125 en 190 x 160 cm voor een grote, vrije wand.
Wij schilderen het in 5 formaten (breedte x hoogte): 79 x 66, 100 x 85, 130 x 110, 150 x 125 en 190 x 160 cm. Het origineel meet 194 x 170 cm (breedte x hoogte). Alle formaten tot en met 150 x 125 cm zijn dus kleiner, en 190 x 160 cm komt dicht bij de afmetingen van het origineel.
Als schilderij voor de woonkamer komt het het best tot zijn recht vanaf 130 x 110 cm, wanneer u al vanaf de bank de gezichten van de heiligen en het patroon van de marmeren vloer onderscheidt. Het formaat 79 x 66 cm of 100 x 85 cm past goed in de slaapkamer, de werkkamer of aan de muur bij de trap.
Hebt u liever een ronde vorm, bekijk dan ook het schilderij Madonna van het Magnificat, waarop Maria met het kind in een boek schrijft.
Kan ik een ander formaat krijgen en welke lijst kies ik?
Ja. Bij een andere verhouding houden wij alle acht figuren en de troon heel en passen wij de wanden van de zaal of de vloer op de voorgrond aan. Ook zo’n reproductie van het schilderij toont het tafereel volledig. Geef ons het gewenste formaat op maat door, dan laten wij u de prijs en de doorlooptijd weten.
U ontvangt het schilderij opgerold in een koker, opgespannen op een spieraam of ingelijst. Het opspannen en inlijsten gebeurt in onze lijstenmakerij in Slovenië, waar alle schilderijen op canvas vóór verzending zorgvuldig worden beschermd.
Het lijstprofiel kiest u in onze 3D-app, die uitsluitend bedoeld is om een lijst te kiezen; het voorbeeld op uw eigen muur is een aparte dienst van ons. Bij de blauwe en rode tinten van dit altaarstuk past een gouden lijst of donker hout.
Wanneer ontvangt u uw schilderij?
Wij schilderen het altaarstuk voor u binnen 15 tot 45 werkdagen na de bevestiging van de bestelling. Als het klaar is, sturen wij u een foto van het voltooide schilderij, en wilt u iets laten aanpassen, dan voeren wij de correctie uit vóór het inpakken.
De zending gaat naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en voor elke bestelling geldt ons retourbeleid.
Maria met het kind tussen de heiligen is een mooi cadeau bij een huwelijk, een doop of een jubileum. Weet u niet welk formaat zou passen, geef dan een cadeaubon, zodat de ontvanger zelf het schilderij en het formaat kiest.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel van dit altaarstuk?
In de Uffizi in Florence, waar het naartoe werd gebracht vanuit de Galleria dell’Accademia.
Wie zijn de heiligen naast Maria?
Maria Magdalena, Johannes de Doper, Franciscus van Assisi, Catharina van Alexandrië en de knielende Cosmas en Damianus.
Is uw schilderij een gedrukte reproductie?
Nee. Het is een handgeschilderde kopie; elke streek brengt onze schilder met het penseel aan.
Hoe groot is het origineel?
170 x 194 cm (hoogte x breedte); ons grootste formaat, 190 x 160 cm, komt er dicht bij.
Schildert u het altaarstuk ook in een formaat dat niet in de lijst staat?
Ja. Laat u ons de gewenste breedte en hoogte weten, dan antwoorden wij met de prijs en de doorlooptijd.
Hoe lang duurt de levering?
Wij versturen het schilderij binnen 15 tot 45 werkdagen, opgerold, opgespannen of ingelijst.
Past het in de slaapkamer of de eetkamer?
Ja. De rustige symmetrie en de warme kleuren passen mooi bij elke rustige ruimte.
Zijn Cosmas en Damianus echt leden van de Medici?
Mogelijk. Men verbindt hen vaak met Lorenzo il Magnifico en zijn broer Giuliano, maar bewezen is dat niet.
- Onderwerp: Maria met het kind op een marmeren troon, vier staande heiligen en de knielende Cosmas en Damianus op een schaakbordvloer.
- Origineel: tempera op paneel, omstreeks 1470, 170 x 194 cm, Uffizi, Florence.
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf op canvas, in 5 formaten van 79 x 66 tot 190 x 160 cm of op maat.
- Goed om te weten: tot 1808 stond het in de Florentijnse kerk Sant’Ambrogio, waaraan het zijn naam dankt.









































