Beschrijving
Zelfportret met zwarte aardewerken pot is een schilderij van Egon Schiele uit 1911: het hoofd en de schouders van de schilder in een donker gewaad, een hand met gespreide vingers op de borst, achter hem een donkere pot met een dorre tak en rechts een bonte band kleuren op een lichte ondergrond. Het origineel bevindt zich in het Wien Museum in Wenen onder inventarisnummer 104207; het meet 34 x 27,5 cm en is in olieverf op hout geschilderd. Bij ons ontstaat het als handgeschilderd schilderij in olieverf op canvas, in vijftien formaten of op maat, en de foto van het voltooide schilderij sturen wij u ter goedkeuring voordat het wordt verzonden.
| Titel: | Zelfportret met zwarte aardewerken pot |
| Andere titels: | Selbstbildnis (titel van het museum) · Self-Portrait with Black Clay Pot |
| Schilder: | Egon Schiele (1890–1918) |
| Jaar van ontstaan: | 1911 |
| Afmetingen van het origineel (breedte × hoogte): | 34 cm x 27,5 cm |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op hout |
| Stijl: | Expressionisme |
| Locatie: | Wien Museum, Wenen (inventarisnummer 104207) |
| Onze reproductie: | handgeschilderd in olieverf op canvas, 15 formaten van 43 x 35 cm tot 205 x 164 cm of op maat |
Zelfportret met zwarte aardewerken pot – Egon Schiele
Wat toont het schilderij?
De schilder tot aan de borst, in de linkerhelft van het paneel geplaatst. Het gezicht is bleek, in gelige en groenige tonen met roodachtige vlekken; de ogen zijn wijd open en kijken langs ons heen, de mond staat iets open, de oren steken uit. Het haar is dik en donker. Het lichaam gaat schuil onder een donker, bijna zwart gewaad, waaruit de rechterhand opkomt: de handpalm ligt plat op de borst, de vingers zijn als een waaier gespreid, en twee ervan staan verder uit elkaar dan de andere. Achter het hoofd staat een donkere ronde pot, en daaruit strekt zich naar rechts een dorre tak met bruinoranje bladeren uit tegen een grijsgroene muur. Rechts van het midden ligt op een licht, bijna wit vlak een band bonte strepen – groen, rood, oranje, blauw en violet – met donkere lijnen ertussen. Rechtsonder staat in drie regels de signatuur.
Wie staat er op het schilderij?
Schiele zelf. Bij de onderwerpen noemt de museumregistratie portret, man, hand en Egon Schiele; het museum vermeldt het werk dus als zelfportret, ook al heet het daar simpelweg “Selbstbildnis” – zelfportret, zonder toevoeging. De naam waaronder het werk bij ons en elders bekend is, komt van de donkere pot achter het hoofd van de schilder; de museumregistratie geeft die pot geen naam.
Wat vertelt de museumregistratie over het werk?
Een beschrijvende tekst heeft ze niet, wel nauwkeurige gegevens. Het werk staat geregistreerd onder inventarisnummer 104207, gedateerd op 1911, als olieverf op hout, met een beeldformaat van 34 × 27,5 cm en een lijst van 32,5 × 39 × 4,5 cm. In de catalogi is het P 204 bij Jane Kallir en nr. 85 bij Tobias G. Natter (2017). De registratie noemt ook vijf boeken waarin het werk is gepubliceerd – waaronder de monografie over Schieles leven en werk uit 1968, waarin het op het omslag is afgebeeld.
Is het werk gesigneerd?
Op het schilderij is een signatuur te zien: rechtsonder staan in drie regels de naam en het jaartal. De museumregistratie heeft geen veld voor de signatuur, en daarom noemen wij dit niet als gegeven van het museum, maar als wat er op het schilderij te zien is.
Waarop is het origineel geschilderd?
Op hout. De museumregistratie noemt olieverf en hout, dus een olieverfschilderij op een houten paneel. Onze reproductie is in olieverf op canvas geschilderd. Wij stellen dat niet voor als hetzelfde: een houten paneel en een opgespannen doek zijn verschillende dragers, en dat verschil benoemen wij. Onder de werken van Schiele in ons aanbod is Huismuur aan de rivier uit 1915 olieverf op doek; dit paneel is dat niet.
Is het formaat staand of liggend?
Liggend. Onze formaten volgen het in de vorm die wij het liggende formaat noemen, van 43 x 35 cm tot 205 x 164 cm, waarbij het eerste getal de breedte is. De breedte geeft ruimte aan zowel het hoofd als de bonte band rechts.
Kan ik het schilderij op het formaat van het origineel krijgen?
Op het formaat van het origineel niet: het paneel meet 34 x 27,5 cm, en ons kleinste formaat, 43 x 35 cm, is in beide richtingen groter. Qua verhouding benaderen de formaten het wel nauwkeurig. De verhouding van de zijden van het origineel is 1:1,24, en vijf formaten liggen binnen een centimeter: 43 x 35 cm, 50 x 40 cm, 80 x 65 cm, 100 x 80 cm en 130 x 105 cm. Acht formaten wijken tussen een en twee centimeter af, twee tussen twee en drie. Voor het formaat van het origineel kiest u een formaat op maat.
Waar komt het schilderij vandaan en waar is het nu?
Deze pagina heeft geen gedeelte over de herkomst, omdat de museumregistratie geen herkomstgegevens publiceert: een keten van eigenaren is er bij dit werk niet. Dat vullen wij niet aan met gissingen. Wat de registratie wel vertelt, is waar het werk nu is: het Wien Museum in Wenen, inventarisnummer 104207. Het werk is meermaals gepubliceerd, onder meer in de tentoonstellingscatalogus uit 1985 over droom en werkelijkheid in Wenen 1870–1930 en in het boek Schiele & Roessler uit 2004, over de kunstenaar en zijn mecenas.
Waar staat dit werk tussen de werken van Schiele?
Tussen de zelfportretten uit 1911 en 1912, die bijna allemaal kleine panelen zijn. Uit hetzelfde jaar en dezelfde collectie is De kamer van de kunstenaar in Neulengbach; een jaar later ontstonden Zelfportret met lampionplant, waarin de droge lampionvruchten opduiken zoals hier de tak, en Zelfportret met gebogen hoofd. De volledige keuze vindt u op de pagina Egon Schiele, en meer over het leven van de schilder in het artikel over Egon Schiele; de werken van Schiele in deze collectie vindt u via de zoekfunctie van de online collectie van het Wien Museum. Schiele was een jongere tijdgenoot van Gustav Klimt, en de Weense Secession was de omgeving waaruit hij voortkwam; het Weense expressionisme is de richting die hij mee heeft bepaald, en de Oostenrijkse kunst uit die tijd wordt nog altijd door de bril van die twee namen bekeken. Als expressionistisch schilderij maakt het het gezicht niet mooier, maar stelt het bloot.
Hoe wordt onze handgeschilderde versie gemaakt?
Elk doek wordt door een schilder in olieverf geschilderd, streek voor streek; het is geen machinale druk – er ontstaat een handgeschilderde kopie, speciaal gemaakt voor uw bestelling. Bij dit motief zijn twee plekken het moeilijkst. De eerste is de hand: de vingers zijn gespreid en elk heeft een eigen lengte en een eigen omtrek, zodat ze niet gelijk kunnen worden gemaakt – vloeien ze samen, dan verliest het gebaar zijn spanning. De tweede is het gezicht, dat is opgebouwd uit kleine vlakjes groen, geel en rood; strijkt de schilder ze glad tot één egale huidskleur, dan wordt het portret gewoon en verdwijnt juist wat dit schilderij bijzonder maakt. Is het werk klaar, dan fotograferen wij het en sturen u de foto ter goedkeuring; pas daarna wordt het verzonden. Als reproductie op canvas komt het opgespannen op een houten spieraam aan, klaar om op te hangen.
Welk formaat voor welke muur?
Kort antwoord: een gezicht dat langs de kijker heen kijkt, komt in middelgrote formaten beter uit dan in de grootste. Voor een smalle muur of een plank 43 x 35 cm en 50 x 40 cm; boven een bureau of ladekast 80 x 65 cm of 100 x 80 cm; voor een grotere muur 130 x 105 cm en meer, tot 205 x 164 cm. Ons kleinste formaat is 43 x 35 cm. Als kunst aan de muur met een sterk gezicht neemt het in grote formaten al snel de ruimte over, dus loont het de moeite om na te denken over de afstand waarop u het zult bekijken.
Hoe bestel ik een formaat op maat, een spieraam en een lijst?
Past geen van de vijftien formaten bij uw muur, dan schilderen wij het schilderij op maat. Het doek is opgespannen op een houten spieraam; onze 3D-app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen, niet om het schilderij op uw muur te tonen. De lijst kiest u apart, en hij hoeft geen deel van de bestelling te zijn.
Hoe verloopt de levering en wat garanderen wij?
Wij maken het schilderij op bestelling en leveren naar Nederland, België en de meeste EU-landen – in totaal naar Slovenië en vijftien andere landen van de Europese Unie. Vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring; bent u niet tevreden met het resultaat, dan passen wij het aan of schilderen wij het opnieuw. Omdat al onze schilderijen op canvas afzonderlijk worden gemaakt, verschilt de doorlooptijd naargelang het formaat en hoe druk het op dat moment is.
Veelgestelde vragen
Waar hangt Zelfportret met zwarte aardewerken pot?
In het Wien Museum in Wenen, onder inventarisnummer 104207. In dezelfde collectie bevindt zich ook De kamer van de kunstenaar in Neulengbach, in hetzelfde jaar geschilderd.
Waarom heet het Zelfportret met zwarte aardewerken pot?
De naam komt van de donkere pot achter het hoofd van de schilder, waaruit een dorre tak oprijst. Het Wien Museum vermeldt het werk simpelweg als “Selbstbildnis”, zelfportret, en noemt de pot niet. In het Engels wordt het ook vaak vermeld als Self-Portrait with Black Vase and Spread Fingers.
Wat doet Schiele met zijn hand?
Hij houdt niets vast: het is zijn rechterhand, plat op de borst gelegd, met de vingers als een waaier gespreid, waarbij er twee verder van de andere af staan. Gespreide, gespannen vingers komen in de zelfportretten en portretten van de schilder uit deze jaren vaak terug, en auteurs lezen ze meestal als teken van spanning en zelfontbloting. De museumregistratie geeft er geen uitleg bij.
Wanneer schilderde Schiele Zelfportret met zwarte aardewerken pot?
In 1911, het jaar waarin hij 21 werd. Dat jaar verliet hij met Wally Neuzil Wenen, eerst voor Krumau (Český Krumlov) en daarna voor Neulengbach.
Is het origineel op doek geschilderd?
Nee: het is olieverf op een houten paneel, en dan een klein paneel, 27,5 cm hoog en 34 cm breed, met een lijst van 32,5 x 39 x 4,5 cm. De catalogi vermelden het als P 204 bij Jane Kallir en als nr. 85 bij Tobias G. Natter (2017).
Is het een goed cadeau?
Ja; twijfelt u over het formaat, dan is er een cadeaubon.
- Onderwerp: hoofd en schouders van de schilder, een hand met gespreide vingers op de borst, een donkere pot met een dorre tak.
- Origineel: 1911, olieverf op hout, 34 x 27,5 cm, Wien Museum, Wenen, inventarisnummer 104207.
- Onze versie: handgeschilderd schilderij in olieverf op canvas, 15 formaten of op maat.
- Goed om te weten: het museum vermeldt het werk als “Selbstbildnis”; de naam naar de zwarte pot is niet van het museum.









































