Beschrijving
Trude Engel is een werk van Egon Schiele uit 1912–1913: een jonge vrouw die frontaal zit op een vierkant doek, onder een brede rode sluier die over haar hoofd en schouders is uitgespreid. Het origineel bevindt zich in het Lentos Kunstmuseum in Linz onder inventarisnummer 11; het meet 100 x 100 cm en is niet gesigneerd. Wij schilderen het met de hand in olieverf, in vijftien formaten of op maat, en vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
| Titel: | Trude Engel |
| Andere titels: | Bildnis Trude Engel · Porträt Frl. Engel |
| Schilder: | Egon Schiele (1890–1918) |
| Jaar van ontstaan: | 1912–1913, niet gesigneerd |
| Afmetingen van het origineel (breedte × hoogte): | 100 cm x 100 cm (vierkant formaat) |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Expressionisme |
| Locatie: | Lentos Kunstmuseum, Linz (inventarisnummer 11) |
| Onze reproductie: | handgeschilderd in olieverf op canvas, 15 formaten van 50 x 50 cm tot 200 x 200 cm of op maat |
Trude Engel – Egon Schiele
Wie staat er op het schilderij?
Trude Engel – onder die naam bewaart het Lentos Kunstmuseum in Linz het werk. De museumregistratie noemt de volledige titel “Bildnis Trude Engel” en, naar Rudolf Leopold, nog een tweede, “Porträt Frl. Engel” (Frl. is de afkorting van Fräulein, juffrouw); Rudolf Leopold is de verzamelaar naar wie het Weense Leopold Museum is genoemd. De Oostenrijkse schilder Egon Schiele (1890–1918) schilderde haar in 1912–1913, maar meer vertelt de registratie niet over de geportretteerde: niet haar levensgegevens, niet haar band met de kunstenaar en niet de omstandigheden waarin het portret ontstond. Over Schieles portretten uit deze jaren doen verschillende verhalen de ronde die de registratie niet bevestigt; op deze pagina vindt u ze niet.
Wat is er op het doek te zien?
Een jonge vrouw die frontaal zit en het vierkant bijna helemaal vult. Lang, donker, golvend haar valt aan weerszijden van het gezicht tot aan de taille; aan de rechterkant van het schilderij buigt één lok af en trekt in een kronkelende lijn over de achtergrond. Over hoofd en schouders ligt een brede roodoranje sluier, die zich naar de twee onderste hoeken opent tot een driehoek die bijna zo breed is als het doek, en die aan de zijkanten in gelaagde plooien valt. Het gezicht is bleek, de ogen zijn groot en donker, de neus is recht, de mond klein en rood. De jurk is donker, in bruine en olijfgroene tonen, en daar schemeren oranje en gele vlekken doorheen. Haar linkerarm ligt over haar middel, de rechterhand rust op haar dij. Achter haar is één enkel okerbruin vlak: geen stoel, geen kamer, niets wat vertelt waar ze zit.
Waarom is dit schilderij belangrijk?
Om drie redenen. De eerste zijn het formaat en de vorm: een doek dat in elke richting een meter meet en dat de figuur bijna helemaal vult – een groot vierkant of bijna vierkant formaat, zoals ook de drie werken hieronder hebben. De tweede is wat er niet op staat: geen stoel, geen kamer en geen signatuur. De registratie vermeldt uitdrukkelijk “ohne Signatur”, zonder signatuur, en dateert het werk op de periode 1912–1913, niet op één jaar. De derde is dat het werk tot een openbare collectie behoort, die van het Lentos in Linz, dat zijn bezit heeft onderzocht en de resultaten heeft gepubliceerd.
Wat betekent het schilderij?
De registratie van het Lentos geeft geen uitleg bij het werk, en dus leggen ook wij het museum geen uitleg in de mond. Alles wat de jonge vrouw in een ruimte zou plaatsen is weggelaten, en wat overblijft wordt twee keer omlijst: eerst door het donkere haar aan weerszijden van het gezicht, dan door de rode sluier die zich tot een driehoek opent. Het gezicht staat dicht bij de top ervan, klein in verhouding tot het geheel en, net als de handen, in fijne trekken getekend. Het schilderij beschrijft geen omgeving; het zet een gezicht en een stuk stof recht voor u neer. Of dat betekenis is of compositie, zegt de registratie niet, en dus laten wij die vraag open.
Waar komt het werk vandaan en wat heeft het museum gepubliceerd?
De registratie van het Lentos rekent het werk tot het bezit dat het Neue Galerie der Stadt Linz – Lentos Kunstmuseum Linz noemt, en geeft 1953 als jaar waarin het in de collectie kwam. De Neue Galerie werd in 1946 opgericht; de kern ervan waren de aankopen waarmee de stad Linz in 1952/53 en 1956 van de Berlijnse kunsthandelaar en uitgever Wolfgang Gurlitt (1888–1965) in totaal 111 schilderijen verwierf, naast aquarellen, tekeningen en grafiek van Duitse en Oostenrijkse kunstenaars. In oktober 2019 publiceerde het Lentos een tussentijds verslag over het herkomstonderzoek. Daarin staat dat dit deel van de collectie sinds 1998 systematisch wordt onderzocht, dat tot dan toe 64 kunstwerken waren onderzocht, grotendeels uit de collectie-Gurlitt, en dat op grond van dat onderzoek 13 schilderijen waren teruggegeven. In de tabel van onderzochte werken staat dit schilderij onder inventarisnummer 11, als werk van Schiele met de vermelding “Ankauf 1953” – aankoop in 1953. Bij de teruggaven die het verslag noemt, staat het niet. Dat is de stand van zaken volgens dit verslag van oktober 2019; van een nieuwer verslag weten wij niet, en verder dan dit verslag trekken wij geen conclusies. Hoe het werk in Linz terechtkwam, leest u in het gedeelte hieronder.
Herkomst
Uit de familie Engel kwam het portret in de collectie van de kunsthandelaar Wolfgang Gurlitt – de oprichter van de Neue Galerie der Stadt Linz, de voorloper van het huidige Lentos –, waar het al in 1948 geïnventariseerd was. Begin jaren vijftig kocht de stad Linz het van Gurlitt.
Waar staat dit werk tussen de werken van Schiele?
Tussen zijn grote figuurstukken op vierkante of bijna vierkante doeken. Twee ervan dateren uit 1910 en bevinden zich in het Belvedere in Wenen: het schilderij Portret van Eduard Kosmack, 99,8 x 99,5 cm, en het schilderij Portret van Herbert Rainer (De Rainerjongen), 101 x 101,5 cm. Uit 1911 is het werk De lyricus, dat deel uitmaakt van het Leopold Museum in Wenen, 80,5 x 80 cm. Alle drie zijn op doek, net als Trude Engel, en elk draagt Schieles signatuur of monogram met jaartal, terwijl dit werk geen van beide heeft. De volledige keuze vindt u op de pagina Egon Schiele, en meer over het leven van de kunstenaar in ons artikel over Egon Schiele.
Hoe wordt onze handgeschilderde versie gemaakt?
Elk doek wordt door een schilder in olieverf geschilderd, streek voor streek – geen machinale druk, maar een kopie die met de hand voor uw bestelling wordt geschilderd. Twee plekken zijn hier het moeilijkst. De eerste is de sluier: een groot rood vlak dat doorschijnend moet blijven en niet eentonig mag worden, anders verandert het in een platte gekleurde driehoek. De tweede is het gezicht, klein in verhouding tot het geheel, waar de kleinste verschuiving van ogen of mond de uitdrukking verandert. Het origineel is in olieverf op doek geschilderd, en onze kopie ook. Het origineel is niet gesigneerd, en dus heeft ook onze kopie geen signatuur. Is het schilderij klaar, dan fotograferen wij het en sturen u de foto ter goedkeuring; pas daarna gaat het op weg. Zoals elk schilderij op canvas uit onze werkplaats kan het worden opgespannen op een houten spieraam; dat kiest u bij de optie Spieraam.
Welk formaat voor welke muur?
Kort antwoord: wilt u het op het formaat van het origineel, kies dan 100 x 100 cm – dat komt tot op de centimeter overeen met het origineel, een meter in elke richting. Alle vijftien formaten zijn vierkant, net als het werk, dus u kiest alleen de grootte, niet de vorm. Voor de gang of naast het bed passen 50 x 50 cm of 60 x 60 cm, boven een dressoir of bureau 70 x 70 cm of 80 x 80 cm, in de woonkamer boven de bank 100 x 100 cm of 120 x 120 cm, en op een grote wand, in het trappenhuis of in een hoge ruimte 150 x 150 cm en verder, tot ons grootste formaat, 200 x 200 cm. Een schilderij met zoveel rood in één vlak heeft afstand nodig: van een paar meter afstand oogt de sluier als één kleur, van dichtbij als meerdere lagen. Hang het zo dat het midden op ooghoogte zit, ongeveer 145 tot 150 cm boven de vloer, en boven de bank 15 tot 25 cm boven de rugleuning.
Formaat op maat, spieraam en lijst
Past geen van de vijftien formaten bij uw muur, dan schilderen wij het werk op maat. Kiest u bij de optie Spieraam voor Ja, dan komt het doek opgespannen op een houten spieraam aan, klaar om op te hangen. Onze 3D-app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen, niet om het werk op uw muur te tonen; het voorbeeld op uw muur is een aparte dienst van ons. De lijst kiest u apart, en hij is geen verplicht onderdeel van de bestelling.
Levering en garantie
Wij schilderen op bestelling en leveren naar Nederland, België en de meeste EU-landen – in totaal naar Slovenië en vijftien andere landen van de Europese Unie, waaronder Kroatië, Oostenrijk, Italië, Hongarije en Duitsland. Vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring. De doorlooptijd hangt af van het formaat en van hoe druk het in de werkplaats is. Elk werk reist goed beschermd verpakt. Voor elke bestelling geldt ons retourbeleid en de terugbetaling van de koopprijs.
Veelgestelde vragen
Wie was Trude Engel?
De jonge vrouw van het portret; het Lentos Kunstmuseum in Linz bewaart het werk onder de titel “Bildnis Trude Engel”. Behalve haar naam vermeldt de museumregistratie niets over haar – geen jaartallen en geen band met Schiele. Volgens de aantekening over de herkomst kwam het portret uit de familie Engel; verhalen over het model die de registratie niet bevestigt, herhalen wij hier niet.
Wanneer is het portret van Trude Engel ontstaan?
Het Lentos dateert het op de periode 1912–1913, niet op één jaar. Op het doek staat geen signatuur en geen jaartal dat de vraag zou beslissen. Sommige bronnen noemen 1912 of omstreeks 1913, beide binnen de periode van het museum.
Waar hangt het origineel van Trude Engel?
In het Lentos Kunstmuseum in Linz, onder inventarisnummer 11. Uit de familie Engel ging het naar de Berlijnse kunsthandelaar Wolfgang Gurlitt, in wiens collectie het al in 1948 was gecatalogiseerd, en de stad Linz kocht het van hem; het museum noemt 1953 als jaar waarin het in de collectie kwam. Het verslag van het Lentos over het herkomstonderzoek van oktober 2019 vermeldt het als aankoop uit 1953 en niet bij de teruggegeven werken.
Wat toont het portret?
Een jonge vrouw die frontaal zit en bijna het hele vierkant vult, onder een brede roodoranje sluier die zich naar de twee onderste hoeken tot een driehoek opent. Lang donker haar omlijst het bleke gezicht met de grote donkere ogen en de kleine rode mond. Achter haar is alleen een kaal okerbruin vlak – zonder stoel en zonder kamer.
Is Porträt Frl. Engel hetzelfde werk?
Ja. Dat is de tweede titel die de registratie van het Lentos, naar de verzamelaar Rudolf Leopold, voor dit portret noemt. De hoofdtitel is “Bildnis Trude Engel”; Frl. is de afkorting van Fräulein, juffrouw.
Hoe is Trude Engel geschilderd?
In olieverf op een vierkant doek, een meter in elke richting. De rode sluier is één groot vlak dat doorschijnend blijft, en het gezicht, klein in verhouding tot het geheel, is in fijne details getekend. Het werk is niet gesigneerd, en elke kopie op deze pagina is een handgeschilderd schilderij dat evenmin een signatuur heeft.
Is het een goed cadeau?
Ja; twijfelt u over het formaat, dan is er een cadeaubon.
- Onderwerp: een jonge vrouw van voren onder een brede rode sluier, voor een kale okerkleurige achtergrond.
- Origineel: 1912–1913, olieverf op doek, 100 x 100 cm, niet gesigneerd, Lentos Kunstmuseum, Linz, inventarisnummer 11.
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf, 15 vierkante formaten of op maat, desgewenst opgespannen op een spieraam (Spieraam: Ja).
- Goed om te weten: ons formaat 100 x 100 cm is precies het formaat van het origineel, en net als het origineel heeft ook onze kopie geen signatuur.









































