Beschrijving
De bibliothecaris is een portret dat geheel uit boeken bestaat: een opengeslagen boek als haar, opgestapelde boekruggen als romp, een bundel dierenharen als baard. Het origineel uit 1562 bevindt zich op kasteel Skokloster in Zweden onder inventarisnummer 11616_SKO en meet 98 x 71 cm. Bij ons ontstaat het als handgeschilderde reproductie in olieverf op canvas, in zes formaten of op maat; een foto van het voltooide werk ontvangt u ter goedkeuring voordat het schilderij onze werkplaats verlaat.
| Titel: | De bibliothecaris |
| Andere titels: | Il bibliotecario · Bibliotekarien · The Librarian · Der Bibliothekar · A könyvtáros |
| Schilder: | Giuseppe Arcimboldo (1527–1593) |
| Jaar van ontstaan: | 1562; dezelfde instelling zet bij het jaartal ook het vraagteken “1566?” |
| Afmetingen van het origineel: | 71 cm x 98 cm (breedte x hoogte; 710 x 980 mm) |
| Oorspronkelijke techniek: | olieverf op doek |
| Stijl: | maniërisme |
| Locatie: | kasteel Skokloster, Zweden (inventarisnummer 11616_SKO) |
| Onze reproductie: | handgeschilderd in olieverf op canvas, zes formaten van 30 x 40 tot 80 x 110 cm, op verzoek op maat |
De bibliothecaris – Giuseppe Arcimboldo
Wie staat er op het schilderij?
De collectie van kasteel Skokloster vermeldt het werk onder een titel die zij zelf uitlegt als een karikaturaal portret, zeer waarschijnlijk naar de geleerde Wolfgang Lazius (1514–1565), en dezelfde beschrijving noemt hem bij naam onder de afgebeelde personen. Het museum is voorzichtig met deze koppeling – in de titel staat het woord “zeer waarschijnlijk” – en even voorzichtig vermelden wij haar: het is de beschrijving van de instelling, geen signatuur op het doek.
Wat is er op het doek te zien?
Het haar en het hoofddeksel worden gevormd door een opengeslagen boek, met de rug naar boven, zodat de bladzijden uitsteken als een warrig kapsel; eroverheen loopt een rood lint, waaraan smalle papieren strookjes hangen zoals boekbinders die tussen de katernen lieten zitten. Het gezicht is opgebouwd uit gesloten banden en snedes: de neus is de hoek van een boek, het oog een cirkel op een leren rug, de wang het vlak van een stoffige band. De romp bestaat uit opgestapelde boekruggen, rechtop en dwars gelegd, en daartussen licht een rood boek op, de enige sterke kleur op een verder bruin-oker doek. De baard is een bundel dierenharen met een metalen klem – een plumeau, waarmee men in bibliotheken de snedes afstofte. Opzij hangen linten. Op de achtergrond is een zwaar grijsblauw gordijn opzij getrokken, alsof iemand zojuist het zicht heeft vrijgemaakt.
Waarom is dit schilderij belangrijk?
Omdat het tegelijk een portret en een stilleven is en voor geen van beide kiest. Arcimboldo werkte aan het hof van de Habsburgers, waar verzamelingen van zeldzaamheden en bibliotheken deel uitmaakten van het beeld van de vorst, en juist uit die verzamelingen stelde hij zijn hoofden samen. Van al zijn werken is De bibliothecaris het meest direct aan voorwerpen gebonden en niet aan de natuur: geen vruchten, geen vissen, geen vlammen, alleen boeken, papier en leer.
Wat betekent het schilderij?
De interpretaties lopen uiteen, en wij roepen er geen tot de juiste uit. De ene vat het doek op als spot: een man die boeken verzamelt en ze niet leest, is uiteindelijk uit boeken gemaakt en uit niets anders. De andere ziet het als eerbetoon: kennis is werkelijk datgene waaruit een mens bestaat. Wat wij met zekerheid kunnen zeggen, is dat het schilderij twee afstanden kent: van dichtbij is het een boekenplank, van ver een portret, en het oog springt heen en weer tussen beide zonder ergens tot stilstand te komen. Het maniërisme is de stijl die zo’n dubbelzinnigheid bewust zocht, en De bibliothecaris is er het best leesbare voorbeeld van.
De weg van het schilderij van Praag naar Skokloster
Het doek ontstond in Praag, aan het hof waarvoor de schilder werkte. In 1648 nam het Zweedse leger het als oorlogsbuit mee uit Praag; de museumbeschrijving noemt deze gebeurtenis bij naam en rekent het werk tot de oorlogsbuit. Onder de vroegere eigenaren noemt de beschrijving Hans Christoffer von Königsmarck. Daarna gaat het spoor over in de inventaris van het kasteel: de inventarissen van 1756 en 1793 vermelden het werk al, en de inventaris van 1823 gebruikt ervoor een schertsende bijnaam in de eigen taal, samengesteld uit woorden uit de boekenwereld. Tegenwoordig behoort het werk tot de collectie van kasteel Skokloster, onder inventarisnummer 11616_SKO.
Het motief in het werk van de schilder
Het samengestelde hoofd is een vaste waarde bij Arcimboldo. Uit vruchten en bloemen stelde hij De lente samen, uit zeedieren Het water, uit vlammen en wapens Het vuur, en uit moestuingroenten Portret met groenten (De groenteman). De bibliothecaris is daartussen de uitzondering: als enige is hij opgebouwd uit voortbrengselen van mensenhanden en niet uit de natuur. De beschrijving van kasteel Skokloster plaatst hem in een rij met De jurist en De kok, die zich tegenwoordig in het Nationalmuseum in Stockholm bevinden en in opbouw en stijl met De bibliothecaris overeenkomen; De jurist staat in die collectie beschreven als olieverf op doek, 64 x 51 cm. Onze hele groep bekijkt u op de pagina Giuseppe Arcimboldo, en over de manier waarop de schilder zijn hoofden samenstelde, schreven wij in ons artikel over Arcimboldo.
Hoe wordt onze handgeschilderde versie gemaakt?
Elk exemplaar wordt door een schilder met de hand geschilderd, in olieverf op canvas. De foto’s boven deze beschrijving zijn geen opnamen van het origineel in het museum, maar ze zijn ook niet allemaal van dezelfde soort, en daarom maken wij onderscheid: de eerste en de tweede foto zijn weergaven in een interieur, dat wil zeggen een voorbeeld van het formaat op een muur, en geen opnamen uit de werkplaats. Vanaf de derde gaat het om de werkplaats. Op de derde foto staat ons voltooide doek in een gouden lijst op een houten ezel, tussen ingelijste werken die op afhaling wachten – zo ziet het werk eruit voordat wij het inpakken. De vierde foto is een macro-opname van de ogen: onder de verf is het weefsel van het doek duidelijk te zien, en de streken liggen over elkaar heen, wat geen enkele gedrukte reproductie kan geven. De vijfde foto toont het opengeslagen boek op het hoofd met het rode lint en de hangende strookjes, de zesde de baard van haren met de klem, waarin elke lok met een eigen penseelstreek is neergezet.
Welk formaat voor welke muur?
Voor de meeste ruimtes is 60 x 80 cm het juiste formaat. De kleinere formaten, 30 x 40 cm en 40 x 55 cm, passen in de gang, op een bureau of op een boekenplank tussen de boeken, waar u het schilderij van dichtbij bekijkt en de fijne streken het best zichtbaar zijn. De middelste formaten, 50 x 70 cm en 60 x 80 cm, zijn bedoeld voor de muur boven een ladekast, een bureau of een bed. De formaten 71 x 97 cm en 80 x 110 cm zijn voor een grotere vrije muur, de woonkamer of het trappenhuis, waar u het schilderij van enkele meters afstand ziet – en juist bij die twee komt het effect van de twee afstanden het best tot zijn recht, omdat de voorwerpen zich van ver werkelijk tot een gezicht samenvoegen. Het origineel meet 71 x 98 cm (breedte x hoogte), dus komt ons formaat 71 x 97 cm het dichtst bij zijn grootte: in dat formaat is het schilderij even breed als het origineel, allebei 71 cm, en in de hoogte 1 cm lager. Vindt u de verhouding van de zijden van het origineel belangrijker dan zijn grootte, dan hebben de formaten 80 x 110 cm en het veel kleinere 40 x 55 cm onderling dezelfde verhouding; zij komen het dichtst bij de verhouding van het origineel, 71:98, en zijn bij hun breedte respectievelijk 4 en 2 mm te laag.
Formaat op maat, spieraam en lijst
Past geen van de zes formaten bij uw muur, dan schilderen wij het schilderij in de maat die u wenst – geef ons de breedte en de hoogte door, dan maken wij een offerte via de pagina schilderij laten maken. De lijst is op deze pagina niet bij de prijs inbegrepen: het doek op de derde foto is ingelijst omdat het zo in de werkplaats is gefotografeerd, en het is ook op beide weergaven in een interieur ingelijst. Wilt u een lijst, dan spreken wij dat apart af.
Levering en garantie
Wij schilderen op bestelling, dus duurt het maken enkele weken, afhankelijk van het formaat en van de drukte in onze werkplaats. Wij versturen naar Slovenië en naar vijftien andere landen van de Europese Unie, waaronder Nederland en België. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide werk; is er daarop iets niet zoals u had verwacht, dan passen wij het aan voordat het schilderij op reis gaat. Die stap hoort bij elke bestelling en kost niets extra. Een schilderij op canvas dat op bestelling ontstaat, is altijd een enkel exemplaar, en daarom nemen wij voor deze controle de tijd.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel?
Op kasteel Skokloster in Zweden, onder inventarisnummer 11616_SKO. De objectbeschrijving is openbaar toegankelijk en wij linken er in de tabel ook naar; het jaartal 1562, de afmetingen 98 x 71 cm en de techniek vermelden wij op basis daarvan.
Wie is er op het schilderij afgebeeld?
Het museum noemt onder de afgebeelde personen Wolfgang Lazius, keizerlijk geschiedschrijver en beheerder van de bibliotheek, maar voegt al in de titel “zeer waarschijnlijk” toe.
Is Il bibliotecario hetzelfde werk als De bibliothecaris?
Ja. Het gaat om hetzelfde doek, dat in Zweden Bibliotekarien heet en in andere talen The Librarian, Der Bibliothekar, Il bibliotecario en A könyvtáros.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Elk exemplaar is met de hand geschilderd, in olieverf op canvas.
Welk formaat kies ik?
Twijfelt u, kies dan 60 x 80 cm. Voor een muur die u van dichtbij bekijkt, neemt u een kleiner formaat; voor een vrije muur in de woonkamer een groter. Voor het formaat dat het dichtst bij de grootte van het origineel ligt, kiest u 71 x 97 cm – even breed en 1 cm lager. Voor de verhouding van de zijden kiest u 80 x 110 cm of 40 x 55 cm: beide hebben onderling dezelfde verhouding en zijn bij hun breedte respectievelijk 4 en 2 mm te laag ten opzichte van de verhouding van het origineel, 71:98.
Kan ik een formaat bestellen dat niet in de lijst staat?
Ja. Wij schilderen het schilderij in elke gewenste maat; geeft u de breedte en de hoogte door via de pagina voor schilderijen op maat, dan maken wij een offerte.
Hoe wordt het geleverd?
Opgespannen op een spieraam en klaar om op te hangen, of opgerold in een koker, zoals u bij de bestelling kiest.
Wat zegt het schilderij, in één zin?
Dat iemand die tussen boeken leeft, er uiteindelijk zelf uitziet als boeken – en dat het doek aan de kijker overlaat of dat spot is of eerbetoon.
Is het origineel te koop en wat is het waard?
Nee. Het maakt deel uit van de museumcollectie op kasteel Skokloster, en een waarde noemen wij niet, omdat de beschrijving daarover geen gegevens bevat die wij kunnen controleren.
Op welke hoogte hang ik het schilderij?
Met het midden van het schilderij op ongeveer 145 cm boven de vloer, de ooghoogte van een gemiddelde volwassene. Boven een ladekast of een bank hangt u het zo dat de onderrand 20 tot 30 cm boven het meubel komt.
Is het een goed cadeau?
Ja. Twijfelt u over het formaat, kies dan een cadeaubon; de ontvanger kiest zelf het formaat en het motief.
- Onderwerp: een man die is opgebouwd uit boeken, boekruggen, papieren strookjes en een plumeau; van dichtbij een boekenplank, van ver een portret.
- Origineel: olieverf op doek, 98 x 71 cm, 1562, kasteel Skokloster in Zweden (inventarisnummer 11616_SKO); geschilderd in Praag, in 1648 als oorlogsbuit meegenomen.
- Onze versie: een handgeschilderde kopie in olieverf op canvas, zes formaten of een formaat naar wens, met een foto ter goedkeuring vóór verzending. De lijst kiest u gewoon op deze pagina met onze 3D-app: die toont 62 lijstprofielen – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. U kunt het schilderij ook zonder lijst bestellen.
- Goed om te weten: dit is het enige hoofd van Arcimboldo dat is opgebouwd uit voortbrengselen van mensenhanden en niet uit de natuur; het museum noemt het in één adem karikatuur en portret.















































