Beschrijving
Stilleven met appels en perziken – een schilderij dat de catalogus noemt naar een vaas waar niemand naar kijkt
In Stilleven met appels en perziken (Frans: Nature morte aux pommes et aux pêches) van Paul Cézanne ligt op een houten tafel met een golvende rand een hoop gele, oranje en rode appels en perziken op een wit bord. Links staat een lichte kan met een bloemmotief, rechtsboven een witte vaas met een geplooide rand, en over de voorrand van de tafel hangt een wit tafellaken. Op de achtergrond strekt zich over de hele breedte een gedessineerd gordijn uit met blauw en bruin loof. Ons handgeschilderde schilderij op canvas geeft dit werk van Cézanne van omstreeks 1905 weer, dat in het origineel 81 x 100,5 centimeter meet en zich onder inventarisnummer 1959.15.1 in de National Gallery of Art in Washington bevindt.
Een titel die naar een ander voorwerp wijst
Alle bekende namen van dit schilderij gaan over het fruit: het museum dat het bewaart, noemt het Still Life with Apples and Peaches, en onder de alternatieve titels staan verder Nature morte avec pommes et pêches, Still Life, Still Life – Peaches en een Duitse titel met dezelfde betekenis als die van het museum, die begint met Stillleben. De catalogue raisonné vermeldt het echter onder een heel andere titel: Nature morte au vase pique-fleurs – stilleven met bloemenvaas. Die vaas is wit, met een geplooide rand, staat rechtsboven, is leeg en wordt door de blik gemakkelijk over het hoofd gezien. De vermelding en het museum zijn het er dus niet over eens wat op het schilderij de hoofdzaak is.
Van Vollard naar Washington
De herkomstgegevens zijn kort en tellen vier schakels. De eerste is de Parijse kunsthandelaar Ambroise Vollard. De tweede staat tussen vierkante haken – Edward Steichen in New York –, en de vierkante haken geven aan dat de vermelding hier niet helemaal vaststaat. De derde draagt een precieze datum: op 29 februari 1912, op schrikkeldag, kochten Agnes en Eugene Meyer uit Washington het doek. In 1959 ging het over naar de National Gallery of Art. In het archief van Vollard is het werk ook met een foto vastgelegd, onder nummer 446.
Twee schilderijen, dezelfde schenkers, hetzelfde jaar
Agnes en Eugene Meyer schonken het museum niet alleen dit schilderij. In 1959 ging ook De tuinman Vallier naar de National Gallery of Art, en beide werken dragen nu inventarisnummers uit hetzelfde jaar: 1959.15.1 en 1959.2.1. Ook de naam van Edward Steichen staat in beide herkomstgegevens tussen vierkante haken. In het opschrift over de verwerving worden beide echtgenoten genoemd: schenking van Eugene en Agnes Ernst Meyer.
Tentoongesteld, maar niet in de catalogus
De Meyers leenden het werk vaak uit. In 1916 hing het als bruikleen in het New Yorkse Metropolitan Museum of Art, in maart 1917 in de Arden Gallery. Van 17 april tot 9 mei 1920 was het te zien in de Pennsylvania Academy of Fine Arts in Philadelphia, en wel onder de titel Still Life en met de aantekening hors catalogue – het was dus tentoongesteld, maar stond niet in de gedrukte catalogus. Van 3 mei tot 15 september 1921 was het opnieuw in het Metropolitan Museum, dit keer als nummer 17 en onder de naam Still Life – Peaches. In 1977 en 1978 was het te zien op de tentoonstelling Cézanne: The Late Work, die het Museum of Modern Art en de Réunion des Musées Nationaux samen organiseerden.
Een jaartal dat zelfs bij dezelfde auteur verschoof
De datering van dit doek loopt ongewoon ver uiteen. Rewald plaatst het omstreeks 1905, Venturi in een herziene vorm tussen 1900 en 1905, en de foto uit het archief van Vollard draagt de aantekening circa 1899; wie die heeft geschreven, zegt de vermelding niet. Het veelzeggendst is Georges Rivière: in 1923 dateerde hij het werk op omstreeks 1902, in 1931 op omstreeks 1900. Dezelfde auteur drukte dus in twee van zijn boeken twee verschillende jaartallen af.
Twaalf trefwoorden voor één tafel
Het trefwoordenregister is bij dit doek het uitvoerigst van de hele groep en telt twaalf posten. Bij de etenswaren staan fruit en perziken, bij het vaatwerk kan met bloemmotief, kan, bord en vaas, bij de overige voorwerpen wit tafellaken. Bij de inrichting worden genoemd: gordijn, stof met blauw en bruin loof, bloemenstof, tafel en apart tafel met golvende rand – de vermelding beschouwt de tafelrand dus als een eigen motief. Bij de ateliers staat het adres rue Boulegon.
Het gele, oranje en rode fruit op het witte bord geeft dit schilderij een warm, rustig licht dat mooi uitkomt in de eetkamer en boven een langere tafel. Het is verkrijgbaar in vijftien formaten; het kleinste meet 50 x 40 en het grootste 180 x 144 centimeter. Elke tussenliggende maat spannen wij op een spieraam dat op bestelling wordt gemaakt, en welke lijst erbij past, kunt u vooraf bekijken in onze 3D-app – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Het fruit komt ook terug in Stilleven met appels en in Bloemen in een gemberpot en fruit.
- Onderwerp: Stilleven met appels en perziken, Paul Cézanne, omstreeks 1905, National Gallery of Art, Washington
- Techniek: handgeschilderd schilderij, olieverf op doek, reproductie
- Formaten: 15 formaten, op verzoek ook een formaat op maat
- Goed om te weten: de catalogue raisonné noemt het schilderij naar de witte bloemenvaas rechtsboven, terwijl het museum en alle andere namen het naar de appels en perziken noemen









































