Beschrijving
Het visioen na de preek (Jacob worstelt met de engel) – Gauguins doorbraak in Pont-Aven
In 1888 schilderde Paul Gauguin in het Bretonse Pont-Aven Het visioen na de preek (Jacob worstelt met de engel), een beeld dat het tafereel in tweeën deelt: in deze wereld knielen Bretonse boerinnen met witte kappen, gebogen in gebed, en aan de andere kant van de boomstam vechten Jacob en de engel in een vermiljoenrood veld. Het verhaal uit het boek Genesis is niet geschilderd als een gebeurtenis, maar als wat de vrouwen na de preek voor zich zien. Het doek meet 72,2 x 91 cm en is liggend van opzet – een horizontale compositie waarin een appelboomtak het werkelijke scheidt van het geziene.
Wat is er op het doek te zien?
Vooraan zijn de Bretonse gelovigen te zien, van achteren en van opzij geschilderd, zodat de kijker tussen hen in staat. Boven hen strekt zich een veld uit dat geen gras is en geen lucht, maar puur rood. In de rechterbovenhoek zijn twee figuren in elkaar verstrengeld – Jacob en de engel. De koe bij de boomstam is het enige gewone tafereel dat van de werkelijke wereld overblijft. Zo toonde Gauguin een religieuze ervaring als iets wat zich in het hoofd van de gelovige afspeelt, niet voor zijn ogen.
Techniek: cloisonnisme en vlak rood
Het schilderij geldt als een van de eerste rijpe voorbeelden van het cloisonnisme: de kleurvlakken zijn omrand met een donkere lijn en vlak opgezet, zonder modellering en zonder dieptewerking. Het rode veld is geen achtergrond, maar een zelfstandig kleurvlak dat de stemming van het hele tafereel draagt. Gauguin gebruikte kleur als drager van gevoel en niet als beschrijving van de natuur – juist die keuze onderscheidde Pont-Aven van het impressionisme.
Waar hangt het origineel?
Het origineel behoort tot de collectie van de National Galleries of Scotland in Edinburgh, onder inventarisnummer NG 1643; de galerie kocht het in 1925 aan. De vermelde afmetingen van 72,2 x 91 cm en de techniek, olieverf op doek, komen overeen in beide openbaar toegankelijke bronnen – de catalogus van de galerie en het encyclopedische lemma over het schilderij.
Handgeschilderde schilderijen, op bestelling geschilderd door onze schilders
Onze schilderijen voor aan de muur ontstaan in olieverf op canvas, streek voor streek. Bij dit motief is juist het grote rode vlak het moeilijkst: het moet gelijkmatig zijn, maar niet dood, anders verliest het de spanning die het origineel heeft. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring, en desgewenst passen wij het nog aan.
- Motief: Bretonse boerinnen na de preek en Jacobs gevecht met de engel, gescheiden door een appelboomtak.
- Techniek: olieverf op doek, cloisonnisme – vlakke kleuren met een uitgesproken contour.
- Formaten: liggende verhouding, van 40 x 32 cm tot 200 x 160 cm; vaak gekozen worden 100 x 80 cm en 120 x 96 cm.
- Wetenswaardig: volgens de overlevering bood Gauguin het schilderij aan een kerk bij Pont-Aven aan, maar de pastoor weigerde het geschenk; het verhaal wordt vaak verteld, maar valt niet met zekerheid te bevestigen.
Bent u geïnteresseerd in dezelfde Bretonse periode, bekijk dan ook Dansende Bretonse meisjes, Pont-Aven, waarop dezelfde witte kappen terugkomen, en De gele Christus en De groene Christus, waarin Gauguin een religieus motief eveneens in het Bretonse landschap plaatst.









































