Beschrijving
Paul Gauguin – Ia Orana Maria – handgeschilderde reproductie
Maria en Jezus zijn Tahitianen, een engel met gele vleugels staat tussen de bomen, en twee vrouwen in pareo’s buigen voor hen. Ia Orana Maria ontstond in 1891, in Gauguins eerste jaar op Tahiti, in olieverf op doek, 113,7 x 87,6 cm, en bevindt zich in het Metropolitan Museum of Art in New York onder inventarisnummer 51.112.2 (legaat van Sam A. Lewisohn, 1951). Bij ons ontstaat dit tafereel als handgeschilderde reproductie in olieverf op doek – geschilderd, nooit gedrukt. Het museum geeft de afmetingen als hoogte x breedte.
De titel is een Tahitiaanse groet
Ia Orana Maria betekent in het Tahitiaans “Wees gegroet, Maria”. Een christelijk tafereel is dus overgezet in de Tahitiaanse taal en in Tahitiaanse lichamen: Maria draagt een rode pareo, het kind zit op haar schouder, en opzij staat een tafel met bananen en fruit in plaats van offergaven. Gauguins belangstelling voor de christelijke iconografie was al eerder zichtbaar geworden, in 1888 en 1889 in Pont-Aven en Bretagne – Tahiti bracht niet het thema, wel een nieuw gewaad ervoor.
Twee figuren komen van Java
De twee staande vrouwen links op het schilderij, met gevouwen handen, zijn niet op Tahiti waargenomen. Gauguin nam ze over van het reliëffries van de tempel van Borobudur op Java, een boeddhistisch bouwwerk uit de 9e eeuw dat hij kende van foto’s die hij bij zich had. Het Tahitiaanse tafereel is zo uit drie plaatsen tegelijk samengesteld: christelijke iconografie, een Javaans reliëf en Tahitiaanse modellen. Dat is geen etnografie, maar een montage – en juist daardoor oogt het schilderij als een ritueel en niet als een tafereel uit het dagelijks leven.
Wat hij er zelf over schreef
In 1892 beschreef Gauguin het werk aan Daniel de Monfreid bijna als een inventaris: een engel met gele vleugels wijst Maria en Jezus, beiden Tahitianen, aan twee Tahitiaanse vrouwen, naakt en gehuld in een pareo. De beschrijving is nauwkeurig en zonder uitleg – de schilder zegt wat hij heeft geschilderd, niet wat het zou moeten betekenen. Omstreden blijft of het dragen van een kind op de schouder in die tijd een Tahitiaanse gewoonte was; een deel van de onderzoekers ziet er een Egyptisch voorbeeld in, en omdat de vraag niet is beslecht, geven wij haar ook zo weer.
Een handgeschilderde reproductie voor uw huis
De foto’s hierboven tonen dit schilderij zoals het in onze werkplaats is ontstaan. Wij schilderen het in verschillende formaten; het formaat dat het dichtst bij het origineel ligt is 89 x 114 cm, en voor een kleinere muur kiest men vaak 60 x 80 cm. Het staande formaat en de rustige rood-groene kleurstelling komen goed uit in de hal, de slaapkamer of bij de trap. Wilt u zien hoe Gauguin christelijke taferelen naar het landschap verplaatste, bekijk dan De groene Christus; Tahitiaans moederschap zonder christelijke iconografie vindt u in Moederschap (Vrouwen aan zee), en zijn grote Tahitiaanse samenvatting in Waar komen wij vandaan? Wat zijn wij? Waar gaan wij heen?.
- Motief: Ia Orana Maria, Paul Gauguin, 1891
- Techniek: handgeschilderd schilderij op canvas, olieverf op doek, reproductie – nooit gedrukt
- Origineel: 87,6 x 113,7 cm, Metropolitan Museum of Art, New York, inventarisnummer 51.112.2
- Goed om te weten: de twee biddende vrouwen zijn overgenomen van de Javaanse tempel van Borobudur, niet van Tahiti









































