Beschrijving
Polyfonie is een schilderij van Paul Klee uit 1932: zachte rechthoeken in blauw, turkoois, groen, oker en pruimpaars overlappen elkaar en rijgen zich aaneen, en daaroverheen lopen in rijen duizenden kleine stippen. Het origineel is tempera op linnen, 66,5 x 106 cm groot, en bevindt zich in het Kunstmuseum Basel (Emanuel Hoffmann-Stiftung). Onze schilder maakt het voor u met de hand op canvas in olieverf, in 4 liggende formaten van 110 x 72 tot 200 x 130 cm of op maat. Is het werk klaar, dan sturen wij u vóór verzending een foto ervan.
| Titel: | Polyfonie |
| Andere titels: | Polyphonie (Duitse titel) · Polyphony (Engelse titel) |
| Schilder: | Paul Klee (1879–1940) |
| Jaar van ontstaan: | 1932 |
| Afmetingen van het origineel: | 66,5 cm x 106 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Tempera op doek |
| Stijl: | Klassiek modernisme |
| Locatie: | Kunstmuseum Basel, Bazel, Zwitserland |
| Onze reproductie: | Met de hand geschilderd in olieverf op canvas, 4 formaten of op maat |
Polyfonie – Paul Klee
Wat is er op Polyfonie te zien?
Polyfonie heeft geen figuur en geen horizon. Het hele vlak is bedekt met een raster van rechthoeken en vierkanten van verschillende grootte: sommige zijn diepblauw, andere turkoois, groen, zandkleurig oker, bruinachtig of gedempt pruimkleurig. De randen zijn niet scherp, de kleuren lopen hier en daar in elkaar over, alsof doorschijnende lagen over elkaar heen zijn gelegd.
Over die gekleurde ondergrond heeft Klee duizenden kleine stippen aaneengeregen. Ze staan in min of meer regelmatige rijen, maar die rijen zijn niet strak als met een liniaal getrokken: ze golven licht, worden dichter en dan weer ijler. Op de donkere velden zijn de stippen vaak licht, oranje of roze, op de lichtere donkergroen of blauw.
Waar het om gaat, is dat de stippen zich niets aantrekken van de grenzen van de rechthoeken. Ze lopen over de randen heen alsof ze die niet eens opmerken, en daardoor heeft het schilderij twee lagen die elk hun eigen leven leiden: onderin de rustige kleurvelden, daarbovenop het ritme van de kleine tekens. Van de andere kant van de kamer smelt het oppervlak samen tot een zacht, korrelig mozaïek, van dichtbij onderscheidt u elke stip afzonderlijk.
Wat betekent de titel Polyfonie?
Polyfonie is een muziekterm: twee of meer zelfstandige stemmen klinken tegelijk, elk met een eigen melodie, en samen vormen ze een geheel.
Klee kende muziek van binnenuit. Hij was de zoon van een Duitse muziekleraar en een Zwitserse zangeres en speelde van kinds af viool, ook in een orkest. De dichter Rainer Maria Rilke vond dat zijn tekeningen als transcripties van muziek waren, en de Engelse Wikipedia noemt het polyfone karakter van zijn tekenprocedé tussen 1920 en 1932.
Op dit schilderij is het idee van meerstemmigheid bijna letterlijk te zien: de kleurige rechthoeken zijn de ene stem, de rijen stippen de andere. Elk volgt zijn eigen ritme, en toch klinken ze samen als één compositie. Dat is een hulpmiddel bij het kijken, geen uitleg van Klee; hij schreef zelf niet op wat hij precies wilde zeggen, dus blijft er ruimte voor uw eigen blik.
Waarom wordt Polyfonie door liefhebbers van Klee zo gewaardeerd?
Polyfonie hoort bij Klees stippelwerken uit 1931 en 1932, die ook divisionistisch worden genoemd. In dezelfde tijd ontstond het bekende schilderij Ad Parnassum, dat op een vergelijkbare manier is opgebouwd, uit kleurvelden met kleine tekens erboven.
Deze werken zijn stil, maar rijk. Ze vertellen geen verhaal, ze bieden een ritme waarlangs het oog telkens opnieuw kan wandelen. Wie van muziek houdt, voelt er al snel maten, herhalingen en rusten in.
Klee was een in Zwitserland geboren Duitse kunstenaar, getekend door het expressionisme, het kubisme en het surrealisme. Beslissend voor zijn weg naar de kleur was de reis naar Tunesië in 1914 met August Macke en Louis Moilliet; uit die reis stamt Hammamet met de moskee, een aquarel vol licht.
Meer over de schilder vertelt het artikel over Paul Klee op de Engelse Wikipedia; het is in het Engels geschreven en gaat over de kunstenaar, want een apart artikel over dit schilderij staat daar niet.
Waar wordt het origineel bewaard en wanneer is het ontstaan?
Het origineel bevindt zich in het Kunstmuseum Basel in Zwitserland, waar het tot de Emanuel Hoffmann-Stiftung behoort.
Klee schilderde het in 1932, in zijn Düsseldorfse jaren. Na het Bauhaus, waar hij van januari 1921 tot april 1931 naast Wassily Kandinsky lesgaf, doceerde hij van 1931 tot 1933 aan de kunstacademie in Düsseldorf.
De techniek is tempera op linnen, de afmetingen zijn 66,5 x 106 cm (hoogte x breedte). Voor Klee, die vaak kleine werken op papier, gaas of karton maakte, is dat een vrij groot formaat.
Slechts een paar jaar later, in 1937, toonden de nazi’s zeventien van zijn werken op de tentoonstelling van de zogenaamde “Entartete Kunst” (ontaarde kunst) en haalden zij 102 van zijn werken uit openbare collecties weg. Hij stierf in 1940 en liet meer dan 9.000 werken na.
Polyfonie of een ander schilderij van Klee?
Polyfonie is kunst aan de muur voor wie geen tafereel zoekt, maar een kleurveld waarbij de blik tot rust komt. De blauwe en groene tinten zijn koel en stil, de bruine en oranje stippen geven ze warmte.
Hebt u liever herkenbare motieven, bekijk dan Burcht en zon, een stad van kleine kleurige vormen onder een grote zon, of Villa R, met een witte villa aan een weg en een grote letter R. Voor een donkerder, sprookjesachtig tafereel is er Moeraslegende uit 1919.
Alle schilderijen van Paul Klee die wij op bestelling schilderen, waaronder het verwante Ad Parnassum, vindt u op de pagina Paul Klee.
Hoe schilderen wij Polyfonie met de hand?
Eerst eerlijk: Klees origineel is geen olieverfschilderij, maar tempera op linnen. Ons schilderij is een handgeschilderde reproductie op nieuw canvas, die de schilder in olieverf maakt en laag voor laag opbouwt.
Het werk verloopt in twee stappen, net zoals Klees compositie zelf is opgebouwd. Eerst verdeelt de schilder het doek in rechthoeken en bedekt hij die met dunne, licht doorschijnende lagen blauw, groen, oker en violet, zodat de randen zacht op elkaar aansluiten. Is die laag droog, dan begint hij met de punt van een fijne kwast de stippen te zetten, rij na rij.
Er zijn duizenden stippen, en elke stip ontstaat afzonderlijk, dus is dit langdurig en geduldig werk. De schilder let erop dat de rijen, zoals bij Klee, over de grenzen van de velden heen lopen en dat de kleur van de stippen met de ondergrond meeverandert. Omdat alles met de hand ontstaat, heeft uw schilderij van dichtbij een eigen handschrift, en van ver oogt het even rustig en korrelig.
Welk formaat past bij welke muur?
Kort antwoord: 110 x 72 cm boven een ladekast of in de werkkamer, 130 x 80 cm boven de bank of het bed, 165 x 100 cm op een brede vrije muur, en 200 x 130 cm in een grote woonruimte, de eetkamer of een hal.
Polyfonie schilderen wij in 4 liggende formaten (breedte x hoogte): 110 x 72, 130 x 80, 165 x 100 en 200 x 130 cm. Kleinere bieden wij niet aan, want duizenden stippen hebben ruimte nodig: op een klein vlak zouden ze alleen nog ruis worden, en het schilderij zou zijn tweede stem verliezen.
Het origineel meet 106 x 66,5 cm (breedte x hoogte) en is dus zelf al groot. Ons kleinste formaat is maar iets breder, het grootste bijna twee keer zo breed, zodat u bij 200 x 130 cm een kleurwand krijgt die de ruimte echt vult.
Als schilderij voor de woonkamer overtuigt het het meest boven een lange bank in 165 x 100 cm, waar de blauwgroene tinten de ruimte rust geven. Hang het zo dat het midden ongeveer op ooghoogte zit, en laat eromheen wat lege muur vrij, zodat het ritme van de stippen kan ademen.
Kan ik een formaat op maat of een lijst krijgen?
Ja. Omdat Polyfonie geen centraal motief heeft, kunnen wij het gemakkelijk aan een andere verhouding aanpassen: aan de rand voegen wij een rij rechthoeken toe of nemen wij er een weg, en het raster van stippen loopt gewoon door. Zo’n reproductie van het schilderij behoudt het karakter van het origineel. Vanwege de dichtheid van de stippen raden wij aan de kortste zijde niet kleiner te maken dan 72 cm. Geeft u ons het formaat op maat door dat u nodig hebt, dan antwoorden wij met de prijs en de doorlooptijd.
U ontvangt het schilderij opgerold, opgespannen op een spieraam of ingelijst. Het opspannen en inlijsten gebeurt in onze lijstenmakerij in Slovenië, waar wij al onze schilderijen op canvas zorgvuldig voor het transport klaarmaken. Voor de lijst gebruikt u onze 3D-app: die toont de lijstprofielen uit ons aanbod op dit motief – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Wilt u zien hoe het schilderij er op uw eigen muur uitziet, dan kan dat met onze aparte dienst, het voorbeeld op uw muur.
Bij zo’n fijn oppervlak is een lijst het mooist als hij bescheiden is: een smal donker lijstprofiel of naturel hout laat de stippen de hoofdrol spelen.
Wanneer komt het schilderij aan en hoe ontvang ik het?
De schilder begint zodra u de bestelling bevestigt. Polyfonie vraagt tijd, maar is binnen 15 tot 45 werkdagen klaar voor verzending. Voordat wij het inpakken, sturen wij u een foto van het voltooide schilderij, en wilt u iets veranderen, dan regelen wij dat.
Wij versturen naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en voor elke bestelling geldt ons retourbeleid.
Polyfonie is een mooi cadeau voor een musicus, een koorzanger of iemand die graag naar muziek luistert. Weet u niet welk formaat bij zijn of haar huis past, geef dan een cadeaubon en laat de ontvanger zelf kiezen.
Veelgestelde vragen
Waar is het origineel van Polyfonie?
In het Kunstmuseum Basel in Zwitserland, waar het tot de Emanuel Hoffmann-Stiftung behoort.
Wat staat er op het schilderij?
Een raster van zachte blauwe, groene, okerkleurige en violette rechthoeken, waaroverheen in rijen duizenden kleine stippen lopen.
Wat betekent het woord polyfonie?
Meerstemmigheid: twee of meer zelfstandige stemmen die tegelijk klinken; hier zijn dat de kleurvelden en de rijen stippen.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Het is een handgeschilderde kopie: elke stip zet onze schilder met de kwast, in olieverf.
Hoe groot is het origineel?
Het meet 66,5 x 106 cm (hoogte x breedte), voor Klee een ongewoon groot formaat.
Waarom is het kleinste formaat 110 x 72 cm?
Omdat de stippen ruimte nodig hebben; op een kleiner vlak zouden ze verloren gaan en zou het schilderij dof ogen.
Hoe lang duurt het schilderen?
Wij schilderen het binnen 15 tot 45 werkdagen, en voordat wij het versturen, laten wij u een foto van het voltooide schilderij zien.
Past het in een slaapkamer of als cadeau?
Ja, de rustige blauwe en groene tinten passen mooi in een slaapkamer of werkkamer, en als cadeau maakt het muziekliefhebbers blij.
- Onderwerp: een raster van blauwe, groene, okerkleurige en violette rechthoeken, waaroverheen in rijen duizenden kleine stippen lopen.
- Origineel: tempera op linnen, 1932, 66,5 x 106 cm, Kunstmuseum Basel.
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf op canvas, 4 liggende formaten van 110 x 72 tot 200 x 130 cm, of een formaat op maat.
- Goed om te weten: vanwege de duizenden stippen bieden wij Polyfonie pas vanaf 110 x 72 cm aan.









































