Beschrijving
De slaapkamer (derde versie) is de kleinste van de drie schilderijen waarop Vincent van Gogh zijn slaapkamer in het Gele Huis in Arles schilderde; hij maakte deze versie eind september 1889 in Saint-Rémy-de-Provence voor zijn moeder en zijn zus Wil: een geel houten bed met een rode deken, twee stoelen met biezen zittingen, een tafeltje, een half geopend groen raam en lichtblauwe muren met portretten. Het origineel, olieverf op doek, meet 73,5 x 57,3 cm en is in het Musée d’Orsay in Parijs. Wij schilderen het met de hand in olieverf op canvas, in 17 formaten van 50 x 40 tot 190 x 145 cm of op maat, en vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
| Titel: | De slaapkamer (derde versie) |
| Andere titels: | La Chambre de Van Gogh à Arles · La Chambre à Arles · La Chambre à coucher |
| Schilder: | Vincent van Gogh (1853–1890) |
| Jaar van ontstaan: | september 1889, Saint-Rémy-de-Provence |
| Afmetingen van het origineel: | 73,5 cm x 57,3 cm (breedte x hoogte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Postimpressionisme |
| Locatie: | Musée d’Orsay, Parijs (inv. RF 1959 2) |
| Onze reproductie: | Handgeschilderd in olieverf op canvas, 17 formaten of op maat |
De slaapkamer (derde versie) – Vincent van Gogh
Wat is er te zien op De slaapkamer (derde versie)?
We kijken vanaf de drempel een smalle kamer in. Rechts beslaat een groot geel houten bed met twee bleke kussens en een donkerrode deken bijna de helft van het doek. Daarboven hangen blauwe kleren aan een rij kapstokhaken, en hoger op de rechtermuur twee ingelijste portretten: aan onze linkerkant een man met kort roodachtig haar, aan onze rechterkant een vrouw met donker haar, en daaronder zijn twee kleine bleke blaadjes opgeprikt.
In de achterwand zit een half geopend groen raam, en rechts daarvan hangt boven het bed een klein ingelijst landschap. Links hangt een spiegeltje boven een oranjerood tafeltje met een blauwe kan in een waskom en een paar flesjes, en naast de blauwe deur hangt een witte handdoek met een rode streep. Twee gele stoelen met groene biezen zittingen staan links op de voorgrond en tegen de achterwand, rechts is nog een blauwe deur. De grijspaarse vloer is geschilderd in lange stroken die naar het raam lopen, elk voorwerp heeft een donkere contour, en er is niemand in de kamer.
Welke kamer is dit?
Het is Van Goghs eigen slaapkamer in het Gele Huis aan de Place Lamartine 2 in Arles. Volgens het artikel op de Engelstalige Wikipedia over de drie schilderijen leidde de linkerdeur naar de logeerkamer die hij voor Paul Gauguin had ingericht, en keek het raam uit op het plein.
De scheve muren zijn geen vergissing: de kamer was niet rechthoekig maar trapeziumvormig, dus volgt het ongewone perspectief de werkelijke vorm. Van Gogh schilderde de kamer voor het eerst in oktober 1888, na een ziekte waardoor hij een aantal dagen in bed had gelegen.
Wat wilde Van Gogh met de slaapkamer zeggen?
In oktober 1888 schreef hij zijn broer Theo over de eerste versie: “Dit keer is het gewoon mijn slaapkamer, alleen moet de kleur hier alles doen”, zodat het schilderij “rust of slaap in het algemeen” zou oproepen. Naar het schilderij kijken moest volgens hem “het hoofd, of liever de verbeelding, laten rusten”. Hij somde de kleuren op: de muren bleekpaars, het bed en de stoelen fris botergeel, de deken scharlakenrood, het raam groen, alles in vlakke, eenvoudige tinten zoals op Japanse houtsneden. Volgens de Duitstalige Wikipedia toonde onderzoek van het Art Institute of Chicago in 2016 aan dat dit paars naar blauw is verkleurd; ons schilderij volgt het Parijse doek zoals het er nu uitziet.
Waar is het origineel nu?
Het origineel is in het Musée d’Orsay in Parijs, onder inventarisnummer RF 1959 2. Het museum dateert het op 1889 en vermeldt dat het in 1959 op grond van het vredesverdrag met Japan in de Franse staatscollecties kwam.
Volgens de Engelstalige Wikipedia was deze kleinere versie in het bezit van zijn zus Wil; later verwierf de Japanse verzamelaar Kojiro Matsukata het, waarna het in de Franse staatscollecties kwam. In 2016 werden alle drie de versies samen getoond in het Art Institute of Chicago.
De slaapkamer (derde versie) of de eerste versie – welke is welke?
Van Gogh schilderde de slaapkamer drie keer. De eerste versie, van oktober 1888, hangt in het Van Gogh Museum in Amsterdam en meet 72 x 90 cm; bij ons vindt u die als De slaapkamer. Omdat een overstroming van de Rhône het doek beschadigde terwijl hij in het ziekenhuis in Arles lag, herhaalde hij het in september 1889 op hetzelfde formaat; die tweede versie is in het Art Institute of Chicago. Op deze pagina staat de derde, kleinere versie, die hij eind september 1889 voor zijn moeder en zijn zus Wil voltooide.
De versies zijn het makkelijkst te onderscheiden aan de portretten op de rechtermuur. Op de eerste hangen verkleinde portretten van zijn vrienden Eugène Boch en Paul-Eugène Milliet. Op deze versie lijkt het linkerportret op een van zijn zelfportretten, en het rechter is met geen enkel schilderij van hem overtuigend te verbinden; sommigen denken dat het zijn zus Wil is. Kort gezegd: kies De slaapkamer als u het grotere eerste doek uit 1888 wilt, met beide vrienden aan de muur, en deze derde versie als u het kleinere doek uit 1889 wilt dat hij voor zijn familie schilderde.
In ons aanbod zitten nog drie schilderijen uit zijn tijd in Arles. Het gele huis toont het gebouw aan de Place Lamartine waarin deze slaapkamer lag. Vincents stoel toont zijn stoel met biezen zitting, waarop een pijp en tabak liggen, en De stoel van Gauguin de leunstoel van zijn vriend met een brandende kaars en twee boeken; beide ontstonden in 1888 in Arles.
Hoe wordt onze handgeschilderde Slaapkamer (derde versie) gemaakt?
De schilder zet eerst de schuine lijnen van vloer en muren op, het bed, de stoelen, het tafeltje en het raam, en controleert het perspectief aan de hand van het origineel. Daarna schildert hij de lichtblauwe muren en deuren, de grijspaarse vloer in lange stroken, het gele bed en de stoelen, de rode deken en het groene raam, en als laatste de portretten, de kan met de waskom, de handdoek en de donkere contouren. Onze handgeschilderde reproductie ontstaat in olieverf op canvas, in impasto: de verf wordt dik aangebracht, zodat de penseelstreken net als op het origineel boven het doek uitsteken en het licht vangen.
Op ons schilderij ziet u het reliëf het best in de stroken van de vloer, in het hout van het bed en in de plooien van de rode deken. Een gedrukte reproductie toont alleen een vlak oppervlak; op ons schilderij zijn de streken echt.
Elk schilderij is een handgeschilderde kopie die speciaal voor uw bestelling wordt gemaakt, zodat er geen twee precies gelijk zijn.
Welk formaat voor welke muur?
Kort antwoord: voor een smalle muur in de hal of naast een deur 50 x 40 of 63 x 48 cm, boven een ladekast of bed 90 x 70 of 110 x 75 cm, boven een bank 130 x 103 of 155 x 120 cm, en voor een grote muur tot 190 x 145 cm.
Er zijn 17 formaten: 50 x 40, 60 x 40, 60 x 43, 63 x 48, 70 x 50, 70 x 53, 80 x 60, 90 x 70, 95 x 76, 110 x 75, 120 x 90, 130 x 103, 150 x 110, 155 x 120, 163 x 130, 180 x 135 en 190 x 145 cm (breedte x hoogte). Het origineel is 73,5 cm breed en 57,3 cm hoog, zodat 70 x 53 en 80 x 60 cm qua grootte het dichtst in de buurt komen, terwijl 90 x 70 cm de verhoudingen het best bewaart. De blauwe muren, het gele bed en de rode deken komen het mooist uit op een witte, crèmekleurige of lichtgrijze muur, waar het olieverfschilderij tot zijn recht komt, en ze passen ook goed bij naturel hout. Een schilderij voor de woonkamer beslaat het best ongeveer twee derde van de breedte van het meubel eronder.
Hang het midden van het doek op ongeveer 150 cm van de vloer. Hangt het boven een meubel, laat dan tussen meubel en onderrand 20 tot 30 cm ruimte.
En als ik een formaat op maat of een lijst wil?
Past geen van de 17 formaten bij uw muur, dan schilderen wij het op maat, in elke breedte en hoogte. Stuur ons de gewenste breedte en hoogte, dan laten wij u de prijs en de doorlooptijd weten. Al onze schilderijen op canvas worden opgespannen op een houten spieraam en zijn klaar om op te hangen.
Voor de lijst gebruikt u onze 3D-app: die toont op dit motief elk van onze lijstprofielen, zodat u goud, zilver, zwart, wit en naturel hout kunt vergelijken – de app dient uitsluitend om de lijst te kiezen. Wilt u zien hoe het schilderij er op uw eigen muur uitziet, dan kan dat met onze aparte dienst, het voorbeeld op uw muur. Een gouden lijstprofiel benadrukt het gele bed en de stoelen, een wit of naturel houten profiel bewaart het licht van de bleekblauwe muren.
Hoe verloopt de levering en welke garantie krijgt u?
Elk schilderij wordt op bestelling geschilderd door onze schilders, reken dus op 15 tot 45 dagen, afhankelijk van het gekozen formaat. Wij versturen het opgespannen en goed beschermd, ingelijst als u een lijst hebt gekozen, naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring. Voor elke bestelling geldt ons retourbeleid.
Andere schilderijen van Van Gogh vindt u bij al onze schilderijen van Vincent van Gogh, meer over de schilder in ons artikel over Vincent van Gogh. Geeft u het schilderij cadeau en twijfelt u over het formaat, dan is er een cadeaubon, waarmee de ontvanger zelf kiest.
Veelgestelde vragen
Waar is het origineel van De slaapkamer (derde versie) nu?
In het Musée d’Orsay in Parijs, onder inventarisnummer RF 1959 2. Het schilderij was in het bezit van Van Goghs zus Wil; later verwierf de Japanse verzamelaar Kojiro Matsukata het. In 1959 kwam het op grond van het vredesverdrag met Japan in de Franse staatscollecties, zoals het museum vermeldt.
Wanneer en waar schilderde Van Gogh de derde versie van De slaapkamer?
In Saint-Rémy-de-Provence, eind september 1889. Die zomer besloot hij een aantal van zijn beste composities op kleiner formaat te herhalen. Hij verbleef toen in de inrichting in Saint-Rémy, ver van de kamer in Arles, en schilderde deze kleinere versie voor zijn moeder en zijn zus Wil. Het Musée d’Orsay dateert het doek op 1889.
Hoeveel versies van De slaapkamer schilderde Van Gogh?
Drie. De eerste, van oktober 1888, hangt in het Van Gogh Museum in Amsterdam. Nadat die door een overstroming was beschadigd, herhaalde hij het doek in september 1889 op hetzelfde formaat; die versie is nu in het Art Institute of Chicago. De derde, kleinere versie, van eind september 1889, is in het Musée d’Orsay in Parijs.
Hoe onderscheidt u de derde versie van De slaapkamer van de eerste?
Aan de portretten op de rechtermuur en aan het formaat. Op de eerste versie hangen zijn vrienden Eugène Boch en Paul-Eugène Milliet, en het doek meet 72 x 90 cm. Op de derde versie lijkt het linkerportret op een van zijn zelfportretten, het rechter is niet geïdentificeerd, en het doek meet 73,5 x 57,3 cm.
Waarom zijn de muren op De slaapkamer blauw, terwijl Van Gogh over paars schreef?
Omdat het paars is verbleekt. Hij beschreef de muren als bleekpaars, maar op alle drie de versies zijn ze nu blauw. Volgens de Duitstalige Wikipedia vond een team van het Art Institute of Chicago in 2016 verfdeeltjes die aan het oppervlak blauw zijn en daaronder nog paars: het licht heeft het paars in blauw veranderd, en onderzoek van de andere twee versies heeft dat bevestigd.
Waar was de slaapkamer van Van Gogh in Arles?
In het Gele Huis aan de Place Lamartine 2 in Arles. Het raam keek uit op het plein en zijn openbare tuinen, de rechterdeur leidde naar het trappenhuis en de linker naar de logeerkamer die hij voor Gauguin had ingericht. De kamer was trapeziumvormig, vandaar de scheve muren op het schilderij.
Hoe groot is het origineel van De slaapkamer (derde versie)?
Volgens het Musée d’Orsay is het 57,3 cm hoog en 73,5 cm breed, dus kleiner dan de eerste twee versies. Onze formaten 70 x 53 en 80 x 60 cm komen het dichtst in de buurt. Dit schilderij is bij ons verkrijgbaar in 17 formaten van 50 x 40 tot 190 x 145 cm, en wij schilderen het ook op maat, in elke verhouding.
Heeft uw Slaapkamer (derde versie) net als het origineel penseelstreken in reliëf?
Ja. Wij schilderen onze Slaapkamer (derde versie) in impasto: de verf wordt dik aangebracht, zodat de penseelstreken boven het doek uitsteken, net als op het origineel van Van Gogh. Dat ziet u het best in de lange stroken van de vloer, in het hout van het bed en in de plooien van de rode deken, waar het reliëf het licht van opzij vangt.
- Onderwerp: Van Goghs slaapkamer in het Gele Huis in Arles, met een geel bed, een rode deken, twee stoelen en portretten op blauwe muren.
- Origineel: eind september 1889, Saint-Rémy-de-Provence, olieverf op doek, 73,5 x 57,3 cm, Musée d’Orsay, Parijs.
- Onze versie: handgeschilderd in olieverf op canvas in 17 formaten, van 50 x 40 tot 190 x 145 cm, of op maat.
- Goed om te weten: elk schilderij wordt op bestelling geschilderd, reken dus op 15 tot 45 dagen, en met onze 3D-app kunt u op dit motief vooraf elke lijst uitproberen.









































