Beschrijving
Golgotha is een schilderij van Edvard Munch uit 1900: een kruis met een uitgestrekte gestalte rijst op boven een dichte menigte gezichten die zich op de voorgrond verdringen en ons recht aankijken. Het origineel bevindt zich in het Munchmuseet in Oslo onder inventarisnummer MM.M.00036, meet 80,5 x 120,5 cm en is olieverf op doek. Bij ons ontstaat het als handgeschilderde reproductie in olieverf; vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring, en u kiest uit tien formaten of een formaat naar uw wens.
| Titel: | Golgotha |
| Andere titels: | Golgata · Golgatha |
| Schilder: | Edvard Munch (1863–1944) |
| Jaar van ontstaan: | 1900; rechtsboven gesigneerd »E. Munch Kornhaug sanatorium 1900« |
| Afmetingen van het origineel: | 80,5 cm x 120,5 cm |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Expressionisme |
| Locatie: | Munchmuseet, Oslo (inventarisnummer MM.M.00036) |
| Onze reproductie: | Met de hand geschilderd in olieverf op doek, 10 formaten van 47 x 32 cm tot 210 x 140 cm, op maat op verzoek |
Golgotha – Edvard Munch
Wat staat er op het schilderij?
Het tafereel strekt zich in de breedte uit. In de bovenste helft staat het kruis, met daaraan een gestalte waarvan de armen tot aan de randen van het doek zijn uitgestrekt en het hoofd opzij is gebogen. Daaronder strekt zich over de volle breedte een menigte gezichten uit, dicht tegen elkaar gedrukt, en juist die gezichten zijn het eigenlijke onderwerp van het schilderij: sommige kijken omhoog naar het kruis, veel andere recht naar buiten, naar de toeschouwer. Geen van hen heeft een naam. De beschrijving van het museum noemt geen namen en Munch heeft geen modellen genoemd, dus verklaren ook wij geen enkel gezicht tot een bepaalde persoon. De figuren zijn in het donker gekleed, de gezichten zijn bleek en vormen samen een strook die naar de randen toe dunner wordt.
Wat is er op het origineel geschilderd?
Het formaat is liggend, breder dan hoog, en juist die verhouding geeft het tafereel zijn vorm: het kruis is een verticale lijn midden in een brede horizontale massa. De lucht achter het kruis is verdeeld in banen van koel blauw, groenig en vuilgeel, die naar de horizon toe lichter worden. De grond is nauwelijks aangeduid; de schilder liet hem als een donker vlak staan waaruit de figuren oprijzen. De gezichten zijn snel geschilderd, elk met een paar streken, zodat er maskers ontstaan en geen portretten; sommige zijn niet meer dan een lichte vlek met twee donkere punten. De verf is dun opgebracht en op sommige plekken zo schaars dat het weefsel erdoorheen zichtbaar is. Munch signeerde het werk rechtsboven en voegde aan de signatuur de plaats toe waar het ontstond, wat de beschrijving van het museum letterlijk weergeeft.
Waarom is dit schilderij belangrijk?
Het expressionisme heeft hier een religieus tafereel overgenomen en het tot een psychologisch tafereel omgevormd. Munch schilderde geen bijbelse gebeurtenis met de gebruikelijke figuren en attributen, maar de kruisiging als toestand: één mens boven, een menigte beneden, en daartussen geen enkele bemiddelaar. Juist daarom leest het werk als een voortzetting van zijn centrale motievenkring, waarin het individu en de menigte altijd in een gespannen verhouding tot elkaar staan. Als expressionistisch schilderij geldt Golgotha als een van de zeldzame gevallen waarin Munch de christelijke iconografie rechtstreeks gebruikte, en juist die uitzonderlijkheid geeft het een plaats in de overzichten van zijn oeuvre.
Wat betekent het schilderij?
Het tafereel is geen verhaal over een gebeurtenis, maar over een blik. Het kruis staat hoog, maar het schilderij is er niet naartoe gekeerd; het gewicht ligt beneden, in de gezichten die naar buiten kijken. Wie voor het doek staat, staat op de plek waar die menigte naar kijkt, en dat maakt het werk ongemakkelijk: de toeschouwer is geen getuige van het tafereel, maar degene tot wie het zich richt. Munch schilderde het motief in de tijd die hij in een sanatorium doorbracht, en de plaats schreef hij gewoon in de signatuur; wat hij daar precies mee bedoelde, wordt nergens uitgelegd en daar doen wij geen aannames over. Wat blijft, is de verhouding die het schilderij helder neerzet: één enkele mens, blootgesteld en door iedereen gezien, en een menigte die kijkt en zwijgt.
Waar staat Golgotha in het werk van Munch?
Een menigte gezichten die naar de toeschouwer is gekeerd, is een vast motief van Munch, en Golgotha is er de scherpste versie van. Angst toont dezelfde strook bleke gezichten, met de menigte op de weg boven de fjord, en in Avond op Karl Johan gaat die strook over in een stadsstraat. De tegenpool vormen De schreeuw, waar één gestalte overblijft en er geen menigte is, en Wanhoop, met dezelfde reling maar een gebogen hoofd. Zoekt u het tafereel met het kruis, dan bent u op de juiste pagina; zoekt u het tafereel met de handen tegen het hoofd, dan is dat De schreeuw. Het hele aanbod vindt u op de pagina Edvard Munch.
Hoe ontstaat onze handgeschilderde versie?
Dit is een kunstschilderij dat ontstaat met penseel en olieverf, niet met een printer. De schilder werkt naar een museumafbeelding in hoge resolutie en bouwt het tafereel op in dezelfde volgorde als het origineel: eerst de banen van de lucht, dan de donkere massa beneden, en tot slot de gezichten. Die zijn bij dit werk doorslaggevend, omdat het er weinig zijn en ze klein zijn; elk gezicht is een paar streken, en als er één te veel is uitgewerkt, verliest het tafereel zijn maskerachtige kilte. Omdat alles met de hand gebeurt, is elke handgeschilderde kopie een exemplaar op zich, en zijn er geen twee precies gelijk.
Welk formaat voor welke muur?
Twijfelt u, kies dan 120 x 80 cm. Dat formaat komt overeen met het origineel, dat 80,5 x 120,5 cm meet, en is daarom het enige waarbij u het tafereel ziet in de grootte waarin het is geschilderd. Het formaat is liggend en de brede menigte beneden heeft horizontale ruimte nodig, dus verdraagt het werk geen smalle muur. De formaten 47 x 32 en 60 x 40 cm horen op een plank of in een groep kleinere werken; 70 x 50 en 90 x 60 cm passen mooi boven een ladekast; 100 x 70 en 150 x 100 cm zijn een echt schilderij voor de woonkamer boven de bank; 180 x 120, 195 x 130 en 210 x 140 cm zijn voor grote muren en ruimtes met voldoende afstand. Omdat het tafereel donker is, komt het het best uit op een lichte, rustige muur en bij warmer licht. Alle tien formaten worden op bestelling geschilderd; op deze pagina ligt geen formaat al geschilderd op voorraad.
Formaat op maat, spieraam en lijst
Past geen van de tien formaten bij uw muur, dan schilderen wij het werk naar uw maten en behouden wij de verhouding van het origineel, zodat de menigte beneden niet in een smalle strook wordt samengedrukt; dat is ons schilderij op maat. Elk exemplaar leveren wij opgespannen op een houten spieraam en klaar om op te hangen; het spieraam kunt u bij de bestelling ook weglaten. Op deze pagina wordt het doek zonder lijst aangeboden; de lijst kiest u apart, en daarvoor gebruikt u onze 3D-app: die toont bij dit motief al onze lijstprofielen, zodat u goud, zilver, zwart, wit en naturel hout kunt vergelijken. De app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Wilt u zien hoe het schilderij er op uw eigen muur uitziet, dan kan dat met onze aparte dienst, het voorbeeld op uw muur.
Levering en garantie
Elk exemplaar wordt op bestelling geschilderd door onze schilders, dus rekent u op 15 tot 45 dagen, afhankelijk van het gekozen formaat. Wij versturen het opgespannen en beschermd voor transport naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring, en voor elke bestelling geldt ons retourbeleid. Al onze schilderijen op canvas ontstaan op dezelfde manier, ook als het om schilderijen van bekende schilders uit andere periodes gaat; over het leven en werk van Munch en de jaren waarin dit tafereel ontstond, schrijven wij op de blog over Edvard Munch.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel?
In het Munchmuseet in Oslo, onder inventarisnummer MM.M.00036.
Wie zijn de gezichten op de voorgrond?
Niemand bij naam. De beschrijving van het museum noemt geen namen en Munch heeft geen modellen genoemd; het zijn naamloze gezichten, geschilderd als maskers.
Is Golgata hetzelfde werk als Golgotha?
Ja. Golgata, Golgotha en Golgatha zijn schrijfwijzen van dezelfde titel in verschillende talen; het gaat om één en hetzelfde werk uit 1900.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Uw bestelling wordt met de hand geschilderd in olieverf op doek; de penseelstreken zijn te zien en te voelen.
Welk formaat kies ik?
Het formaat 120 x 80 cm komt vrijwel één op één overeen met het origineel; voor kleinere en grotere muren: zie de formaatgids hierboven.
Kan ik een formaat bestellen dat niet in de lijst staat?
Ja, wij schilderen op maat en behouden daarbij de verhouding van de zijden van het origineel.
Hoe wordt het geleverd?
Opgespannen op een spieraam en beschermd voor transport, binnen 15 tot 45 dagen, nadat u de foto van het voltooide schilderij hebt goedgekeurd.
Wat zegt het schilderij, in één zin?
Dat de kruisiging een toestand is die de menigte gadeslaat en niet onderbreekt – en dat de toeschouwer staat waar die menigte naar kijkt.
Is het origineel te koop en wat is het waard?
Nee. Het werk maakt deel uit van de openbare collectie van het Munchmuseet en is niet te koop; een handgeschilderd doek is de enige manier om dit tafereel in huis te hebben.
Op welke hoogte hang ik het schilderij?
Het midden van het schilderij op ooghoogte, ongeveer 145–150 cm boven de vloer; boven de bank 15–25 cm boven de rugleuning. Omdat het formaat liggend is, laat u aan de zijkanten wat lege muur vrij.
Is het een goed cadeau?
Het is een ernstig en donker motief; kies het voor iemand die Munch kent en er de juiste muur voor heeft. In de formaten 70 x 50 en 90 x 60 cm komt het opgespannen en klaar om op te hangen aan. Wilt u de keuze aan de ontvanger overlaten, dan is er een cadeaubon.
- Onderwerp: een kruis met een uitgestrekte gestalte boven een brede strook bleke gezichten die naar de toeschouwer kijken – 1900
- Origineel: 80,5 x 120,5 cm, olieverf op doek, Munchmuseet, Oslo (MM.M.00036)
- Onze versie: handgeschilderd olieverfschilderij, tien formaten van 47 x 32 tot 210 x 140 cm, opgespannen op een spieraam, zonder lijst
- Goed om te weten: de signatuur rechtsboven vermeldt ook de plaats van ontstaan – het museum geeft die letterlijk weer, samen met het jaartal









































