Beschrijving
De brug over de Marne bij Créteil – één doek, vier Moskouse instellingen
In De brug over de Marne bij Créteil (Frans: Le Pont sur la Marne à Créteil) beslaat rustig water de onderste helft van het doek; daarin spiegelen zich verticaal de bomen, de brug en de huizen, en het spiegelbeeld is met dezelfde dichtheid geschilderd als wat het weerspiegelt. Daarboven strekt zich een stenen brug met rondbogen uit, en achter de brug rijzen hoge groene bomen op en enkele huizen met roodachtige daken. De lucht is wit en blauw, zonder wolken in de eigenlijke zin. Ons handgeschilderde schilderij op canvas volgt dit werk van Cézanne van omstreeks 1894, dat in het origineel 71 x 90 centimeter meet en zich in het Poesjkinmuseum in Moskou bevindt.
Vier musea, één stad
De herkomstgegevens van dit doek eindigen met een reeks instellingen die elkaar in dezelfde stad opvolgen. Op 22 januari 1912 kocht de Moskouse verzamelaar Ivan Morozov het. In 1918 staat het geregistreerd als eigendom van het Eerste Museum voor Nieuwe Westerse Schilderkunst in Moskou, in 1923 als eigendom van het Staatsmuseum voor Nieuwe Westerse Schilderkunst, en in 1948 neemt het Poesjkinmuseum het over. Vier namen in dertig jaar, en het doek verliet daarbij Moskou niet. Hoe en waarom die instellingen elkaar opvolgden, vermeldt de beschrijving niet, en dat voegen wij ook niet toe; vermeld zijn de namen en de jaartallen.
Van Vollard tot Morozov
Vóór Moskou behoorde het doek toe aan de kunsthandelaar Ambroise Vollard in Parijs. In januari 1900 kocht Auguste Pellerin het, op 8 september 1911 ging het over naar de Galerie Bernheim-Jeune – en dezelfde dag terug naar Vollard. Pas van Vollard ging het in januari 1912 naar Morozov. In deze keten komt Vollard dus twee keer voor, en Pellerin is een van die verzamelaars die in de geschiedenis van Cézannes doeken vaak opduiken.
Driehonderdvijftig frank
In het voorraadboek van Vollard heeft dit werk nummer 3469 en een prijs van 350 frank, met daarbij de maat 73 x 92 centimeter – enkele centimeters meer dan de catalogue raisonné vermeldt. Opvallend is ook de datum 8 september 1911: het doek ging op dezelfde dag naar Bernheim-Jeune en kwam terug bij Vollard, wat betekent dat het om een handelstransactie tussen de twee huizen gaat en niet om een verkoop aan een verzamelaar.
Parijs 1895, Sint-Petersburg 1912, Moskou 1926
In november en december 1895 hing het doek op de tentoonstelling van Cézannes werk in de Galerie Vollard in Parijs. In januari 1912 verschijnt het in Sint-Petersburg op de tentoonstelling over een eeuw Franse kunst in het Joesoepovpaleis aan de Litejny prospekt 42. In 1926 was het in Moskou te zien op de tentoonstelling Paul Cézanne, Vincent van Gogh in het Museum voor Nieuwe Westerse Schilderkunst als nummer 11. In 1936 reisde het terug naar Parijs, naar het Musée de l’Orangerie, als nummer 74 met plaat XXVI en onder de titel Le Pont de Créteil, uitgeleend door Moskou; in 1937 was het daar ook op de wereldtentoonstelling te zien.
Water dat even zwaar weegt als de oever
Ongewoon aan dit doek is de verhouding tussen de twee helften. De weerspiegeling in het water is niet zachter of lichter geschilderd dan de dingen erboven, maar met dezelfde dichtheid van verf en met dezelfde streken; de verticale lijnen van de bomen lopen in het water door zonder te breken. Daardoor oogt de onderste helft niet als water, maar als een tweede, omgekeerd landschap. De brug in het midden is het enige horizontale element dat de twee helften scheidt – en juist die scheidslijn houdt het schilderij bijeen.
Wat Vollard bij nummer 3469 noteerde
De beschrijving van de handelaar is voor de verandering lang en somt precies op wat er op het doek staat: huile; les bords de la Marne; au 1r plan de l’eau où se reflètent les paysages, arbres, pont, maisons; ciel blanc et bleu – olieverf; de oevers van de Marne; op de voorgrond water waarin het landschap, bomen, brug en huizen zich weerspiegelen; lucht wit en blauw. Vollard zag dus zelf wat bij dit werk wezenlijk is: dat de weerspiegelingen als zelfstandige voorwerpen worden opgesomd. De catalogus noemt onder de plaatsen Créteil en de Marne, en onder de motieven rivier, oever, brug en huizen.
Dit is een rustig, liggend doek met veel groen en blauw, geschikt voor een ruimte waar een schilderij rust moet brengen – de slaapkamer, een werkkamer of de gang. De vijftien formaten lopen van 55 x 43 tot 180 x 142 centimeter, alle maten zijn in centimeters, tussenliggende maten spannen wij op bestelling op, en hoe het er ingelijst uitziet, toont onze 3D-app – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Uit Noord-Frankrijk komen ook Het huis van de gehangene in Auvers-sur-Oise en Bocht in de weg bij Auvers-sur-Oise, en aan het water ligt De Golf van Marseille gezien vanaf L’Estaque.
- Onderwerp: De brug over de Marne bij Créteil, Paul Cézanne, omstreeks 1894, Poesjkinmuseum, Moskou
- Techniek: handgeschilderd schilderij, olieverf op canvas, reproductie
- Formaten: 15 formaten, op verzoek ook een formaat op maat
- Goed om te weten: tussen 1918 en 1948 behoorde het doek toe aan vier verschillende Moskouse instellingen, zonder dat het de stad verliet









































