Beschrijving
Met de draaiende zwarte zon en de pijl is een schilderij van Paul Klee uit 1919: een dicht raster van rechthoeken en banen in geel, oranje, koraalrood, roomwit, donkerbruin en zwart, met in het midden een kleine zwarte schijf met gebogen armen die ronddraait, en rechtsboven een vliegende zwarte pijl. Het origineel is een klein werk in gouache, tempera en krijt op doek, maar 24,5 x 31,5 cm groot, dat behoort tot de collectie van de Fondation Jean et Suzanne Planque en te zien is in het Musée Granet in Aix-en-Provence. Onze schilder schildert het voor u met de hand in olieverf op canvas, in 8 liggende formaten van 40 x 30 tot 200 x 162 cm of op maat. Is het schilderij klaar, dan laten wij het u vóór verzending op een foto zien.
| Titel: | Met de draaiende zwarte zon en de pijl |
| Andere titels: | Mit der rotierenden schwarzen Sonne und dem Pfeile (Duitse titel) · With the Rotating Black Sun and the Arrow (Engelse titel) |
| Schilder: | Paul Klee (1879–1940) |
| Jaar van ontstaan: | 1919 |
| Afmetingen van het origineel: | 24,5 cm x 31,5 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Gouache, tempera en krijt op doek |
| Stijl: | Klassiek modernisme |
| Locatie: | Fondation Jean et Suzanne Planque, tentoongesteld in het Musée Granet, Aix-en-Provence, Frankrijk |
| Onze reproductie: | Met de hand geschilderd in olieverf op canvas, 8 formaten of op maat |
Met de draaiende zwarte zon en de pijl – Paul Klee
Wat stelt dit schilderij van Klee voor?
Het hele oppervlak is bedekt met een lappendeken van rechthoeken, banen en driehoeken. Warme tinten overheersen, saffraangeel, oranje, koraalrood en baksteenrood, en daartussen liggen roomwitte vakken en brede donkerbruine en zwarte stroken, die horizontaal en verticaal lopen. Hier en daar schemeren de draden van het doek door de droge verf heen, zodat het oppervlak aan een grof weefsel doet denken.
In het midden komt de warmte tot rust. Rond het centrale gele vak liggen kleine vierkantjes in turkoois, paars en helder blauw, als een koele omlijsting. Op het gele vak zit een kleine zwarte schijf, waaruit gebogen armen steken die aan het eind geknikt zijn. Ze ziet eruit als een wiel dat net is gaan draaien, of als een zon die haar stralen alle kanten op werpt.
Rechtsboven vliegt over een gele baan een dunne zwarte pijl met een gevederde staart, die naar de rechterrand wijst. Linksboven hangt een zwarte driehoek met de punt naar beneden, en daaruit komt schuin een dunne lijn, als een vaantje aan een stok.
Wat vertelt de titel van het schilderij?
De titel vertelt geen verhaal, maar benoemt twee tekens die u op het schilderij echt terugvindt: de zwarte zon die draait, en de pijl. Daarmee laat Klee zien waar de blik moet beginnen: bij de kleine schijf in het midden en bij de pijl in de hoek.
De gebogen armen wekken de indruk van draaien, dus kunt u de schijf lezen als een zon of als een wiel in beweging. De pijl voegt een richting toe: al het andere op het schilderij staat stil, alleen die geeft aan waar de beweging zou doorgaan.
Een uitleg van Klee bij dit schilderij vermelden onze bronnen niet, dus verzinnen wij er ook geen. Zo beslist elke kijker zelf of hij in de lappendeken een landschap ziet, daken, of alleen een ritme van kleuren en tekens.
Waarom trekt zo’n klein schilderij zo sterk de blik?
De kracht van het schilderij zit in het contrast. De warme, bijna gloeiende vakken zijn dicht en bewogen, de drie zwarte tekens zijn bescheiden en precies. Het oog vangt eerst de kleur, dan houdt de schijf in het midden het vast, en de pijl voert het naar rechts.
De kleur was toen al helemaal van Klee. In 1914 reisde hij met August Macke en Louis Moilliet naar Tunesië, en die reis betekende zijn doorbraak in de kleur. Vijf jaar later bouwt hij op dit schilderij de hele ruimte met kleur op, zonder contouren van huizen of figuren.
Hij werd in 1879 geboren in Münchenbuchsee bij Bern, als zoon van een Duitse muziekleraar en een Zwitserse zangeres, en speelde van kinds af viool. De dichter Rilke schreef dat zijn tekeningen als transcripties van muziek waren. Wie de afwisseling van lichte en donkere banen op dit schilderij bekijkt, kan er een vergelijkbare maat in horen.
Meer over de schilder vertelt het artikel over Paul Klee op de Engelstalige Wikipedia; het gaat over de kunstenaar en zijn leven, niet over dit schilderij, en is in het Engels geschreven.
Waar is het origineel en hoe is het ontstaan?
Het origineel behoort tot de Fondation Jean et Suzanne Planque en is tentoongesteld in het Musée Granet in Aix-en-Provence, in het zuiden van Frankrijk.
Klee schilderde het in 1919, vlak voor zijn jaren aan het Bauhaus, waar hij van januari 1921 tot april 1931 lesgaf, naast Wassily Kandinsky.
De techniek is ongewoon: gouache, tempera en krijt op doek. Het werk is klein, want het meet maar 24,5 x 31,5 cm (hoogte x breedte).
In 1937 toonden de nazi’s zeventien werken van Klee op de tentoonstelling van de zogenaamde ontaarde kunst, en uit openbare collecties namen ze 102 van zijn werken in beslag. In hetzelfde jaar ontstond het schilderij Revolutie van het viaduct, waarop de bogen van een brug uit de rij stappen. Tot zijn dood in 1940 maakte Klee meer dan 9.000 werken.
Dit werk of een ander schilderij van Klee?
Dit is de juiste kunst aan de muur als u van kleur zonder verhaal houdt en het fijn vindt dat uw blik er elke dag iets nieuws op ontdekt.
Spreekt de pijl u aan, bekijk dan het schilderij Pijl in de tuin uit 1929, waarop een kleine zwarte pijl midden op een koperbruin vlak ligt, doorweven met plantjes en tekens. Wie van strenge rechthoeken houdt, zal genieten van het schilderij Ritmisch uit 1930, een los schaakbord van zwarte, witte en grijze vakken. Voor iets speelsers is er het schilderij Kleine nar in trance, een dansende figuur van dunne bruine lijnen.
Het volledige aanbod van werken die wij op bestelling schilderen, vindt u op de pagina Paul Klee, waar alle schilderijen van Paul Klee uit ons aanbod bij elkaar staan.
Hoe schilderen wij dit werk met de hand op canvas?
Klees origineel is een klein werk in gouache, tempera en krijt, dus geen olieverfschilderij. Onze versie is een handgeschilderde reproductie op canvas in olieverf, in het formaat dat u kiest, zodat ze aan de muur hangt als elk ander schilderij.
De schilder verdeelt het doek eerst met een dunne lijn in vakken en banen en geeft de plaats van de schijf, de pijl en de driehoek aan. Daarna brengt hij de warme kleuren aan, van geel tot bruin, vervolgens de koele vierkantjes in het midden, en de zwarte tekens voegt hij helemaal als laatste toe, met een dunner penseel.
Het origineel heeft een droog, mat oppervlak waardoor het weefsel van het doek te zien is. Daarom brengt de schilder de verf in dunne lagen aan en laat hij de randen van de vakken licht onregelmatig, zodat de lappendeken levendig blijft en niet star wordt.
Welk formaat voor welke muur?
Kort antwoord: 40 x 30 of 50 x 38 cm voor een plank, de gang of een werkhoek, 65 x 49 en 80 x 63 cm boven een ladekast of het bed, 100 x 79 cm boven de bank, en 130 x 100, 160 x 129 en 200 x 162 cm voor een grote wand in de woonkamer of de eetkamer.
Wij schilderen het werk in 8 liggende formaten (breedte x hoogte): 40 x 30, 50 x 38, 65 x 49, 80 x 63, 100 x 79, 130 x 100, 160 x 129 en 200 x 162 cm. Het origineel meet 31,5 x 24,5 cm (breedte x hoogte), dus is ons kleinste formaat al iets groter, en bij 200 x 162 cm is het schilderij meer dan zes keer zo breed als in Aix-en-Provence. Omdat de vlakken groot en helder zijn, gaat er bij het vergroten niets verloren.
Als schilderij voor de woonkamer komt het het mooist uit in 130 x 100 of 160 x 129 cm boven de bank, waar het warme geel en oranje de ruimte verwarmen en de zwarte schijf het middelpunt van de wand wordt.
Kan ik een formaat op maat en een lijst bestellen?
Zeker. Hebt u een andere verhouding nodig, dan schikken wij de compositie zo dat de schijf, de pijl en de driehoek heel blijven, en verlengen of verkorten wij de lappendeken van vakken aan de randen. Zo’n reproductie behoudt alles waaraan u het werk herkent. Geef ons het gewenste formaat op maat door, dan antwoorden wij met de prijs en de doorlooptijd.
Het schilderij kan opgerold, opgespannen op een houten spieraam of al ingelijst naar u toe reizen, zoals u kiest. Het opspannen en inlijsten gebeurt in onze lijstenmakerij in Slovenië, waar wij alle schilderijen op canvas vóór verzending zorgvuldig beschermen. De lijst kiest u in onze 3D-app – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen; het voorbeeld op uw muur is een aparte dienst van ons.
Bij de zwarte tekens past een smalle zwarte lijst, bij de warme kleuren natuurlijk eikenhout.
Hoe snel komt het schilderij aan?
Na de bevestiging van de bestelling begint de schilder aan het werk, en het schilderij is binnen 15 tot 45 werkdagen klaar voor de reis. Een foto van het voltooide schilderij sturen wij u nog vóór verzending, en wilt u iets veranderd zien, dan doen wij dat.
Wij versturen naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en voor elke bestelling geldt ons retourbeleid.
Het kleurrijke schilderij is een mooi cadeau voor een nieuwe woning, een bruiloft of een kantoor. Weet u niet welke muur op het schilderij wacht, dan is een cadeaubon de juiste keuze: daarmee bepaalt de ontvanger zelf het formaat en de lijst.
Veelgestelde vragen
Waar is het origineel te zien?
In het Musée Granet in Aix-en-Provence in Frankrijk, als onderdeel van de collectie van de Fondation Jean et Suzanne Planque.
Wat staat er in het midden van het schilderij?
Een kleine zwarte schijf met gebogen armen, die aan een zon of een draaiend wiel doet denken, omringd door turkooizen en paarse vierkantjes.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. U ontvangt een handgeschilderde kopie: onze schilder schildert het met het penseel in olieverf op het doek.
Hoe groot is het origineel?
Maar 24,5 x 31,5 cm (hoogte x breedte); onze formaten lopen tot 200 x 162 cm (breedte x hoogte).
Kunt u het schilderij in een ander formaat schilderen?
Ja, laat u ons de gewenste breedte en hoogte weten, dan antwoorden wij met een offerte, de prijs en de doorlooptijd.
Hoe lang wacht ik op het schilderij?
Wij schilderen het in 15 tot 45 werkdagen, en voordat wij het versturen, ontvangt u een foto van het voltooide schilderij.
Past het in de woonkamer of als cadeau?
Ja, de liggende vorm en de warme kleuren komen mooi uit boven de bank, en als cadeau maakt het iedereen blij die van kleurrijke moderne kunst houdt.
Wat betekent de zwarte zon?
Onze bronnen geven geen uitleg; de titel benoemt het teken alleen, dus kiest ieder zelf of hij er een zon, een wiel of een zuivere vorm in ziet.
- Onderwerp: een lappendeken van gele, oranje, rode, bruine en zwarte vakken met een draaiende zwarte schijf in het midden en een pijl rechtsboven.
- Origineel: gouache, tempera en krijt op doek, 1919, 24,5 x 31,5 cm, Fondation Jean et Suzanne Planque, Musée Granet.
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf op canvas, 8 liggende formaten van 40 x 30 tot 200 x 162 cm of op maat.
- Goed om te weten: het werk ontstond in 1919, vijf jaar na Klees reis naar Tunesië en vlak voor zijn jaren aan het Bauhaus.









































