Beschrijving
Pallas en de centaur is een groot mythologisch schilderij dat Sandro Botticelli omstreeks 1482 schilderde, kort na zijn terugkeer uit Rome: een lange jonge vrouw in een doorschijnende witte jurk met een motief van in elkaar grijpende ringen, met olijftakken om haar armen en in haar haar, grijpt een bebaarde centaur met een boog bij zijn haren, en hij kijkt beschaamd naar haar op. Het origineel, tempera op doek van 207 x 148 cm, bevindt zich in de Uffizi in Florence. Onze schilder schildert het op bestelling met de hand in olieverf op doek, in 6 staande formaten van 45 x 60 tot 151 x 200 cm of op maat. Voordat het schilderij naar u op weg gaat, ontvangt u een foto van het voltooide schilderij.
| Titel: | Pallas en de centaur |
| Andere titels: | Pallade e il centauro (Italiaanse titel) · Pallas and the Centaur (Engelse titel) |
| Schilder: | Sandro Botticelli (omstreeks 1445–1510) |
| Jaar van ontstaan: | omstreeks 1482 |
| Afmetingen van het origineel: | 207 cm x 148 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Tempera op doek |
| Stijl: | Vroege renaissance |
| Locatie: | Uffizi, Florence, Italië |
| Onze reproductie: | Met de hand geschilderd in olieverf op doek, 6 formaten of op maat |
Pallas en de centaur – Sandro Botticelli
Wat is er te zien op het schilderij Pallas en de centaur?
Rechts staat een lange jonge vrouw. Ze draagt een dunne witte jurk, bezaaid met donkere tekens van drie in elkaar grijpende ringen, en over haar schouder en heupen valt een donkergroene mantel. Om haar armen, borst en heupen slingeren olijftakken, en ook in haar lange roodachtige haar draagt ze een krans van bladeren.
In haar linkerhand houdt ze een hoge, rijk versierde hellebaard met een gouden schacht en een breed ijzeren blad. Met haar rechterhand heeft ze omhoog gereikt en de centaur boven op zijn hoofd bij de haren gegrepen.
De centaur heeft een naakt mannenlichaam, een dichte baard en warrige krullen, en daaronder een bruin paardenlijf. In de ene hand houdt hij een grote boog, op zijn rug draagt hij een pijlkoker, en de andere hand heeft hij op zijn borst gelegd; hij kijkt de vrouw aan als een kind dat op heterdaad is betrapt.
Links rijst een rotswand op met resten van muren, die aan een vervallen gebouw doet denken. Rechts kijkt u uit op een kalme baai met een scheepje en blauwige heuvels, en op de weide achter de vrouw staat een laag houten hek.
Wat betekent de ontmoeting van de godin en de centaur?
Het tafereel vertelt niet één enkel verhaal uit de mythologie, maar is hoogstwaarschijnlijk een allegorie. Centauren golden als wezens van ongebreidelde hartstocht en begeerte, en daarom zien onderzoekers het schilderij ten minste gedeeltelijk als de onderwerping van de hartstocht aan de rede of de kuisheid.
De vrouw wordt tegenwoordig meestal herkend als Pallas Athena, door de Romeinen Minerva genoemd, de godin van de wijsheid. In de oudste vermelding, een inventaris uit 1499, heet ze echter Camilla, een maagdelijke strijdster uit de Romeinse mythologie die in het bos opgroeide. Een inventaris uit 1516 noemt haar al Minerva.
Ronald Lightbown denkt dat het om Camilla gaat. Hij wijst erop dat de hellebaard geen vast attribuut is van een van beide, maar een ceremonieel wapen van wachters, en dat er op de achtergrond een hek staat. Het schilderij zou zo een wachteres kunnen tonen die de centaur op verboden terrein betrapt, en een geliefd thema uit de 15e eeuw: de kuisheid die de begeerte overwint.
Andere verklaringen verbinden het met Ficino’s gedachte over de ziel, die deels dierlijk en deels menselijk is, of met de vrede na de oorlogen rond de Pazzi.
Waarom is deze allegorie van Botticelli zo bekend?
Het schilderij behoort tot de grote mythologische werken die Botticelli in de jaren tachtig van de vijftiende eeuw maakte, toen hij op het hoogtepunt van zijn succes was. Sommigen zien het als pendant van Primavera, hoewel het een andere vorm heeft, en in 1499 hingen beide inderdaad in dezelfde kamer.
Over de jurk herhaalt zich het teken van drie in elkaar grijpende ringen met diamanten, het embleem van de familie Medici. Ook de takjes die de vrouw omslingeren, worden door zulke ringen bijeengehouden. De takken kunnen olijftakken zijn, zoals een godin van de wijsheid past, of laurier; laurier was een gebruikelijke toespeling op de Medici en een woordspel met de naam Lorenzo.
Het schilderij wordt vaak in verband gebracht met het huwelijk van Lorenzo di Pierfrancesco de’ Medici en Semiramide Appiano in 1482, misschien als geschenk van Lorenzo il Magnifico. Als dat klopt, zouden de twee figuren ook bruidegom en bruid kunnen voorstellen.
Het gezicht van de centaur lijkt sterk op dat van Mozes op een van Botticelli’s fresco’s in de Sixtijnse Kapel. Al deze verklaringen worden uitvoeriger besproken in het artikel over het schilderij op de Engelstalige Wikipedia, dat in het Engels is geschreven.
Waar hangt het origineel nu en hoe is het daar gekomen?
Het origineel hangt in de Uffizi in Florence, waar het in 1922 naartoe is gebracht.
Door het Medici-teken op de jurk is het schilderij waarschijnlijk in opdracht van de familie Medici gemaakt. De inventaris uit 1499 vermeldt het in het stadspaleis van Lorenzo di Pierfrancesco de’ Medici en zijn broer Giovanni, il Popolano genoemd, die neven waren van Lorenzo il Magnifico. Aan het eind van de 16e eeuw hing het in het Palazzo Vecchio, in 1638 in de Medici-villa in Castello, en omstreeks 1830 wordt het vermeld in het Palazzo Pitti.
Botticelli gold toen als ouderwets. In 1895 viel het schilderij in een van de voorvertrekken van het Palazzo Pitti op bij de Engelse schilder William Blundell Spence, die in Florence woonde. Het doek was op verscheidene plaatsen geretoucheerd en de retouches waren met de tijd verbleekt; misschien is het schilderij ooit van hout op doek overgebracht.
Botticelli, geboren als Alessandro Filipepi, bracht bijna zijn hele leven door in de Florentijnse wijk Ognissanti. Na zijn dood in 1510 raakte hij lang in vergetelheid, tot de prerafaëlieten hem aan het eind van de 19e eeuw opnieuw ontdekten.
Pallas en de centaur of een ander schilderij van Botticelli?
Pallas en de centaur is een kunstschilderij voor liefhebbers van mythen met een heldere boodschap: twee figuren en één vastberaden gebaar. Het staande formaat past mooi op een muur tussen twee ramen of in een trappenhuis.
Het beroemdste mythologische werk van Botticelli is De geboorte van Venus, dat in hetzelfde museum hangt. Spreekt het gezicht van de godin met het lange roodachtige haar u aan, bekijk dan het schilderij Geïdealiseerd portret van een jonge vrouw (Simonetta Vespucci), en voor een allegorie met meer figuren het schilderij De laster van Apelles.
Alle schilderijen van Sandro Botticelli die wij op bestelling in olieverf schilderen, vindt u op de pagina Sandro Botticelli.
Hoe schilderen wij Pallas en de centaur met de hand?
Botticelli schilderde dit werk in tempera op een doek van 207 x 148 cm; misschien was het oorspronkelijk op een houten paneel geschilderd. Onze handgeschilderde reproductie is geen tempera: de schilder maakt haar in olieverf op doek, laag na laag, zodat wij haar opgerold, opgespannen op een spieraam of ingelijst kunnen versturen.
Eerst tekent hij de twee figuren, de hellebaard en de rotswand, daarna zet hij de lucht, de zee en de grond op en de grote vlakken: het paardenlijf, de groene mantel en de lichte jurk.
Als laatste komt het fijne werk: het ringenmotief op de stof, de olijfbladeren één voor één, de krullen in de baard van de centaur, de gouden versieringen op de hellebaard en het scheepje in de baai. Zo ontstaat een olieverfschilderij dat de rustige, heldere tekening van het origineel behoudt.
Welk formaat past bij uw muur?
Het antwoord in één regel: tot 55 x 80 cm voor een gang of slaapkamer, vanaf 73 x 101 cm voor de woonkamer, het grootste formaat voor een hoge muur of een trappenhuis.
Pallas en de centaur schilderen wij in 6 staande formaten (breedte x hoogte): 45 x 60, 55 x 80, 73 x 101, 95 x 128, 120 x 160 en 151 x 200 cm. Het origineel meet 148 x 207 cm (breedte x hoogte), dus zijn alle vijf formaten tot en met 120 x 160 cm kleiner. Het formaat 151 x 200 cm is ongeveer even breed als het origineel en maar iets lager.
Het kleinste formaat, 45 x 60 cm, past ook op een smalle muur naast een deur of in de slaapkamer. Van 45 x 60 tot 73 x 101 cm komt het schilderij mooi uit boven een ladekast of een bed, of tussen twee ramen. Als schilderij voor de woonkamer komt het het best tot zijn recht vanaf 95 x 128 cm, wanneer u het ringenmotief op de jurk al vanaf de bank kunt onderscheiden.
Kan ik een ander formaat krijgen en welke lijst past bij het schilderij?
Zeker. Bij een andere verhouding van de zijden houden wij beide figuren en de hellebaard volledig intact en passen wij de lucht, de rotswand of de zee aan de rand aan, zodat ook een aangepaste reproductie van het schilderij het hele tafereel laat zien. Geeft u ons het gewenste formaat op maat door, dan maken wij voor Pallas een offerte met de prijs en de doorlooptijd.
U kunt het schilderij opgerold in een koker bestellen, opgespannen op een houten spieraam of ingelijst. Het opspannen en inlijsten gebeurt in onze lijstenmakerij in Slovenië, die voor al onze schilderijen op canvas zorgt en ze veilig verpakt. Het lijstprofiel kiest u zelf in onze 3D-app – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen; het voorbeeld op uw eigen muur bieden wij aan als een aparte dienst. Bij de groene tinten past een smalle gouden lijst.
Wanneer komt uw schilderij Pallas en de centaur aan?
Het maken duurt 15 tot 45 werkdagen na de bevestiging van uw bestelling. Voordat wij het schilderij inpakken, sturen wij u een foto van het voltooide schilderij, en wilt u iets veranderd zien, dan regelen wij dat vóór verzending.
Wij leveren naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en retouren regelen wij volgens ons retourbeleid.
Omdat het schilderij in verband wordt gebracht met een huwelijk uit 1482, kan het een doordacht huwelijkscadeau zijn. Weet u niet welk formaat het juiste is, geef dan een cadeaubon, waarmee het bruidspaar zelf het schilderij en het formaat kiest.
Veelgestelde vragen
Waar is het origineel te zien?
In de Uffizi in Florence, waar het sinds 1922 hangt.
Wie is de vrouw met de hellebaard?
Meestal wordt ze herkend als Pallas Athena of Minerva, maar de oudste inventaris uit 1499 noemt haar Camilla.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Elk blad, elke ring en elke krul schildert onze schilder met het penseel, dus is dit een handgeschilderde kopie en geen gedrukte.
Hoe groot is het origineel?
207 x 148 cm (hoogte x breedte); ons grootste formaat, 151 x 200 cm, is ongeveer even breed, maar iets lager.
Schildert u Pallas ook in een formaat dat niet in onze lijst staat?
Ja, op maat. Geeft u ons de breedte en de hoogte door, dan sturen wij u de prijs en de doorlooptijd.
Hoe lang duurt het maken en hoe wordt het schilderij verzonden?
15 tot 45 werkdagen tot verzending; het reist opgerold in een koker, opgespannen op een spieraam of ingelijst.
Past het schilderij in een slaapkamer of woonkamer?
Ja. Het ingetogen groen, wit en bruin sluit aan bij de meeste interieurs, en het hoge formaat vult een smalle muur mooi op.
Wat betekent de centaur op het schilderij?
Centauren golden als wezens van ongebreidelde hartstocht, en daarom wordt het schilderij meestal opgevat als de overwinning van de rede of de kuisheid op de begeerte.
- Onderwerp: Pallas met olijftakken en een hellebaard houdt een centaur met een boog bij de haren vast, op de achtergrond een baai met een scheepje.
- Origineel: tempera op doek, omstreeks 1482, 207 x 148 cm, Uffizi, Florence.
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf op doek, in 6 staande formaten van 45 x 60 tot 151 x 200 cm of op maat.
- Goed om te weten: in 1499 hing het in dezelfde kamer als Botticelli’s Primavera.









































