Beschrijving
Diana en haar nimfen is een van de vroegste bewaard gebleven werken van Johannes Vermeer, ontstaan begin of midden jaren vijftig van de 17e eeuw, toen de schilder ruim twintig jaar oud was. De godin Diana, in een gele jurk en met een kleine maansikkel op haar hoofd, zit op een rots, en een geknielde gezellin wast in een koperen schaal haar voet. Het origineel, olieverf op doek, is 97,8 cm hoog en 104,6 cm breed en wordt bewaard in het Mauritshuis in Den Haag. Onze schilder schildert het voor u in olieverf op canvas, in een van 6 liggende formaten van 110 x 107 tot 250 x 225 cm of op maat, en vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij.
| Titel: | Diana en haar nimfen |
| Andere titels: | Diana and her Nymphs |
| Schilder: | Johannes Vermeer (1632–1675) |
| Jaar van ontstaan: | begin tot midden jaren 1650 |
| Afmetingen van het origineel: | 97,8 cm x 104,6 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Barok, Nederlandse Gouden Eeuw |
| Locatie: | Mauritshuis, Den Haag (inv. 406) |
| Onze reproductie: | Handgeschilderd in olieverf op canvas, 6 formaten of op maat |
Diana en haar nimfen – Johannes Vermeer
Wat is er te zien op Diana en haar nimfen?
Op een rots midden in het tafereel zit Diana, de Romeinse godin van de jacht en de maan, die de oude Grieken als Artemis vereerden. Ze draagt een wijde gele jurk met een gordel van dierenhuid, en op haar hoofd een diadeem met het teken van de maansikkel.
Voor haar knielt een gezellin in een bruinachtig lijfje die haar linkervoet wast, en naast de schaal ligt een witte doek. Een tweede nimf zit achter de godin, van ons afgewend. Een derde houdt met haar hand haar eigen voet vast, en een vierde staat wat verder naar achteren, met neergeslagen blik.
In de linkerbenedenhoek zit een hond, naar zijn meesteres toegewend, en voor hem groeit een distel; op de rots tussen die twee heeft Vermeer het schilderij gesigneerd. Achter de groep rijst als een gordijn donker gebladerte op.
Het licht valt van boven en van links, en de gezichten liggen allemaal min of meer in de schaduw. Geen van de vrouwen kijkt een ander aan, waardoor de stemming stil en ernstig is, terwijl de kleuren warm zijn: goudgeel, rood en diepe bruintinten.
Wat betekent het tafereel van de voetwassing?
De schilders van die tijd beeldden Diana het liefst af op spannende momenten uit het verhaal: wanneer de jager Actaeon haar bij het baden verrast, of wanneer ze ontdekt dat de nimf Callisto zwanger is. Vermeer kiest geen van beide. Op het doek is geen geschoten wild en geen pijl en boog te zien, en ook de hond is mak.
In plaats van drama toont hij een stil moment van verzorging. De Amerikaanse kunsthistoricus Arthur K. Wheelock schreef dat het tafereel geen duidelijke literaire bron heeft en dat de plechtigheid ervan dichter bij de christelijke traditie staat dan bij de mythologische.
De voetwassing is in het christendom een teken van nederigheid en reiniging; bij het Laatste Avondmaal waste Christus zijn leerlingen de voeten. Volgens Wheelock verwijzen de witte doek en de koperen schaal ook naar de kuisheid, waarvan de godin het symbool was.
Walter Liedtke opperde dat de staande nimf misschien Callisto is, maar Wheelock betwijfelt dat. Hier blijkt al wel het thema van Vermeers latere interieurs: een vrouw in een stil, persoonlijk moment.
Waarom is Diana en haar nimfen zo bijzonder?
Voordat hij zich toelegde op interieurs die door een raam links worden verlicht, schilderde Vermeer grote doeken met taferelen uit de mythologie en de Bijbel. Sommige kenners houden dit werk zelfs voor zijn vroegste bewaard gebleven schilderij.
Toen het in 1876 werd geveild, schreef men het toe aan Nicolaes Maes, een leerling van Rembrandt, omdat de signatuur van Vermeer zo was bewerkt dat die op die van Maes leek.
De twijfel werd omstreeks 1901 weggenomen door Abraham Bredius en Willem Martin van het Mauritshuis. Zij zagen dat de kleuren en de schildertechniek overeenkwamen met het gesigneerde schilderij Christus in het huis van Martha en Maria, en de kleuren ook met het vroege schilderij De koppelaarster.
De invloed van Rembrandt blijkt uit de stevige gestalte van de godin, de dikke verflaag in de plooien van de jurk en de gezichten in de schaduw. Wheelock meent dat Vermeer zeer waarschijnlijk Rembrandts Bathseba uit 1654 met eigen ogen heeft gezien.
Meer over de toeschrijving en de restauratie van Diana leest u in het artikel op Wikipedia (in het Engels).
Waar hangt het origineel van Diana en haar nimfen?
Het origineel wordt bewaard in het Mauritshuis in Den Haag, onder inventarisnummer 406. Het doek is 97,8 cm hoog en 104,6 cm breed, dus bijna vierkant.
Over het lot van het schilderij vóór het midden van de 19e eeuw weten we niets. Tussen 1866 en 1875 was het in het bezit van Neville Davison Goldsmid uit Den Haag, daarna van zijn weduwe Eliza Garey, en op de veiling van de collectie-Goldsmid op 4 mei 1876 kocht Victor de Stuers het voor het Mauritshuis.
Bij de restauratie in 1999 en 2000 bleek dat een stuk blauwe lucht in de rechterbovenhoek pas in de 19e eeuw was toegevoegd, en daarom werd het weer met gebladerte bedekt. Het doek is ooit bijgesneden, het meest aan de rechterkant, waar ongeveer 15 cm ontbreekt, en door het vele schoonmaken verkeert het tegenwoordig in een vrij slechte staat.
Diana en haar nimfen of een ander schilderij van Vermeer?
Diana en haar nimfen is kunst aan de muur voor wie houdt van verhalen, groepstaferelen en de warme kleuren van de oude meesters; het komt het mooist tot zijn recht in de eetkamer of boven de open haard.
Wie houdt van de schilderijen van Vermeer met vrouwen bij het raam, zal verrast zijn door deze groep in de open lucht. Voor een rustig interieur is er Slapend meisje, en voor het bekendste gezicht van Vermeer Meisje met de parel.
De andere werken van de Delftse meester die wij op bestelling schilderen, staan op de pagina Johannes Vermeer.
Hoe schildert onze schilder uw Diana en haar nimfen?
Zodra de bestelling is bevestigd, zet de schilder de compositie op het doek: de rots, de vijf figuren, de hond en de donkere achtergrond. Daarna bouwt hij laag voor laag de kleur op.
De gele jurk van de godin krijgt een dikke verflaag die de plooien volgt, net als in het origineel, en de gezichten in de schaduw ontstaan langzaam, zodat hun uitdrukking rustig blijft. De maansikkel, de glans van het koper en de distel komen aan het eind aan de beurt, met een fijn penseel.
Het resultaat is een handgeschilderde reproductie met voelbare penseelstreken, iets wat een gedrukte reproductie nooit bereikt. Zoals elk olieverfschilderij verandert ook Diana met het licht: overdag zijn de bruine tinten koeler, ’s avonds gaat de gele jurk gloeien.
Welk formaat voor welke muur?
Kort gezegd: 110 x 107 of 130 x 117 cm boven de bank, een ladekast of de eettafel, 150 x 134 of 165 x 155 cm voor een grote muur in de woonkamer, en 190 x 175 of 250 x 225 cm voor de hal, het trappenhuis of een heel hoge ruimte.
Diana en haar nimfen is een veeleisend motief met vijf figuren, een hond en een overvloed aan details, en daarom schilderen wij het alleen in 6 grotere liggende formaten (breedte x hoogte): 110 x 107, 130 x 117, 150 x 134, 165 x 155, 190 x 175 en 250 x 225 cm. Kleinere formaten bieden wij niet aan, omdat de gezichten en handen daarin verloren zouden gaan.
Het formaat 110 x 107 cm komt het dichtst bij het origineel: het is 5,4 cm breder en 9,2 cm hoger. Alle formaten zijn, net als het origineel, bijna vierkant.
Als schilderij voor de woonkamer boven een lange bank is 150 x 134 cm een goede keuze; hang het zo op dat het gezicht van Diana ongeveer op ooghoogte zit.
Kan ik een ander formaat of een lijst kiezen?
Ja. De verhouding van de zijden van het origineel is ongeveer 15:14, dus zetten wij het ook om naar een formaat dat niet in de lijst staat, zonder dat de hond of de staande nimf van de rand glijdt. De gewenste breedte en hoogte geeft u door met het formulier voor een formaat op maat, dan antwoorden wij met de prijs en de doorlooptijd.
Wij versturen Diana en haar nimfen opgerold, opgespannen op een spieraam of ingelijst; het opspannen en inlijsten gebeurt in onze lijstenmakerij in Slovenië, net als bij al onze schilderijen op canvas. De lijst kiest u in onze 3D-app, die alleen bedoeld is om de lijst te kiezen; een voorbeeld van het schilderij op uw eigen muur is een aparte dienst. Bij de gouden en bruine tinten van Diana past een gouden of gepatineerde lijst goed.
Wanneer is Diana en haar nimfen bij mij?
Diana en haar nimfen is binnen 15 tot 45 werkdagen na de bevestiging van uw bestelling geschilderd en klaar voor de reis. Voordat wij het verzenden, sturen wij u er een foto van, en als u iets veranderd wilt zien, regelen wij dat.
Wij leveren Diana naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en voor de bestelling geldt ons retourbeleid.
Het is een mooi cadeau voor een bruiloft of een jubileum: Liedtke vermoedt zelfs dat Vermeer het schilderde ter ere van Catharina Bolnes, met wie hij in 1653 trouwde. Wilt u het bruidspaar zelf het formaat laten kiezen, geef dan een cadeaubon.
Veelgestelde vragen
Waar is het origineel nu?
In het Mauritshuis in Den Haag, dat het in 1876 op een veiling kocht.
Wie zijn de vrouwen rond Diana?
Haar gezellinnen, de nimfen: een van hen wast haar voet, de andere drie zitten of staan naast haar.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Elke Diana en haar nimfen van ons is een handgeschilderde kopie, met olieverf en penseel op canvas.
Wat zijn de afmetingen van het origineel?
Het is 97,8 cm hoog en 104,6 cm breed; ons formaat dat er het dichtst bij komt, 110 x 107 cm, is iets groter.
Waarom zijn er geen kleinere formaten?
Omdat er vijf figuren en een hond op het schilderij staan, zouden de gezichten in een klein formaat verloren gaan.
Kan ik het in mijn eigen formaat bestellen?
Ja, wij schilderen het ook in een formaat naar uw wens; wij laten u de prijs en de doorlooptijd weten.
Past het in de slaapkamer?
Het komt beter tot zijn recht in de woonkamer, de eetkamer of de hal, waar u het van een afstand bekijkt.
Hoe lang duurt het maken?
15 tot 45 werkdagen, en vóór verzending sturen wij u een foto van Diana en haar nimfen.
- Onderwerp: de godin Diana in een gele jurk met een maansikkel op haar hoofd zit op een rots, een nimf wast haar voet, en naast haar zijn nog drie gezellinnen en een hond.
- Origineel: begin tot midden jaren 1650, olieverf op doek, 97,8 x 104,6 cm, Mauritshuis, Den Haag.
- Onze versie: olieverf op canvas, met de hand voor u geschilderd, 6 liggende formaten van 110 x 107 tot 250 x 225 cm of een formaat naar wens.
- Goed om te weten: in 1876 werd het schilderij verkocht als een werk van Nicolaes Maes; omstreeks 1901 werd het definitief aan Vermeer toegeschreven.









































