Beschrijving

Hurkend paar (Het gezin) is een van de laatste grote olieverfschilderijen van Egon Schiele, geschilderd in 1918: een naakte man en een naakte vrouw zitten gehurkt in een donkere ruimte, en tussen de benen van de vrouw kijkt een kind naar buiten. Het origineel hangt in het Boven-Belvedere in Wenen onder inventarisnummer 4277. Bij ons ontstaat het als handgeschilderd schilderij in olieverf op canvas, in vijftien formaten of op maat, en de foto van het voltooide schilderij sturen wij u vóór verzending ter goedkeuring.
| Titel: | Hurkend paar (Het gezin) |
| Andere titels: | Kauerndes Menschenpaar · Die Familie · Squatting Couple |
| Schilder: | Egon Schiele (1890–1918) |
| Jaar van ontstaan: | 1918; volgens de museumregistratie is het werk niet gesigneerd |
| Afmetingen van het origineel (breedte × hoogte): | 150 cm x 160,8 cm |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Expressionisme |
| Locatie: | Belvedere, Wenen (inventarisnummer 4277), tentoongesteld in het Boven-Belvedere |
| Onze reproductie: | handgeschilderd in olieverf op canvas, 15 formaten van 50 x 55 cm tot 200 x 210 cm of op maat |
Hurkend paar (Het gezin) – Egon Schiele
Wat toont het schilderij?
De museumbeschrijving van het Belvedere is hier heel precies, en wij vatten haar samen zonder iets toe te voegen: een naakte man en een naakte vrouw zitten gehurkt in een donkere ruimte, en tussen de benen van de vrouw kijkt een kind naar buiten. De man zit beschermend achter de twee anderen, met waakzame ogen, en zijn trekken zijn die van Schiele. Zijn benige lichaam contrasteert met de rondingen van de vrouw, die naar beneden kijkt, in zichzelf gekeerd. Ondanks de lichamelijke nabijheid lijken de twee figuren van elkaar gescheiden. Dat is de hele inhoud van het tafereel: geen verhaal, geen ruimte die zich laat bepalen, alleen drie mensen en het donker om hen heen.
Wie is de man op het schilderij?
De museumregistratie zegt dat de man met de oplettende blik de trekken van Schiele draagt. Het is dus een zelfportret binnen het tafereel, geen portret van een model. Wie de vrouw en het kind zijn, zegt de registratie niet, en daar gissen wij niet naar. Belangrijk is wat eruit volgt: de schilder heeft zichzelf geschilderd in een rol die hij nooit heeft mogen meemaken, en dat is het enige wat over zijn bedoeling is vastgelegd.
Waar komt de titel “Het gezin” vandaan?
Niet van Schiele. Volgens de museumregistratie gebruikte de kunstcritica Berta Zuckerkandl de titel Het gezin voor Hurkend paar als eerste, en wel na de dood van de schilder. De reden ligt in wat er in de herfst van 1918 gebeurde: Schieles vrouw Edith stierf op 28 oktober aan de Spaanse griep, in de zesde maand van haar zwangerschap, en Schiele drie dagen na haar. Het gezin dat de titel noemt, is er dus nooit gekomen. De titel is een postume duiding, en zo moet hij ook worden gelezen.
Waarom is dit schilderij belangrijk?
Omdat het laat is en omdat het zo groot is. Het doek meet 150 x 160,8 cm en hoort bij de grootste die Schiele heeft geschilderd; het ontstond in het jaar dat hij niet overleefde. De tentoonstellingslijst van het museum laat zien hoe het werk door de tijd heen is gelezen: het Belvedere toonde het tussen de nieuwe aanwinsten in 1951 en 1959, in een overzicht van Oostenrijkse kunst van de 19e en 20e eeuw in 1954, op de grote Schiele-tentoonstelling van 1968 en in 1990 op een tentoonstelling over het zelfportret – wat de lezing van het mannengezicht als dat van de schilder bevestigt. Als expressionistisch schilderij is het bijzonder, omdat het geen provocatie meer is: Schiele choqueert hier niet, hij beschrijft.
Wat betekent het schilderij?
De museumregistratie biedt één enkele uitleg, en daar houden wij het bij: ondanks de lichamelijke nabijheid lijken de lichamen eenzaam. Dat is een beschrijving, geen symboliek. Wat eraan kan worden toegevoegd, is een waarneming die elke kijker doet: geen van de drie figuren kijkt dezelfde kant op. De man kijkt recht naar buiten, de vrouw naar beneden, het kind ergens opzij. Drie mensen in één bundel lichamen, drie blikken die uiteenlopen. Of Schiele dat bedoelde als uitspraak over het gezin of als gevolg van de manier waarop hij de compositie opbouwde, staat nergens geschreven, en dus trekken wij daar geen conclusies over.
Hoe ziet het doek eruit en welke kleuren heeft het?
Het gaat om een bijna vierkant doek: de museumregistratie noemt 150 x 160,8 cm, een verhouding die minder dan tien procent van een vierkant afwijkt. Het donker rond de figuren is niet zwart, maar opgebouwd uit donkerrode, bruine en blauwgroene lagen die nauwelijks van elkaar te onderscheiden zijn, zodat de figuren sterker uit de achtergrond oplichten dan welk licht in het tafereel ook zou kunnen doen. De lichamen zijn geschilderd in kleine vlakjes geel, roze en groen, naast elkaar gezet in plaats van gemengd – juist daardoor oogt de huid tegelijk levend en ziek. De museumregistratie vermeldt ook dat het werk niet gesigneerd is.
Waar komt het schilderij vandaan en waar is het nu?
Tegenwoordig bevindt het werk zich in het Belvedere in Wenen onder inventarisnummer 4277, en volgens de museumregistratie is het tentoongesteld in het Boven-Belvedere. De weg ernaartoe is kort en goed gedocumenteerd; hij staat hieronder, in het gedeelte over de herkomst, en wij geven hem ongewijzigd weer, omdat het om een vastlegging van eigenaren gaat en niet om een beschrijving die wij opnieuw zouden mogen formuleren.
Herkomst
Vanaf 1918 was het schilderij in het bezit van Hans Böhler (Wenen en New York); het Belvedere kocht het in 1948 van hem.
Waar staat Het gezin tussen de werken van Schiele?
Helemaal aan het eind. Een jaar eerder ontstaat De omhelzing (Liefdespaar II), waarin de lichamen nog in elkaar opgaan en er geen gezicht is; hier zijn de lichamen samen, maar beide gezichten zijn zichtbaar en beide kijken een andere kant op. Uit hetzelfde laatste jaar is Vier bomen, waarin dezelfde rust naar het landschap is overgebracht. Hoe ver Schiele is gekomen, laat de vergelijking zien met het Portret van Herbert Rainer (De Rainerjongen) uit 1910 en met het Portret van Wally Neuzil uit 1912. De volledige keuze vindt u op de pagina Egon Schiele, en meer over het leven van de schilder in het artikel over Egon Schiele. Schiele was een jongere tijdgenoot van Gustav Klimt, en de Weense Secession was de omgeving waaruit hij voortkwam; het Weense expressionisme is de richting die hij mee heeft bepaald, en de Oostenrijkse kunst uit die periode wordt nog altijd door de bril van die twee namen bekeken.
Hoe wordt onze handgeschilderde versie gemaakt?
Elk doek wordt door een schilder in olieverf geschilderd, streek voor streek; het is geen machinale druk, maar een handgeschilderde kopie, die speciaal voor uw bestelling ontstaat. Op de eerste foto, bovenaan deze pagina, ziet u een van onze uitvoeringen van dit werk: ingelijst in een gouden lijst en op een houten ezel gezet in onze werkplaats, tussen andere doeken waaraan nog wordt gewerkt. Bij dit motief is de huid het moeilijkst: de verflagen moeten afzonderlijk blijven en mogen niet tot één egale kleur vervloeien, anders gaat juist verloren waaraan het werk te herkennen is. Is het schilderij klaar, dan fotograferen wij het en sturen u de foto ter goedkeuring; pas daarna wordt het verzonden. Als reproductie op canvas is het opgespannen op een houten spieraam en klaar om op te hangen.
Welk formaat voor welke muur?
Kort antwoord: boven de bank kiest u 130 x 140 cm of groter, voor een kleinere muur volstaat 70 x 75 cm. Omdat het motief bijna vierkant is, gedraagt het zich anders dan een liggend formaat – het heeft geen lang meubel onder zich nodig, maar een rustige muur om zich heen, en dus komt het ook alleen op een smallere muur of in de gang mooi uit. In de slaapkamer boven het bed is 120 x 130 cm de gebruikelijke keuze. Ons grootste formaat is 200 x 210 cm en is bedoeld voor hoge of open ruimtes, het kleinste is 50 x 55 cm. Als kunst aan de muur op grote schaal heeft het afstand nodig: een donker doek met drie figuren bekijkt u van een paar meter, niet van twee passen.
Hoe bestel ik een formaat op maat, een spieraam en een lijst?
Past geen van de vijftien formaten bij uw muur, dan schilderen wij het schilderij op maat. Het doek is opgespannen op een houten spieraam; onze 3D-app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen, niet om het schilderij op uw muur te tonen. De lijst kiest u apart, en hij hoeft geen deel van de bestelling te zijn.
Hoe verloopt de levering en wat garanderen wij?
Wij maken het schilderij op bestelling en leveren naar Nederland, België en de meeste EU-landen – in totaal naar Slovenië en vijftien andere landen van de Europese Unie. Vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring; bent u niet tevreden met het resultaat, dan passen wij het aan of schilderen wij het opnieuw. Omdat al onze schilderijen op canvas afzonderlijk worden gemaakt, verschilt de doorlooptijd naargelang het formaat en hoe druk het op dat moment is.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel?
In het Belvedere in Wenen, inventarisnummer 4277; volgens de museumregistratie is het tentoongesteld in het Boven-Belvedere.
Is het schilderij gesigneerd?
Nee. De museumregistratie vermeldt bij dit werk dat het niet gesigneerd is.
Is de man op het schilderij Schiele?
Volgens de museumregistratie draagt de man met de oplettende blik de trekken van Schiele.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Elk doek wordt door een schilder met de hand in olieverf geschilderd.
Wie heeft het werk de titel “Het gezin” gegeven?
De critica Berta Zuckerkandl, na de dood van Schiele. De titel van de schilder was Hurkend paar.
Hoe groot is het originele doek?
150 x 160,8 cm, dus bijna vierkant.
Kan ik een formaat bestellen dat niet in de lijst staat?
Ja, wij schilderen het schilderij op elk gewenst formaat.
Hoe wordt het geleverd?
Opgespannen op een houten spieraam en beschermd verpakt; een lijst is optioneel.
Wat zegt het schilderij, in één zin?
Dat drie mensen in één bundel lichamen kunnen zitten en toch elk alleen kunnen zijn.
Is het origineel te koop?
Nee; het behoort tot de openbare collectie van het Belvedere en is niet op de markt.
Is het een goed cadeau?
Ja, al is het motief veeleisend; twijfelt u over het formaat, dan is er een cadeaubon.
- Onderwerp: een naakte man en een naakte vrouw gehurkt in het donker, tussen de benen van de vrouw kijkt een kind naar buiten.
- Origineel: 1918, olieverf op doek, 150 x 160,8 cm, niet gesigneerd, Belvedere Wenen, inventarisnummer 4277.
- Onze versie: handgeschilderd schilderij in olieverf, 15 formaten of op maat, foto vóór verzending.
- Goed om te weten: de titel Het gezin kreeg het werk postuum van de critica Berta Zuckerkandl.









































