Beschrijving
Portret van Herbert Rainer (De Rainerjongen) is een werk van Egon Schiele uit 1910: een portret in opdracht, van een jongen die voor een lege achtergrond staat, gehuld in een rood kledingstuk als in een ruime pelerine, met opvallend grove handen. Het origineel bevindt zich in het Belvedere in Wenen onder inventarisnummer 4766; het meet 101 x 101,5 cm en is bijna vierkant. Wij schilderen het met de hand in olieverf, in vijftien formaten of op maat, en vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
| Titel: | Portret van Herbert Rainer (De Rainerjongen) |
| Andere titels: | The Reiner Boy · Portrait of Herbert Reiner · Bildnis Herbert Rainer · Rainerbub |
| Schilder: | Egon Schiele (1890–1918) |
| Jaar van ontstaan: | 1910, rechts in het midden gesigneerd en gedateerd “S.10.” |
| Afmetingen van het origineel (breedte × hoogte): | 101 cm x 101,5 cm (het museum vermeldt niet welke zijde welke is; het formaat is bijna vierkant) |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Expressionisme |
| Locatie: | Belvedere, Wenen (inventarisnummer 4766) |
| Onze reproductie: | handgeschilderd in olieverf op canvas, 15 formaten van 50 x 50 cm tot 200 x 200 cm of op maat |
Portret van Herbert Rainer (De Rainerjongen) – Egon Schiele
Wie staat er op het schilderij?
Herbert Reiner, de zoon van de orthopeed Max Reiner. Volgens de beschrijving in de collectiegegevens van het Belvedere gaf Max Reiner in 1910 de jonge Egon Schiele (1890–1918) opdracht voor een portret van zijn vijfjarige zoon Herbert; het bijschrift onder de museumfoto van het werk vermeldt echter dat de jongen ongeveer zes jaar oud was. De Oostenrijkse schilder beeldde de jongen alleen af, zonder iets om hem heen. De achternaam wordt op twee manieren geschreven. Het Metropolitan Museum of Art in New York, dat een tekening van dezelfde jongen bezit, noemt die Portrait of Herbert Rainer; het Belvedere schrijft Reiner in de Engelse titel en in de beschrijving, maar Rainer in de Duitse titel. Wij geven beide schrijfwijzen zoals de twee instellingen ze gebruiken en kiezen daar niet tussen; onze Nederlandse titel volgt de Duitse museumtitel en schrijft Rainer.
Wat is er op het doek te zien?
De jongen staat voor een lege achtergrond: geen kamer, geen meubels, geen herkenbare vloer. Hij draagt een rood kledingstuk dat hem omhult als een ruime pelerine; alleen het hoofd en de handen komen eruit. De handen trekken de aandacht. Het museum beschrijft ze als opvallend grof, en ze lijken veel ouder dan het kind aan wie ze toebehoren; het gezicht erboven blijft kinderlijk, met een blik die de collectiegegevens stralend en onschuldig noemen. Het kleurenpalet is karig – rood, oker en een grijswitte achtergrond – en de leegte rond de figuur duwt die naar voren, naar de kijker toe. Het formaat is bijna vierkant. Het veld Dimensions in de collectiegegevens vermeldt 101 × 101,5 cm, het bijschrift onder de foto 100 x 100 cm; onze tabel volgt het veld Dimensions.
Waarom is dit schilderij belangrijk?
Om drie redenen, die alle drie in de collectiegegevens staan. De eerste is de opdracht: de gegevens noemen de opdrachtgever, het model en de aanleiding – de vader liet de jonge Schiele een portret van zijn zoon schilderen. De tweede is de plaats van het werk in een groep. Het Belvedere schrijft dat Schiele De Rainerjongen schilderde samen met een reeks portretten die allemaal een vierkant formaat en vergelijkbare composities hebben; de gegevens noemen geen van die portretten bij naam, dus doen wij dat ook niet. De derde is hoe vaak het museum erop terugkomt: de lijst van tentoonstellingen omvat de Schiele-tentoonstellingen in het Belvedere van 1968, 1990, 2011 en 2018–2019.
Wat betekent het schilderij?
Volgens de uitleg van het museum gaat het over een tegenstelling. Schiele geeft de jongen niets wat zijn leeftijd zou tonen – er staat op het schilderij geen enkel voorwerp – en laat het portret in plaats daarvan over aan de handen: opvallend grof lijken ze veel ouder dan het model zelf, en ze staan tegenover de stralende, onschuldige blik van de jongen. Verder gaan de collectiegegevens niet, en wij ook niet. Als expressionistisch werk overdrijft het niet in de pose, maar in de handen.
Waar komt het werk vandaan?
Het Belvedere publiceert in zijn collectiegegevens een reeks eigenaren, in deze volgorde. Eerst wordt Max Reiner uit Wenen genoemd – de naam van de vader die volgens de museumbeschrijving het portret bestelde. Daarna volgt Sigmund Rosenbaum, eveneens uit Wenen. De volgende schakel draagt het jaartal 1919: Richard Lanyi, Wenen. Dan, met het jaartal 1930, Arthur Stemmer, Wenen. De laatste schakel draagt het jaartal 1954 en legt een ruil met Rudolf Leopold uit Wenen vast. Dezelfde gegevens vermelden ook de tentoonstellingen van het werk in het museum; de eerste is de opstelling van de Österreichische Galerie in het Boven-Belvedere, geopend op 17 juli 1954, en in 1957 volgt een tentoonstelling van de nieuwe aanwinsten van de galerie uit de jaren 1952 tot 1957. De gegevens bevatten geen enkele opmerking over een claim of een restitutie. Een korte vermelding hieronder vat dezelfde reeks in één zin samen.
Herkomst
Het schilderij ging door de handen van meerdere Weense verzamelaars (Max Reiner, Sigmund Rosenbaum, Richard Lanyi, Arthur Stemmer) voordat het Belvedere het in 1954 verwierf, waar het zich nog steeds bevindt.
Waar staat dit werk binnen het oeuvre van Schiele?
Tussen de doeken die hij tussen 1910 en 1913 schilderde. De collectiegegevens verbinden dit portret met een reeks vierkante portretten zonder ze te noemen; vier doeken uit ons aanbod laten zien hoe dit formaat rond dit werk opduikt. Het dichtst bij in vorm is Trude Engel uit 1912–1913: olieverf op een vierkant doek, 100 x 100 cm, nu in het Lentos in Linz. Een jaar na het portret van Reiner ontstond De lyricus, 1911, 80,5 x 80 cm groot, nu in het Leopold Museum in Wenen. Uit 1912 en uit dezelfde collectie komen het grote vierkante werk Heremieten, 181 x 181 cm, en Kardinaal en non (Liefkozing), dat met 70 x 80,5 cm niet meer vierkant is. De hele selectie vindt u op de pagina Egon Schiele, en meer over het leven van de kunstenaar in ons artikel over Egon Schiele.
Hoe wordt onze handgeschilderde versie gemaakt?
Elk doek wordt door een schilder in olieverf geschilderd, streek voor streek – geen machinaal drukwerk, maar een kopie die met de hand voor uw bestelling wordt geschilderd. Twee plekken zijn hier het moeilijkst. De eerste is het rood van het kledingstuk: de verf moet levendig blijven, anders verliest de pelerine haar gewicht en wordt ze een vlakke kleurvlek. De tweede zijn de handen, die een tekening binnen het schilderij vormen; ze moeten grof en precies blijven, en wie ze verzacht, verliest juist wat het museum in het werk naar voren haalt. Het origineel is olieverf op doek en onze kopie ook, dus gedraagt het oppervlak zich op dezelfde manier. Is het schilderij klaar, dan fotograferen wij het en sturen u de foto ter goedkeuring; pas daarna gaat het op weg. Zoals elk schilderij uit onze werkplaats kan het worden opgespannen op een houten spieraam; dat kiest u bij de optie Spieraam.
Welk formaat voor welke muur?
Kort antwoord: ons formaat 100 x 100 cm ligt het dichtst bij het origineel; aan de ene zijde is het 1 cm kleiner, aan de andere 1,5 cm, en de collectiegegevens zeggen niet welke zijde welke is. Omdat het motief vierkant is, heeft het geen lang meubelstuk eronder nodig, maar een rustige muur eromheen, dus komt het ook op zichzelf goed uit op een smalle muur, tussen twee ramen of in de gang; daar volstaat 60 x 60 cm of 70 x 70 cm. Boven een dressoir of een bureau hoort 80 x 80 cm, in de woonkamer boven de bank 100 x 100 cm of 120 x 120 cm, op een grote muur, in een trappenhuis of in een hoge ruimte 150 x 150 cm en ons grootste formaat, 200 x 200 cm. Schilderijen op canvas van dit formaat hebben afstand nodig: zo’n groot vierkant bekijkt u van een paar meter afstand, niet van twee passen. Een handgeschilderd schilderij hangt het mooist met het midden op ooghoogte, ongeveer 145 tot 150 cm boven de vloer; boven de bank 15 tot 25 cm boven de rugleuning.
Formaat op maat, spieraam en lijst
Past geen van de vijftien formaten bij uw muur, dan schilderen wij het werk op uw maat. Kiest u bij de optie Spieraam voor Ja, dan wordt het doek opgespannen op een houten spieraam geleverd, klaar om op te hangen. Onze 3D-app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen, niet om het werk op uw muur te tonen; het voorbeeld op uw muur is een aparte dienst. De lijst kiest u apart, en hij is geen verplicht onderdeel van de bestelling.
Levering en garantie
Wij schilderen op bestelling en leveren naar Nederland, België en de meeste EU-landen – vijftien landen van de Europese Unie naast Slovenië. Vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring, en voor elke bestelling geldt ons retourbeleid. De doorlooptijd hangt af van het formaat en van de drukte in onze werkplaats.
Veelgestelde vragen
Wie was Herbert Reiner?
Herbert Reiner was de zoon van de Weense orthopeed Max Reiner. Volgens de collectiegegevens van het Belvedere gaf de vader in 1910 de jonge Egon Schiele opdracht voor een portret van zijn vijfjarige zoon; het bijschrift onder de museumfoto vermeldt echter dat de jongen ongeveer zes jaar oud was.
Waarom wordt de naam zowel Reiner als Rainer geschreven?
Omdat de instellingen hem verschillend schrijven. Het Belvedere schrijft Reiner in de Engelse titel en de beschrijving, maar Rainer in de Duitse titel Rainerbub, en het Metropolitan Museum of Art in New York noemt de tekening van dezelfde jongen Portrait of Herbert Rainer. Portret van Herbert Rainer (De Rainerjongen), Rainerbub en The Reiner Boy zijn namen van hetzelfde doek.
Wanneer schilderde Schiele De Rainerjongen?
In 1910: het doek is rechts in het midden gesigneerd en gedateerd “S.10.”. Het is in olieverf geschilderd en bijna vierkant, 101 x 101,5 cm; het Belvedere schrijft dat Schiele het samen met een reeks vierkante portretten met vergelijkbare composities schilderde.
Waarom zien de handen van de jongen er zo oud uit?
Dat is de tegenstelling waarop het Belvedere wijst. Schiele geeft het kind geen enkel voorwerp dat zijn leeftijd zou tonen en laat het portret over aan de handen: opvallend grof lijken ze veel ouder dan het model, en ze staan tegenover zijn stralende, onschuldige blik. Het rode kledingstuk, dat hem als een pelerine omhult, laat alleen het hoofd en de handen zichtbaar, wat de tegenstelling nog versterkt.
Waar is De Rainerjongen nu?
In het Belvedere in Wenen, onder inventarisnummer 4766. De collectiegegevens noemen als eigenaren Max Reiner, Sigmund Rosenbaum, Richard Lanyi en Arthur Stemmer, allen uit Wenen, en de laatste vermelding, met het jaartal 1954, legt een ruil met Rudolf Leopold vast. Het Belvedere toonde het op zijn Schiele-tentoonstellingen in 1968, 1990, 2011 en 2018–2019.
Is het geschikt als cadeau?
Ja; twijfelt u over het formaat, dan is er een cadeaubon.
- Onderwerp: Herbert Reiner als jongen voor een lege achtergrond, in een rood kledingstuk als een pelerine, met opvallend grove handen.
- Origineel: 1910, olieverf op doek, 101 x 101,5 cm, rechts in het midden gesigneerd en gedateerd, Belvedere, Wenen, inventarisnummer 4766.
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf, 15 formaten of op maat, desgewenst opgespannen op een spieraam (Spieraam: Ja).
- Goed om te weten: het museum schrijft dat Schiele het werk samen met een reeks vierkante portretten met vergelijkbare composities schilderde.









































