Beschrijving
Schets voor Het circus is een voorbereidend schilderij van Georges Seurat uit 1891: op een lichte, bijna witte ondergrond rijdt een acrobate op een wit paard in galop, boven haar maakt een acrobaat een salto in de lucht, en vooraan keert een clown in het oranje ons de rug toe. Het Musée d’Orsay vermeldt het als schets voor het grote doek Het circus; het origineel, 46,2 x 55,2 cm groot, bewaart het onder nummer RF 1937 123. Bij ons wordt het een kunstwerk, met de hand geschilderd in olieverf op canvas, in acht formaten of op maat; vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
| Titel: | Schets voor Het circus |
| Andere titels: | Le Cirque – esquisse pour le RF 2511 |
| Schilder: | Georges Seurat (1859–1891) |
| Jaar van ontstaan: | 1891 |
| Afmetingen van het origineel: | 46,2 cm x 55,2 cm |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Neo-impressionisme – schets met stippen en streepjes |
| Locatie: | Musée d’Orsay, Parijs (inventarisnummer RF 1937 123) |
| Onze reproductie: | met de hand geschilderd in olieverf op canvas, 8 formaten van 38 x 45 cm tot 120 x 140 cm, op maat op aanvraag |
Schets voor Het circus – Georges Seurat
Wie staat er op het schilderij?
Artiesten in het circus, die de museumbeschrijving niet bij naam noemt. Links van het midden rijdt een acrobate in een kort rokje op een wit paard dat in galop rond de piste gaat. Boven haar maakt een acrobaat met gespreide armen en benen een salto in de lucht. Rechts staat een lange, slanke figuur, zo te zien de spreekstalmeester, en onderaan in het midden staat een clown in een oranjerood kostuum, van ons afgekeerd; hij kijkt de piste in en leidt zo ook onze blik. Bovenaan zitten de toeschouwers in rijen op de tribunes, aangeduid met slechts een paar blauwe lijnen. Het zijn geen portretten, maar typen van een avond in het circus, zoals Seurat ze in de Parijse circussen observeerde.
Wat is er op het doek te zien?
Een staand doek met een zeer lichte, roomwitte ondergrond, waarop de figuren met blauwe contouren zijn aangegeven. De verf is aangebracht in kleine stippen en korte streepjes: geel en oranje voor het licht, blauw voor de contouren en de schaduwen. Langs de rand van het doek loopt een strook blauwe stippen, die Seurat zelf heeft geschilderd en die bij het schilderij hoort; het is geen lijst. Een groot deel van het oppervlak blijft bijna onbedekt, waardoor de schets heel luchtig, licht en bleek is; zo is ze ook bedoeld. De compositie ligt al precies vast: de boog van de piste, de diagonaal van het paard en de acrobaat en de verticaal van de figuur rechts komen overeen met het voltooide doek.
Waarom is deze schets belangrijk?
Omdat ze het laatste grote idee laat zien van een schilder die jong stierf. Het circus was zijn laatste grote schilderij, waaraan hij in 1891, het jaar van zijn dood, nog werkte. Deze Franse schilder geloofde in zijn laatste jaren dat de richting van lijnen een stemming kan uitdrukken – lijnen omhoog vreugde, omlaag droefheid – en een circus met acrobaten die omhoog vliegen, is daarvoor een ideaal motief. In de schets zit veel van die beweging, maar de kleur is nog spaarzaam, zodat de skeletachtige, bijna getekende opbouw van het schilderij zichtbaar blijft. Het pointillisme wordt hier gebruikt als tekenen met stippen, niet als een gevuld vlak. Voor de koper is dit een licht, vrolijk motief dat aan de muur oogt als een tekening in kleur.
Wat betekent het schilderij?
De vreugde en de snelheid van een circusavond, gevangen in een zorgvuldig doordachte vorm. De acrobate, het paard en de acrobaat vliegen, de clown en de toeschouwers staan stil; juist dat verschil tussen beweging en rust is het thema van het schilderij. Het neo-impressionisme wilde kleur en lijn wetenschappelijk onderzoeken, maar hier dient die methode het vermaak, niet de ernst. De schets bewaart ook iets wat het voltooide schilderij niet heeft: het licht en de lichtheid die de witte ondergrond geeft. In huis oogt ze licht, speels en modern, bijna als een affiche.
Welke weg legde het origineel af?
Het museum publiceert de herkomstgegevens van de schets. Eerst behoorde ze tot de collectie van de criticus Félix Fénéon in Parijs, daarna tot 1937 tot die van de modeontwerper Jacques Doucet. In 1937 aanvaardde de staat haar als schenking van zijn weduwe, die daarmee de wens van haar man vervulde; de schenking werd op 7 december 1937 bekrachtigd. De schets werd toegewezen aan het Louvre, hing van 1947 tot 1959 in de Galerie du Jeu de Paume en werd in 1977 toegewezen aan het Musée d’Orsay. Alle gegevens komen uit de museumbeschrijving.
Welke plaats heeft deze schets in het werk van Seurat?
Het is de voorbereidende schets voor het grote doek Het circus, dat zich in hetzelfde museum bevindt, het Musée d’Orsay; beide schilderijen vindt u bij ons als afzonderlijke werken. Het circus en het nachtelijke vermaak schilderde Seurat ook al eerder: Circusparade (La Parade de Cirque) toont een voorstelling voor de tent bij gaslicht, en Le Chahut cancandanseressen. Samen vormen de drie een groep nachtelijke taferelen uit Seurats laatste jaren.
Hoe wordt onze versie van deze schets met de hand geschilderd?
Met penseel en olieverf, nooit met een printer. Onze schilder werkt naar een afbeelding van het origineel en houdt vast wat bij deze schets wezenlijk is: de lichte ondergrond, de blauwe contouren en de spaarzame stippen en streepjes die de figuren niet helemaal opvullen. De pointillistische techniek wordt hier ingetogen gebruikt, als tekening; de schilder mag geen kleur toevoegen die het origineel niet heeft. Ook Seurats strook blauwe stippen langs de rand wordt geschilderd, omdat die bij het schilderij hoort. Omdat alles met de hand gebeurt, is elke handgeschilderde kopie een uniek exemplaar.
Welk formaat voor welke muur?
Weet u niet welk formaat u moet kiezen: 60 x 70 cm. Het dichtst bij het origineel ligt het formaat 50 x 60 cm, dat 3,8 cm breder en 4,8 cm hoger is; de exacte maat van het origineel staat niet in ons aanbod. Het formaat is staand, dus past het mooi tussen twee ramen, op een smalle wand of boven een ladekast. Het formaat 38 x 45 cm is geschikt voor de hal of de kinderkamer; 50 x 60 en 60 x 70 cm voor de slaapkamer of de werkkamer; 70 x 85 en 80 x 100 cm vullen op zichzelf een wand in de woonkamer, en 90 x 110, 100 x 120 en 120 x 140 cm zijn bedoeld voor hoge wanden, waar de lichte schets bijna als een fresco oogt. Alle schilderijen op canvas met dit motief worden op bestelling geschilderd door onze schilders.
Formaat op maat, spieraam en lijst
Past geen van de acht formaten bij uw muur, dan schilderen wij het schilderij op uw maat en houden wij de verhouding van het origineel aan, zodat het paard, de acrobaat en de piste in evenwicht blijven; dat is ons schilderij op maat. U kunt het doek in drie vormen bestellen: opgerold zonder spieraam, opgespannen op een houten spieraam en klaar om op te hangen, of ingelijst; de vorm kiest u bij de bestelling. Voor de lijst gebruikt u onze 3D-app: die toont op dit motief gouden, zilveren, zwarte, witte en houten lijstprofielen – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Wilt u zien hoe het schilderij er op uw eigen muur uitziet, dan kan dat met onze aparte dienst, het voorbeeld op uw muur.
Levering en garantie
Elk doek wordt op bestelling geschilderd door onze schilders, dus rekent u op 15 tot 45 dagen, afhankelijk van het formaat. Wij versturen het in de vorm die u bij de bestelling hebt gekozen – opgerold, opgespannen op een spieraam of ingelijst – goed beschermd voor het transport, naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring, en voor elke bestelling geldt ons retourbeleid. Alle motieven van Seurat vindt u op de pagina Georges Seurat, en ons artikel over Georges Seurat legt uit wat een goede reproductie van een beroemd schilderij moet hebben.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel?
In het Musée d’Orsay in Parijs, onder nummer RF 1937 123, als schenking van de weduwe van Jacques Doucet uit 1937.
Wie zijn de mensen op de schets?
Een acrobate op een paard, een acrobaat in de lucht, een clown, een figuur die op de spreekstalmeester lijkt, en toeschouwers; de museumbeschrijving noemt niemand bij naam.
Is dit hetzelfde werk als Het circus?
Nee. Dit is een kleinere schets, 46,2 x 55,2 cm; het grote voltooide doek Het circus is een zelfstandig werk in hetzelfde museum. Bij ons vindt u ze allebei, als afzonderlijke werken.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Het is een handgeschilderde reproductie in olieverf op canvas; de streken en de stippen zijn te zien en te voelen.
Welk formaat kies ik?
Voor de meeste wanden 60 x 70 cm; voor het formaat dat het dichtst bij het origineel ligt, 50 x 60 cm. Een uitgebreide gids staat hierboven.
Kan ik een formaat bestellen dat niet in de lijst staat?
Ja, wij schilderen op maat en houden de verhouding tussen de zijden van het origineel aan.
Is de blauwe strook langs de rand een lijst?
Nee. De strook blauwe stippen heeft Seurat zelf geschilderd en hoort bij het schilderij; daarom schilderen ook wij die.
Wat zegt de schets, in één zin?
Dat de snelheid van een circusavond te vangen is in een paar blauwe lijnen en spaarzame kleurstippen op een witte ondergrond.
Is het origineel te koop?
Nee. De schets maakt deel uit van de openbare collectie van het Musée d’Orsay en is niet te koop; met ons handgeschilderde schilderij kunt u haar in huis hebben.
Op welke hoogte hang ik het schilderij?
Met het midden op ooghoogte, ongeveer 145 tot 150 cm boven de vloer; grote staande formaten mogen iets hoger hangen.
Is het een goed cadeau?
Ja, het vrolijke circusmotief is een dankbaar cadeau, ook voor de kinderkamer. Wilt u de keuze aan de ontvanger overlaten, dan is er een cadeaubon.
- Onderwerp: een acrobate op een wit paard, een acrobaat in de lucht en een clown in de circuspiste – 1891
- Origineel: 46,2 x 55,2 cm, olieverf op doek, Musée d’Orsay (inventarisnummer RF 1937 123)
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf op canvas, acht formaten van 38 x 45 tot 120 x 140 cm, als opgerold doek, opgespannen op een spieraam of ingelijst – naar uw keuze
- Goed om te weten: de strook blauwe stippen langs de rand heeft Seurat zelf geschilderd – die hoort bij het schilderij en is geen lijst









































