Beschrijving
| Titel: | De droom |
| Andere titels: | The Dream (titel in de collectie in New York) · Le Rêve |
| Schilder: | Henri Rousseau (1844–1910) |
| Jaar van ontstaan: | 1910 |
| Afmetingen van het origineel: | 298,5 cm x 204,5 cm |
| Oorspronkelijke techniek: | olieverf op doek |
| Stijl: | naïeve kunst (primitivisme), Parijs na het impressionisme |
| Locatie: | Museum of Modern Art, New York (inventarisnummer 252.1954) |
| Onze reproductie: | handgeschilderd in olieverf op doek, elf formaten of op maat |
De droom (The Dream) – Henri Rousseau
De droom is het laatste grote jungledoek van Henri Rousseau, geschilderd in 1910, het jaar waarin hij stierf. Op het liggende doek rust een naakte vrouw op een beklede sofa midden in tropisch groen, en om haar heen duiken stil dieren op uit het gebladerte. Het origineel bevindt zich in het Museum of Modern Art in New York onder inventarisnummer 252.1954, als schenking van Nelson A. Rockefeller. Wij schilderen het als handgeschilderde reproductie in olieverf op doek, in elf formaten van 50 x 35 cm tot 299 x 207 cm of op maat. Voordat wij het schilderij verzenden, sturen wij u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
Wat is er op het doek te zien?
Het tafereel is breed en tot aan de rand gevuld met planten. Links ligt een naakte vrouw op de sofa; met uitgestrekte arm wijst zij het struikgewas in, terwijl haar blik naar de kijker is gericht. Tussen het gebladerte verschijnen twee leeuwen, vogels, een slang en een olifant, elk scherp geschilderd en elk op een eigen plek, alsof ze zijn neergezet en niet in beweging betrapt. Achter de vrouw staat een nauwelijks zichtbare figuur die op een blaasinstrument speelt; de beschrijving van het museum in New York noemt hem juist omdat hij bij de eerste blik gemakkelijk over het hoofd wordt gezien. Boven dit alles hangt een ronde maan. Rousseau schilderde het geheel in vlakken, zonder zachte schaduwen, zodat elk blad te tellen is.
Waarom staat er een sofa midden in de jungle?
Dat is de vraag die bijna iedereen zich voor dit doek stelt. De museumbeschrijving in New York geeft er een rechtstreeks antwoord op: hoewel Rousseau naar natuurhistorische musea en botanische tuinen ging om tropische planten te bestuderen, was een groot deel van deze compositie zijn eigen vinding – onder meer juist de liggende naakte vrouw en de nauwelijks zichtbare figuur met het blaasinstrument achter haar. De sofa is dus geen vergissing en geen grap. Hij is een teken dat het tafereel geen landschap is, maar een droom: daarin belanden dingen uit twee totaal verschillende werelden in dezelfde ruimte, zonder dat een van beide wijkt. De schilder heeft dat niet verborgen, en juist daarom overtuigt het schilderij.
Heeft Rousseau ooit een jungle gezien?
Nee. De schilder is nooit buiten Frankrijk geweest; de planten bestudeerde hij in Parijse kassen en in natuurhistorische collecties. De afzonderlijke bladeren zijn daardoor herkenbaar, maar hun onderlinge verhoudingen zijn niet zoals ze in een echt tropisch woud zouden zijn. Juist die tegenstelling – precisie in de details en een onmogelijk geheel – houdt deze taferelen overeind. Dezelfde werkwijze, zonder menselijke figuur en zonder roofdieren, ziet u op het doek De equatoriale jungle, dat een jaar eerder ontstond.
Waarom is juist dit doek belangrijk?
De droom is het grootste en laatste grote jungledoek dat Rousseau heeft geschilderd; het ontstond in 1910, hetzelfde jaar waarin hij stierf. Hij bracht erin samen wat hij in deze taferelen twintig jaar lang had ontwikkeld: lagen gebladerte, scherp omlijnde dieren, licht dat nergens in het bijzonder vandaan komt. Maar hij voegde iets toe wat er eerder niet was – een menselijke figuur die in het tafereel niet vlucht en niet vecht, maar rust. Wie een vroege, dramatische versie van hetzelfde motief wil zien, kijkt naar Tijger in een tropische storm (Verrast!), waar in plaats van de sofa een storm woedt. Wie nog een rustende figuur wil zien, dit keer slapend onder de volle maan in de woestijn, kijkt naar het doek De slapende zigeunerin.
Wat betekent het schilderij?
De titel zegt dat het om een droom gaat, en daarmee begint de vraag pas. De vrouw op de sofa kan degene zijn die droomt, en de jungle haar droom; maar zij kan ook zelf deel zijn van de droom van een ander, en dan is de sofa het enige stuk werkelijkheid in het tafereel. Het schilderij kiest niet tussen die twee mogelijkheden en geeft geen sleutel. Juist daarom blijft het langer in het geheugen hangen dan een tafereel dat zijn betekenis helemaal zou uitspreken. Zeker is de stemming: stil, waakzaam, zonder gevaar dat elk moment kan toeslaan.
Hoe is het schilderij in New York terechtgekomen?
Het doek bevindt zich nu in het Museum of Modern Art in New York, waar het is ingeschreven onder nummer 252.1954. Het kwam in 1954 in de collectie als schenking van Nelson A. Rockefeller, en precies dat gegeven vermeldt de beschrijving van de herkomst als feit. Wat er met het doek gebeurde tussen 1910 en die schenking, wordt in de tekst die wij hebben gelezen niet uitgesplitst, en daarom beschrijven wij het niet; wij laten liever een lege plek open dan dat wij die met een vermoeden vullen.
Wat betekent naïeve kunst bij dit werk?
Naïeve kunst is de naam voor de schilderkunst van autodidacten, die niet aan een academie waren opgeleid en zich niet hielden aan de academische regels voor perspectief, schaduwwerking en anatomie. Bij dit doek ziet u dat vooral aan het perspectief dat er niet is: de ruimte wijkt niet terug, maar staat in lagen achter elkaar. De museumbeschrijving in New York citeert de hedendaagse schilder Mark Bradford, die juist deze manier omschreef als verbluffend plat, perspectiefloos schilderen van verzonnen jungles – en die haar noemt als invloed op zijn eigen werk. Het label naïeve kunst betekent hier dus geen onwetendheid, maar een stijl die latere schilders serieus namen. Meer over de loopbaan van de schilder leest u in ons artikel over de schilder.
Hoe wordt uw schilderij bij ons gemaakt?
Wij beginnen pas aan het doek na uw bestelling: het wordt op bestelling geschilderd door onze schilders. De olieverf wordt in lagen aangebracht, van het achterste groen naar de voorgrond, zodat de dieren en de figuur op de sofa als laatste ontstaan, in precies dezelfde volgorde als op het origineel. Het schilderij ontstaat zonder drukwerk en zonder machinaal aangebrachte verf; een handgeschilderd doek onderscheidt zich al bij aanraking van een gedrukte reproductie, want de verflaag is zichtbaar en voelbaar, en geen twee doeken zijn precies gelijk. Wij spannen het doek op een houten spieraam en maken het klaar om op te hangen. Voordat wij het schilderij inpakken, fotograferen wij het en sturen wij u de foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring; pas daarna gaat het op weg. Het volledige aanbod van deze schilder vindt u op de pagina Henri Rousseau.
Welk formaat voor welke muur?
Er zijn elf formaten: 50 x 35, 60 x 40, 70 x 50, 80 x 60, 100 x 70, 120 x 80, 150 x 100, 180 x 125, 200 x 140, 250 x 170 en 299 x 207 cm. Omdat het een breed liggend doek is, heeft het breedte nodig: boven de bank, boven een ladekast of aan een lange muur komt het tot zijn recht op een manier die in een smalle ruimte niet mogelijk is. Voor de woonkamer is 150 x 100 cm of groter de meest gekozen maat. Onder 80 x 60 cm beginnen de dieren tussen het gebladerte in elkaar over te lopen en verliest het tafereel juist wat het de moeite waard maakt om het van dichtbij te bekijken. Het formaat 299 x 207 cm is bijzonder omdat het bijna precies overeenkomt met de afmetingen van het origineel. Boven de bank is het schilderij het best ongeveer twee derde zo breed als het meubel.
Hoe bestel ik een formaat op maat, een spieraam en een lijst?
Een formaat op maat bestelt u via de pagina schilderij laten maken, waar u de gewenste breedte en hoogte invult. Bij dit motief is de verhouding van de zijden belangrijk: het tafereel is in de breedte opgebouwd, en als u het doek sterk versmalt, worden de sofa met de vrouw en de dieren erachter tegen elkaar aan gedrukt. Bij afwijkende maten stellen wij daarom voor de verhouding van het origineel te behouden en alleen de grootte aan te passen. Het doek is altijd opgespannen op een houten spieraam. De lijst is niet bij de prijs inbegrepen. U kiest de lijst apart; die is geen verplicht onderdeel van de bestelling. Zonder lijst is het schilderij direct na ontvangst klaar om op te hangen.
Hoe verloopt de levering en wat garanderen wij?
Wij leveren naar Nederland, België en de meeste EU-landen. Het doek reist opgerold in een stevige koker of opgespannen op een spieraam, afhankelijk van het formaat, altijd in een beschermende verpakking. Wij garanderen dat elk schilderij van ons met de hand is geschilderd en dat u vóór verzending de foto van het voltooide schilderij te zien krijgt; is er op de foto iets niet naar uw wens, dan passen wij het schilderij aan zolang het doek nog in onze werkplaats is. Bij de grootste formaten overleggen wij vóór de bestelling hoe het doek uw ruimte bereikt, want een doek uit één stuk heeft een vrije weg naar de muur nodig.
Veelgestelde vragen
Waar hangt het origineel?
In het Museum of Modern Art in New York, onder inventarisnummer 252.1954. De museumbeschrijving vermeldt 1910, olieverf op doek en afmetingen van 204,5 x 298,5 cm.
Wie is de vrouw op de sofa?
De museumbeschrijving noemt haar niet bij naam en verklaart haar niet; er staat alleen dat de liggende naakte vrouw een vinding van Rousseau was en geen tafereel dat hij zelf had gezien.
Wat doet de figuur achter haar?
Hij speelt op een blaasinstrument. Hij staat diep in het gebladerte en wordt bij de eerste blik gemakkelijk over het hoofd gezien; juist daarom noemt de museumbeschrijving in New York hem.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Elk doek is met de hand geschilderd, in olieverf, op bestelling. De verflaag is zichtbaar en voelbaar, en dat kan een gedrukte reproductie niet nabootsen.
Welk formaat kies ik?
Voor de woonkamer 150 x 100 cm of groter, voor een kleinere ruimte 100 x 70 cm. Een liggend formaat heeft breedte nodig, geen hoogte.
Kan ik een formaat bestellen dat niet in de lijst staat?
Ja, formaten op maat maken wij zonder toeslag voor de afwijkende maat. Wij raden aan de verhouding van de zijden van het origineel te behouden.
Welk formaat ligt het dichtst bij het origineel?
Het formaat 299 x 207 cm. Het origineel meet 298,5 x 204,5 cm en is het grootste doek dat de schilder heeft geschilderd.
Hoe wordt het schilderij geleverd?
Opgerold in een koker of opgespannen op een spieraam, als zending met track-and-trace. De doorlooptijd hangt af van het formaat; wij bevestigen die bij de bestelling.
Wat zegt het schilderij, in één zin?
Dat een sofa uit een Parijse woning midden in een verzonnen jungle kan staan zonder dat het tafereel daardoor uiteenvalt: het wordt juist een droom.
Is het origineel te koop?
Nee. Het werk maakt deel uit van de openbare collectie van het museum in New York en is niet te koop; een waarde noemen wij niet, omdat wij daarvoor geen bron hebben.
Is het een goed cadeau?
Een groot, rustig tafereel is een dankbare keuze als cadeau. Wilt u de keuze aan de ontvanger overlaten, dan is er een cadeaubon.
- Onderwerp: een naakte vrouw op een sofa midden in tropisch groen, leeuwen, vogels en een slang tussen het gebladerte, de maan boven het tafereel
- Origineel: 1910, olieverf op doek, 298,5 x 204,5 cm, Museum of Modern Art in New York, inventarisnummer 252.1954, schenking van Nelson A. Rockefeller
- Onze versie: handgeschilderd in olieverf, elf formaten van 50 x 35 tot 299 x 207 cm of op maat, foto ter goedkeuring vóór verzending
- Goed om te weten: het grootste en laatste grote jungledoek van de schilder, geschilderd in het jaar van zijn dood









































