Beschrijving
Courtisane (naar Eisen) is een schilderij dat Vincent van Gogh in oktober en november 1887 in Parijs maakte naar een Japanse houtsnede van Keisai Eisen: een courtisane in een rijk gedecoreerde kimono, met lange haarspelden in het haar, staat op een geel paneel, en daaromheen ligt een vijver met waterlelies, kraanvogels, kikkers en bamboe. Het origineel, olieverf op katoen, meet 60,7 x 100,7 cm en hangt in het Van Gogh Museum in Amsterdam. Wij schilderen het met de hand in olieverf op canvas, in 17 formaten van 32 x 46 tot 120 x 170 cm of op maat, en vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
| Titel: | Courtisane (naar Eisen) |
| Andere titels: | Courtesan (after Eisen) · Courtisane (naar Eisen) |
| Schilder: | Vincent van Gogh (1853–1890) |
| Jaar van ontstaan: | oktober–november 1887, Parijs |
| Afmetingen van het origineel: | 60,7 cm x 100,7 cm |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op katoen |
| Stijl: | Postimpressionisme, japonisme |
| Locatie: | Van Gogh Museum, Amsterdam (inv. s0116V1962) |
| Onze reproductie: | Handgeschilderd in olieverf op canvas, 17 formaten of op maat |
Courtisane (naar Eisen) – Vincent van Gogh
Wat is er te zien op Courtisane (naar Eisen)?
In het midden staat een Japanse courtisane, met het lichaam naar links gedraaid en het hoofd over de schouder omgewend. Haar haar is hoog opgestoken en doorstoken met lange blauwe haarspelden, en de kimono is één massa rode, groene en zwarte patronen, met een groot gekruld motief over de sleep bij haar voeten. Ze staat op een lichtgeel paneel dat in het schilderij is gezet als een prent die op de muur is geprikt.
Rond het paneel schilderde Van Gogh een vijver. Linksonder drijven waterlelies, in het water staan twee kraanvogels, rechts rijzen bamboestengels op, langs de onderrand zitten twee kikkers, en bovenaan steekt een bootje het water over. Het Van Gogh Museum benadrukt dat hij felle kleuren en krachtige contouren gebruikte, alsof het schilderij zelf een houtsnede was.
Waarom nam Van Gogh een Japanse prent over?
In mei 1886 wijdde het Parijse tijdschrift Paris Illustré een nummer aan Japan, en op de omslag stond een kleurenhoutsnede van een courtisane, een werk van Keisai Eisen. De omslag drukte de houtsnede in spiegelbeeld af, dus is Van Goghs courtisane het spiegelbeeld van die van Eisen; hij nam de figuur over en vergrootte haar. Het Van Gogh Museum voegt eraan toe dat hij daarbij een raster gebruikte.
Samen met zijn broer Theo handelde hij in Japanse ukiyo-e-houtsneden, waarvan ze honderden exemplaren bezaten (die nu in het Van Gogh Museum zijn); in 1887 organiseerde hij in Parijs een tentoonstelling van Japanse prenten. Zoals de Engelstalige Wikipedia in het artikel over zijn japonisme vermeldt, schilderde hij drie schilderijen die een Japanse prent rechtstreeks navolgen: deze courtisane en twee studies naar Hiroshige. Later schreef hij dat al zijn werk in zekere mate op de Japanse kunst gebaseerd was.
Wat betekent Courtisane (naar Eisen)?
De sleutel tot het tafereel geeft het Van Gogh Museum: de voorstelling heeft een verborgen betekenis, want grue (kraanvogel) en grenouille (kikker) waren Franse slangwoorden voor een prostituee. De dieren rond het paneel beschrijven de vrouw in het midden dus met een Parijse woordspeling.
Dat het om een courtisane gaat, zien we volgens het museum aan het kapsel en aan de obi, de gordel die vóór op de kimono is geknoopt en niet achter. De figuur is van Eisen, de krachtige kleuren, de dikke contouren en de grap zijn van Van Gogh. Die verwevenheid van een geleende figuur en eigen kleur is het japonisme zoals Van Gogh het in Parijs begreep.
Waar hangt het origineel?
Het origineel hangt in het Van Gogh Museum in Amsterdam, dat het registreert als Courtisane (naar Eisen), Parijs, oktober–november 1887, olieverf op katoen, 60,7 x 100,7 cm, onder inventarisnummer s0116V1962. Let op de drager: het museum vermeldt katoen. Het schilderij behoort tot de collectie van de Vincent van Gogh Stichting.
Van Gogh liet het in de herfst van 1887 achter in Theo’s appartement in Parijs. Na Theo’s dood in januari 1891 ging het over op zijn weduwe Jo van Gogh-Bonger en hun zoon Vincent Willem. Vanaf 1931 was het in bruikleen bij het Stedelijk Museum, en sinds de opening van het Van Gogh Museum in 1973 is het daar. In 2017 en 2018 reisde het naar Japan voor de tentoonstelling Van Gogh & Japan.
Courtisane (naar Eisen) of een ander schilderij van Van Gogh – welk kiest u?
Courtisane (naar Eisen) is een in olieverf omgezette Japanse prent, met één figuur en een krachtig geel middelpunt. Uit dezelfde Parijse jaren komt ook Zelfportret als schilder, waarop hij zich bij de ezel schilderde met het palet in de hand.
Amandelbloesem zet bloeiende takken tegen een egaal blauwe lucht, Irissen geeft elke bloem een stevige contour, en Zonnebloemen (versie Londen) bouwt de hele compositie op geel. Kies de Courtisane voor een figuur met een verhaal op een smalle muur, Amandelbloesem voor een rustige slaapkamer, en Irissen of Zonnebloemen (versie Londen) voor kleur boven de bank.
Hoe ontstaat onze handgeschilderde versie van Courtisane (naar Eisen)?
De schilder zet eerst het gele paneel en de figuur op en controleert de verhoudingen aan de hand van het origineel, zodat de draai van het hoofd en de val van de kimono overeenkomen met die van Van Gogh. Daarna schildert hij het blauwe water, de groene bamboe en het gele paneel, dan de patronen van de kimono en de dieren, en ten slotte de donkere contouren die, net als bij een houtsnede, alle vormen met elkaar verbinden. Onze handgeschilderde reproductie ontstaat in olieverf op canvas in de impastotechniek: wij brengen de verf dik aan, zodat de penseelstreken net als op het origineel boven het doek uitsteken en het licht vangen.
Op dit schilderij is het reliëf het best te zien in de korte streken van het gele paneel, in de horizontale streken van het water en langs de bamboestengels. Een gedrukte reproductie toont alleen een vlak oppervlak; op ons schilderij zijn de penseelstreken echt.
Elk schilderij is een handgeschilderde kopie die speciaal voor uw bestelling wordt gemaakt, zodat er geen twee precies gelijk zijn.
Welk formaat voor welke muur?
Kort antwoord: voor een smalle muur in de hal of naast de deur 40 x 60 of 50 x 70 cm, boven een ladekast of bed 60 x 90 of 70 x 100 cm, en voor een hoge muur bij de trap of in een ruimte met een hoog plafond 100 x 140 of 120 x 170 cm. Het staande formaat past goed tussen twee ramen of naast een kast.
Er zijn 17 formaten: 32 x 46, 40 x 60, 45 x 65, 50 x 69, 50 x 70, 54 x 75, 57 x 82, 60 x 90, 65 x 95, 70 x 100, 77 x 107, 80 x 120, 85 x 125, 89 x 130, 93 x 135, 100 x 140 en 120 x 170 cm (breedte x hoogte). Het origineel is 60,7 cm breed en 100,7 cm hoog; onze formaten 65 x 95 en 70 x 100 cm komen het dichtst in de buurt, zodat de courtisane aan uw muur ongeveer even groot is als in het museum. Het formaat 32 x 46 cm is geschikt voor een werkkamer. Het gele paneel is het lichtste deel van het schilderij, dus komt dit olieverfschilderij het mooist uit op een witte of warmgrijze muur en in warm licht. Een schilderij voor de woonkamer neemt het best ongeveer twee derde van de breedte van het meubel eronder in.
Hang het midden van het doek op ongeveer 150 cm van de vloer. Boven een bank, bed of ladekast laat u tussen het meubel en de onderrand 20 tot 30 cm ruimte.
Wat als ik een formaat op maat of een lijst wil?
Past geen van de 17 formaten bij uw muur, dan schilderen wij het op maat. Het origineel is slanker dan al onze standaardformaten, in een verhouding van ongeveer drie op vijf; wilt u precies die verhouding, bestel dan een formaat op maat, bijvoorbeeld 60 x 100 cm. Stuur ons de gewenste breedte en hoogte, dan laten wij u de prijs en de doorlooptijd weten. Al onze schilderijen op canvas worden opgespannen op een houten spieraam en zijn klaar om op te hangen.
Voor de lijst gebruikt u onze 3D-app: die toont op dit motief elk van onze lijstprofielen, zodat u goud, zilver, zwart, wit en naturel hout kunt vergelijken – de app dient uitsluitend om de lijst te kiezen. Het schilderij op uw eigen muur bekijken is een aparte dienst van ons, het voorbeeld op uw muur. Een gouden lijst sluit aan bij het gele paneel, een smalle zwarte lijst herhaalt de donkere contouren.
Hoe verloopt de levering en welke garantie krijgt u?
Elk schilderij wordt op bestelling geschilderd door onze schilders, reken dus op 15 tot 45 dagen, afhankelijk van het gekozen formaat. Wij versturen het opgespannen en goed beschermd, ingelijst als u een lijst hebt gekozen, naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring en passen wij alles aan wat u niet bevalt. Voor elke bestelling geldt ons retourbeleid.
Andere schilderijen van Van Gogh vindt u op de pagina Vincent van Gogh, meer over de schilder in ons artikel over Vincent van Gogh. Geeft u het schilderij cadeau en twijfelt u over het formaat, dan is er een cadeaubon, waarmee de ontvanger zelf kiest.
Veelgestelde vragen
Waar is het origineel van Courtisane (naar Eisen) nu?
In het Van Gogh Museum in Amsterdam. Het museum registreert het als Courtisane (naar Eisen), olieverf op katoen, 60,7 x 100,7 cm, onder inventarisnummer s0116V1962, in de collectie van de Vincent van Gogh Stichting. Van Gogh liet het in 1887 bij zijn broer Theo in Parijs achter, en het bleef in de familie tot het in het museum kwam.
Wanneer en waar schilderde Van Gogh Courtisane (naar Eisen)?
In Parijs, in oktober en november 1887, zoals het Van Gogh Museum vermeldt, dat ook noteert dat hij het voltooide schilderij in het appartement van zijn broer in die stad achterliet. In hetzelfde jaar organiseerde hij in Parijs een tentoonstelling van Japanse prenten. De omslag waarnaar hij werkte, het Japan-nummer van het tijdschrift Paris Illustré, verscheen in mei 1886.
Wie is de vrouw op Courtisane (naar Eisen)?
Het is een Japanse courtisane, een oiran, overgenomen van een houtsnede van Keisai Eisen. Het Van Gogh Museum legt uit dat haar kapsel haar verraadt, en ook de obi, een brede gordel die vóór op de kimono is geknoopt en niet achter. Het is geen portret van een echte vrouw, maar een figuur van een prent.
Op welke Japanse prent is Courtisane (naar Eisen) gebaseerd?
Op een kleurenhoutsnede van een courtisane door Keisai Eisen, die Van Gogh kende van de omslag van het Japan-nummer van het tijdschrift Paris Illustré, verschenen in mei 1886. De omslag drukte de houtsnede in spiegelbeeld af, dus is zijn figuur het spiegelbeeld van die van Eisen. Hij nam haar over en vergrootte haar met een raster tot een hoogte van ongeveer een meter.
Wat betekenen de kikkers en kraanvogels op Courtisane (naar Eisen)?
Ze zijn een grap over de vrouw in het midden. Volgens het Van Gogh Museum waren grue (kraanvogel) en grenouille (kikker) Franse slangwoorden voor een prostituee, dus beschrijven de dieren die Van Gogh rond het paneel schilderde haar beroep. De waterlelies en de bamboe maken de Japanse omgeving compleet.
Hoe groot is het origineel van Courtisane (naar Eisen)?
Het origineel is 100,7 cm hoog en 60,7 cm breed, een hoog staand formaat van iets meer dan een meter. Onze formaten 65 x 95 en 70 x 100 cm komen het dichtst in de buurt, en daarnaast zijn er kleinere en grotere formaten van 32 x 46 tot 120 x 170 cm en formaten op maat.
Nam Van Gogh naast Courtisane (naar Eisen) nog andere Japanse prenten over?
Ja, nog twee. In 1887 schilderde hij ook Bloeiende pruimenboomgaard en Brug in de regen, allebei naar prenten van Hiroshige; hij veranderde de kleuren en voegde randen met Japanse schrifttekens toe die hij van andere prenten overnam. Samen met de courtisane zijn dat de drie schilderijen waarin hij een Japanse prent rechtstreeks navolgde.
Is Courtisane (naar Eisen) een goed cadeau?
Ja, voor iedereen die zich aangetrokken voelt tot Japan, Japanse prenten of mode en patronen. Door het staande formaat is het een schilderij dat u gemakkelijk in de hal, de slaapkamer of tussen twee ramen hangt, en het verhaal over de kikkers en kraanvogels maakt het een gespreksonderwerp. Twijfelt u over het formaat, dan kiest de ontvanger met een cadeaubon zelf.
Heeft uw versie van Courtisane (naar Eisen) penseelstreken in reliëf, zoals het origineel?
Ja. Wij schilderen onze courtisane in de impastotechniek: de verf wordt dik aangebracht, zodat de penseelstreken net als op Van Goghs origineel boven het doek uitsteken. Dat is het best te zien op het gele paneel, in de streken van het blauwe water en langs de bamboestengels, waar het reliëf het licht vangt.
- Onderwerp: een Japanse courtisane in een gedecoreerde kimono op een geel paneel, omringd door een vijver met waterlelies, kraanvogels, kikkers en bamboe.
- Origineel: oktober–november 1887, Parijs, olieverf op katoen, 60,7 x 100,7 cm, Van Gogh Museum, Amsterdam.
- Onze versie: handgeschilderd in olieverf op canvas in 17 formaten, van 32 x 46 tot 120 x 170 cm, of op maat.









































