Beschrijving
Christus in de Hof van Olijven – een roodharige Christus en figuren die weggaan
In 1889 schilderde Paul Gauguin Christus in de hof, op het moment vlak voor zijn gevangenneming: Christus in de Hof van Olijven (Frans: Le Christ au jardin des Oliviers). De figuur zit linksonder op het doek, voorovergebogen, in een donkerolijfgroene mantel, met de handen op een licht stuk stof in de schoot. Het haar is geschilderd in een fel vermiljoenrood dat in de natuur niet voorkomt. Daarachter rijst een kale, donkere boomstam op, en rechts achteraan verwijderen zich tussen de bomen twee donkere figuren, een van hen met een brede hoed. De lucht is blauwgroen, daaronder lopen een strook bleek gebladerte en een smalle zalmkleurige lijn. Het werk bevindt zich in het Norton Museum of Art onder inventarisnummer 46.5. Het formaat is liggend – het museum geeft de afmetingen als hoogte bij breedte, dus 72,4 x 91,4 cm.
Wie gaat er weg en wie blijft?
De hele inhoud van het schilderij zit in de verhouding tussen voorgrond en achtergrond. Vooraan zit één enkele figuur, gebogen en roerloos; achteraan verwijderen zich twee anderen, die niet meer naar hem toe gekeerd zijn. Gauguin schilderde niet de gebeurtenis, maar het moment erna: de verlatenheid is hier ruimtelijk, niet verhalend. Juist daarom oogt het tafereel stil, ook al gaat het om een van de meest dramatische momenten van het verhaal.
Het rode haar
De sterkste kleur op het doek zit niet in de lucht en niet in de kleding, maar in het haar. Gauguin schilderde het in vlak vermiljoenrood, zonder overgangen, zodat het hoofd als een kleurteken uit de donkere achtergrond naar voren komt. Dat rood is tegelijk het enige warme vlak in de bovenste helft van het schilderij; wordt het in een reproductie afgezwakt, dan stort het hele kleurevenwicht in.
Waar hangt het origineel?
Het origineel bevindt zich in het Norton Museum of Art, inventarisnummer 46.5, olieverf op doek, 72,4 x 91,4 cm. De museumbeschrijving dateert het werk op 1889 en vermeldt het als een schenking van Elizabeth C. Norton aan het museum. De museumbeschrijving en een openbare kunstdatabank komen overeen in de afmetingen, het jaartal en het inventarisnummer.
De signatuur op het doek
In de rechterbenedenhoek staat in rood de signatuur P. Gauguin met het jaartal 89 geschilderd. Wat in die hoek staat, is verf, geen later aangebracht etiket, en er is niets op het voltooide schilderij gedrukt. Omdat de signatuur bij het schilderij hoort, brengt onze schilder haar aan met hetzelfde penseel als al het andere.
Met de hand geschilderd, streek voor streek
Onze schilderijen op canvas ontstaan met de hand, in olieverf, streek voor streek. Bij dit motief is het gezicht het moeilijkst: het gebogen hoofd moet rustig en zwaar blijven, anders verliest het tafereel zijn stilte en wordt het niet meer dan een donker landschap. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
- Motief: een gebogen figuur met rood haar op de voorgrond, een kale boomstam in het midden, twee figuren die rechts achteraan weggaan.
- Techniek: olieverf op doek, donkere vlakken en één enkel krachtig rood.
- Formaten: liggend formaat, van 40 x 32 cm tot 200 x 160 cm; vaak gekozen worden 80 x 64 cm en 100 x 80 cm.
- Wetenswaardig: het rode haar is vlak en zonder schaduw geschilderd – de kleur is hier een teken, geen beschrijving van het uiterlijk.
Bent u geïnteresseerd in dezelfde periode, bekijk dan ook De groene Christus, De gele Christus en Zelfportret met de gele Christus, waarin Gauguin eveneens een religieus beeld in Bretonse kleuren schildert.









































