Beschrijving
Landschap uit Bretagne – knotwilgen die het museum naar hun gebruik noemt
Landschap uit Bretagne (Frans: Paysage de Bretagne) van Paul Gauguin is een staand doek, een landschap zonder horizon in de gewone zin: het terrein loopt op en plaatst de kijker boven het tafereel. Vooraan staan dikke bomen met afgekapte kruinen, waaruit bossen dunne twijgen in roze en oranje opschieten. De stammen zijn violet en grijs, het gras ertussen is felgroen. Midden op het doek staat een bruinwitte koe, een tweede drinkt linksonder bij het water. Rechtsonder zitten twee vrouwen in blauwe jurken met witte kappen en een meisje met een geel mutsje en een rode kraag. Bovenaan rijzen slanke stammen van naaldbomen op, en in de lucht vliegen enkele vogels. Het werk bevindt zich in het Nasjonalmuseet in Oslo onder nummer NG.M.01006; het ontstond in 1889.
Bomen, gevormd door eeuwen van knotten
De museumtekst bij dit werk zegt dat het motief wordt beheerst door een statige rij bomen die in het Noors styvinger heten: oude loofbomen die hun kenmerkende vorm in de loop van eeuwen kregen doordat hun takken werden gekapt als veevoer. In het Nederlands heten ze knotbomen. Dat verklaart waarom ze er zo vreemd uitzien: ze zijn niet ziek en niet verzonnen, maar het gevolg van langdurig gebruik door boeren. Het museum voegt eraan toe dat uit hun krachtige, amoebevormige stammen in violet en roze lange bossen dunne takken naar de lucht opstijgen.
Een overgangswerk
Dezelfde tekst noemt het schilderij een overgangswerk: de wil tot decoratieve vereenvoudiging gaat er nog samen met een impressionistische waarneming van details. Bij de slanke naaldboomstammen aan de horizon werpt het museum ook de vraag op of Gauguins synthese misschien uit de Japanse kunst putte. Het museum stelt die vraag en laat haar open; ook wij beantwoorden haar niet.
Een signatuur die de beschrijving niet vermeldt
De museumbeschrijving van dit werk heeft geen veld voor opschriften. Op het schilderij zelf is rechtsonder, in rood op het groene gras, duidelijk de signatuur P. Gauguin met het jaartal 89 te zien, wat overeenkomt met de datering van het museum. Wij vermelden dus beide: wat er in de beschrijving staat en wat het doek laat zien.
Hoe ontstaan onze handgeschilderde schilderijen?
Onze schilderijen op canvas ontstaan uitsluitend met de hand, in olieverf, streek voor streek. Bij dit motief zijn de bossen dunne twijgen het moeilijkst: ze moeten worden geschilderd als een kleurige nevel en niet als losse lijnen, anders verliezen de bomen hun gewicht. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
- Motief: een heuvelachtig landschap met knotbomen, twee koeien en drie figuren.
- Techniek: olieverf op doek, violette stammen en felgroen gras.
- Formaten: staand formaat, van 40 x 50 cm tot 160 x 200 cm; vaak gekozen worden 87 x 110 cm en 110 x 140 cm.
- Wetenswaardig: de vorm van de bomen is door de mens gemaakt, niet door de natuur.
Bent u geïnteresseerd in dezelfde periode, bekijk dan ook Winterlandschap, Bretonse boerinnen en La belle Angèle. De museumbeschrijving geeft de afmetingen als hoogte bij breedte: 92 x 73,5 cm.









































