Beschrijving
Angelus Novus is een klein werk op papier dat Paul Klee in 1920 maakte: een engel met wijd opengesperde ogen, een open mond en geheven handen die op vleugels lijken, staat alleen midden op een geelachtig, gevlekt vel. Het origineel meet maar 31,8 x 24,2 cm en bevindt zich in het Israël Museum in Jeruzalem. Beroemd werd het door de filosoof Walter Benjamin, die er de engel van de geschiedenis in zag. Onze schilder schildert het voor u met de hand in olieverf op canvas, in 8 staande formaten van 30 x 40 tot 84 x 115 cm of op maat, en vóór verzending sturen wij u een foto van de voltooide engel.
| Titel: | Angelus Novus |
| Andere titels: | Nieuwe engel · New Angel |
| Schilder: | Paul Klee (1879–1940) |
| Jaar van ontstaan: | 1920 |
| Afmetingen van het origineel: | 31,8 cm x 24,2 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Oliedoordruk, Oost-Indische inkt en aquarel op papier |
| Stijl: | Klassiek modernisme |
| Locatie: | Israël Museum, Jeruzalem |
| Onze reproductie: | Met de hand geschilderd in olieverf op canvas, 8 formaten of op maat |
Angelus Novus – Paul Klee
Wat stelt het schilderij Angelus Novus voor?
Midden op het vel staat een engel die ons recht in de ogen kijkt. Hij is getekend met dunne bruine lijnen die hier en daar licht korrelig zijn, alsof iemand ze heeft doorgedrukt in plaats van met een pen getrokken. Het hoofd is groot vergeleken met het lichaam, en boven het voorhoofd krult het haar in lokken die op opgerolde papierstroken lijken.
De ogen zijn rond en wijd open, met bruine pupillen, en de mond staat open, zodat de tanden te zien zijn. Zijn handen heft de engel opzij, en de vingers waaieren uit als de veren van een vleugel. Naar onderen toe versmalt het lichaam tot een soort vleugel of kleed, waaruit twee kleine voetjes steken met tenen die op vogelklauwen lijken.
De achtergrond is niet egaal. Het vel is bleek, geelachtig en vol vlekken, en naar de randen toe verdonkert het tot bruin. Klee heeft de engel maar spaarzaam ingekleurd met lichtgeel en oker, en midden over de borst loopt een smalle oranje baan. Rechtsonder staan de signatuur en het jaartal 1920.
Wat betekent de engel op dit schilderij?
De Latijnse titel betekent nieuwe engel. De bekendste lezing van het werk is echter niet die van Klee, maar die van Benjamin.
Walter Benjamin herkende in deze gestalte in 1940, in zijn stellingen Over het begrip geschiedenis, de engel van de geschiedenis: zijn ogen puilen uit, zijn mond staat open, zijn vleugels zijn gespreid en zijn gezicht is naar het verleden gekeerd. Waar wij een opeenvolging van gebeurtenissen zien, ziet hij één enkele catastrofe, die onophoudelijk puin voor zijn voeten opstapelt.
De engel zou willen blijven staan en weer heel maken wat gebroken is, maar uit het paradijs waait een storm die zich in zijn vleugels heeft verward. Die storm drijft hem onweerstaanbaar naar de toekomst, waarnaar hij zijn rug heeft gekeerd, terwijl de puinhoop voor hem tot aan de hemel groeit. Benjamin noemt die storm de vooruitgang. Sommige kenners menen dat Klees belangstelling voor de kabbala en de joodse mystiek de spirituele thema’s van het werk mogelijk heeft beïnvloed.
Waarom is Angelus Novus zo bekend?
Zijn faam dankt het vel vooral aan het verhaal van zijn eigenaar. Benjamin kocht het in 1921 en scheidde er zelfs in ballingschap niet van; volgens het getuigenis van Scholem voelde hij een mystieke band met de engel.
Zijn tekst maakte van het kleine vel een figuur waarover filosofen en historici schrijven. De naam en het idee van de nieuwe engel inspireerden ook filmmakers, schrijvers, musici en andere kunstenaars, en de Duitse kunsthistoricus Otto Karl Werckmeister rekende het in 1997 tot de iconen van links.
Zet u het naast andere gezichten van Klee, bijvoorbeeld naast het schilderij Senecio uit 1922, dan ziet u met hoe weinig lijnen Klee een gezicht tot leven brengt. De hele weg van het vel, van Benjamin tot Jeruzalem, vat het artikel over Angelus Novus op de Engelstalige Wikipedia samen, dat in het Engels is geschreven.
Waar is het origineel en hoe is het daar gekomen?
Het origineel bevindt zich in het Israël Museum in Jeruzalem, onder inventarisnummer B87.0994. Het is een klein vel papier van 31,8 x 24,2 cm, waarop Klees eigen procedé van de oliedoordruk samengaat met Oost-Indische inkt en aquarel.
De weg naar het museum was lang. Benjamin kocht het vel in 1921 en nam het in 1933, toen hij Duitsland moest verlaten, mee in zijn ballingschap in Parijs. Voordat hij na de Duitse bezetting van Frankrijk verder probeerde te vluchten, vertrouwde hij het samen met andere belangrijke papieren toe aan Georges Bataille, die het verborg in de Franse Nationale Bibliotheek, waar hij werkte.
Benjamin stierf in september 1940 in Spanje. Na de oorlog gaf Bataille het vel aan Theodor W. Adorno in Frankfurt, en die stuurde het volgens Benjamins laatste wil naar diens jarenlange vriend Gershom Scholem, de onderzoeker van de joodse mystiek. Tegenwoordig maakt de engel deel uit van de collectie van het Israël Museum.
Angelus Novus of een ander schilderij van Klee?
Angelus Novus is kunst aan de muur voor wie een stille, bijna eenkleurige wand verkiest boven een bont patroon: één enkele figuur, de warme tinten van oud papier en een verhaal dat u uw gasten kunt vertellen.
Zoekt u meer kleur, dan zijn de schilderijen van Paul Klee heel gevarieerd. Hetzelfde procedé van de oliedoordruk gebruikte Klee ook voor het schilderij Twitterende machine, waarop vogels met open snavels op een draad zitten die met een slinger is verbonden. Het donkere schilderij Vis-magie mengt wezens uit het water, de lucht en de aarde op een bijna zwarte ondergrond, en Rode ballon is eveneens een klein werk uit 1922.
Alle werken van Klee die onze schilders op bestelling maken, vindt u op de pagina Paul Klee.
Hoe schilderen wij Angelus Novus met de hand op canvas?
Laten we het duidelijk zeggen: het origineel is geen olieverfschilderij op doek, maar een klein vel papier met doorgedrukte lijnen, Oost-Indische inkt en aquarel. Onze versie is een handgeschilderde reproductie die de schilder laag voor laag in olieverf op het doek aanbrengt, in het formaat dat u kiest, zodat het aan de muur hangt als elk ander schilderij.
Eerst zet hij met dunne, doorschijnende lagen de achtergrond op: het bleekgele midden, de bruine vlekken en de donkerdere randen, die het vel zijn ouderdom geven. Pas daarna trekt hij met een fijn penseel de bruine contouren van de engel en let hij erop dat de lijn een tikje onregelmatig blijft, zoals in de doordruk.
Als laatste volgen de lichtgele en okerkleurige vlakken, de oranje baan op de borst en de twee bruine pupillen. Omdat onze formaten staand zijn en ongeveer dezelfde verhouding hebben als het origineel, staat de engel op het doek op dezelfde plek als op het papier, alleen groter.
Welk formaat voor welke muur?
Kort antwoord: 30 x 40 of 36 x 48 cm voor een plank, een bureau of een smalle muur naast de deur, 40 x 55 en 48 x 60 cm voor de gang of de slaapkamer, 55 x 70 en 60 x 81 cm boven een ladekast of een kleinere bank, en 77 x 100 en 84 x 115 cm voor de hoofdwand van de woonkamer.
Wij schilderen de engel in 8 staande formaten (breedte x hoogte): 30 x 40, 36 x 48, 40 x 55, 48 x 60, 55 x 70, 60 x 81, 77 x 100 en 84 x 115 cm. Het originele vel meet maar 24,2 x 31,8 cm (breedte x hoogte), dus is ons kleinste formaat al iets groter dan het origineel en het grootste meer dan drie keer zo hoog.
Als schilderij voor de woonkamer komt het het mooist uit in 77 x 100 of 84 x 115 cm, waarin de krullen, de tanden en de korrelige lijnen goed te zien zijn. Hang de onderrand 20 tot 30 cm boven de rugleuning van de bank, en het midden van de engel ongeveer op ooghoogte.
Kan ik een ander formaat of een lijst krijgen?
Zeker. Hebt u een andere breedte of hoogte nodig, dan laten wij de engel heel en passen wij alleen de gevlekte rand van de achtergrond om hem heen aan. Zo verandert de reproductie alleen van verhouding, en blijft de engel onaangetast. Geef ons het formaat op maat van uw muur door, dan noemen wij de prijs en de doorlooptijd.
U ontvangt het schilderij opgerold, opgespannen op een houten spieraam of ingelijst. Het opspannen en inlijsten gebeurt in onze lijstenmakerij in Slovenië, die de engel, zoals al onze schilderijen op canvas, zorgvuldig klaarmaakt voor de reis. Het lijstprofiel kiest u in onze 3D-app – de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen; het voorbeeld op uw muur is een aparte dienst van ons.
Bij de warme, vergeelde tinten van de engel past een smal lijstprofiel van licht eikenhout of een smalle donkerbruine lijst. Een brede gouden lijst zou de aandacht van de bescheiden tekening wegtrekken.
Wanneer en hoe komt het schilderij aan?
De schilder begint zodra u de bestelling bevestigt, en uw Angelus Novus is binnen 15 tot 45 werkdagen klaar voor verzending. Vóór het inpakken sturen wij u een foto van het voltooide schilderij; wilt u iets veranderd zien, dan doen wij dat.
Wij versturen naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en voor elke bestelling van de engel geldt ons retourbeleid.
De engel is een doordacht cadeau voor iemand die filosofie leest, voor een historicus of voor een vriend die naar een nieuwe woning verhuist. Weet u niet welk formaat bij zijn muur past, geef dan een cadeaubon.
Veelgestelde vragen
Waar kan ik het origineel zien?
In het Israël Museum in Jeruzalem, dat het vel bewaart onder inventarisnummer B87.0994.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Uw schilderij is een handgeschilderde kopie op canvas, die onze schilder met het penseel in olieverf maakt.
Hoe groot is het originele vel?
Het meet 31,8 x 24,2 cm (hoogte x breedte), en is dus maar iets groter dan een vel van A4-formaat.
Schildert u ook een formaat dat niet in de lijst staat?
Ja, wij schilderen de engel ook in uw eigen breedte en hoogte; geeft u ons de maten door, dan noemen wij de prijs en de doorlooptijd.
Hoe lang duurt het maken?
Van 15 tot 45 werkdagen, en vóór verzending sturen wij u nog een foto van de voltooide engel.
Past het in de slaapkamer, in de woonkamer of als cadeau?
De blik van de engel is krachtig, daarom hangen velen hem liever in de woonkamer, de werkkamer of de gang; als cadeau past hij bij liefhebbers van boeken en geschiedenis.
Wat betekent de engel op het schilderij?
Walter Benjamin legde hem uit als de engel van de geschiedenis, die naar het verleden kijkt terwijl de storm van de vooruitgang hem naar de toekomst drijft.
Wie was de eigenaar van het vel?
De filosoof Walter Benjamin, die het in 1921 kocht; na de oorlog kwam het volgens zijn wil bij zijn vriend Gershom Scholem terecht.
- Onderwerp: een engel met grote ogen, een open mond en handen die als vleugels zijn geheven, staat alleen op een geelachtig, gevlekt vel.
- Origineel: oliedoordruk, Oost-Indische inkt en aquarel op papier uit 1920, 31,8 x 24,2 cm, Israël Museum in Jeruzalem.
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf op canvas, 8 staande formaten van 30 x 40 tot 84 x 115 cm of op maat.
- Goed om te weten: het vel was in het bezit van Walter Benjamin, die er de engel van de geschiedenis in zag.









































