Beschrijving
Schrijvende vrouw met dienstbode is een schilderij van Johannes Vermeer uit 1670–1671: in een kamer die door een hoog raam links wordt verlicht, zit een dame in het wit aan een tafel met een rood, gedessineerd tapijt te schrijven, en achter haar staat een dienstbode met de armen over elkaar die door het raam naar buiten kijkt. Het origineel, olieverf op doek, is 71,1 cm hoog en 58,4 cm breed en wordt bewaard in de National Gallery of Ireland in Dublin. Wij schilderen het met de hand, op bestelling en in olieverf op canvas, in een van 8 staande formaten tussen 43 x 53 en 172 x 200 cm of in uw eigen formaat, en de foto van het voltooide schilderij krijgt u nog vóór verzending.
| Titel: | Schrijvende vrouw met dienstbode |
| Andere titels: | Lady Writing a Letter with her Maid |
| Schilder: | Johannes Vermeer (1632–1675) |
| Jaar van ontstaan: | 1670–1671 |
| Afmetingen van het origineel: | 71,1 cm x 58,4 cm (hoogte x breedte) |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Barok, Nederlandse Gouden Eeuw |
| Locatie: | National Gallery of Ireland, Dublin (inv. NGI.4535) |
| Onze reproductie: | Handgeschilderd in olieverf op canvas, 8 formaten of op maat |
Schrijvende vrouw met dienstbode – Johannes Vermeer
Wat is er te zien op dit schilderij van Vermeer?
Het tafereel speelt zich af in een lichte kamer van een burgerhuis. Een jonge dame in een witte jurk zit aan tafel, gebogen over een vel papier, en schrijft. De pen is in beweging, haar blik gericht op de brief, alsof er niemand om haar heen is.
Achter haar staat een dienstbode in bruine kleding met een blauw schort. Ze heeft haar armen over elkaar en kijkt niet naar de dame, maar naar het raam links, dat deels door een gordijn wordt bedekt.
De tafel is bedekt met een rood tapijt met patroon, en de vloer is belegd met zwarte en witte tegels. Aan de achterwand hangt een groot schilderij dat bijna de hele ruimte achter de twee vrouwen vult.
Op de voorgrond liggen op de vloer een verfrommelde brief en een zegel. Dat kleine detail ziet u gemakkelijk over het hoofd, maar eigenlijk begint juist daar het verhaal.
Welk verhaal vertelt de brief?
Volgens de uitleg die ook Wikipedia aanhaalt, schrijft de dame een liefdesbrief. De dienstbode zou de boodschapper zijn tussen haar en een minnaar die we op het schilderij niet zien: ze wacht tot de brief af is en brengt hem dan weg.
De twee vrouwen zijn in de ruimte dicht bij elkaar, maar in gedachten ver van elkaar verwijderd. De dame gaat helemaal op in het schrijven, terwijl de dienstbode met haar armen over elkaar en haar blik door het raam onrustig, bijna verveeld overkomt.
Sommige kunsthistorici aanvaarden die lezing niet helemaal. Volgens Pascal Bonafoux wijst alleen al het feit dat de dienstbode aanwezig is bij zoiets intiems als het schrijven van een liefdesbrief op een zekere vertrouwelijkheid tussen de twee vrouwen.
Waarom is dit schilderij zo bijzonder?
Het geldt als een brug tussen de stille ingetogenheid van Vermeers werken uit de jaren zestig van de 17e eeuw en zijn koelere schilderkunst uit de jaren zeventig. Tegelijk is het zijn eerste proef met een compositie die de aandacht niet alleen in het midden van het doek bundelt, en pas het derde werk waarin het gebeuren niet op één enkele figuur rust.
Zijn liefde voor geometrie is goed te zien: de tegels op de vloer en de verticale lijnen van de kleding, het raamkozijn en het schilderij aan de muur. Het doek is vrijwel zeker van dezelfde rol linnen gesneden als het doek van De luitspeelster, en de inspiratie kwam misschien deels van een schilderij van Ter Borch waarop een vrouw een brief verzegelt.
Brieven keren bij Vermeer vaak terug. Een dienstbode die haar meesteres een brief brengt, ziet u ook op Dame en dienstbode, en een brief staat eveneens centraal op De liefdesbrief.
Meer over de geschiedenis en de uitleg van dit werk leest u in het artikel op Wikipedia (in het Engels).
Waar is het origineel nu?
Het origineel hangt in de National Gallery of Ireland in Dublin, waar het inventarisnummer NGI.4535 draagt. Het doek is 71,1 cm hoog en 58,4 cm breed.
Het schilderij heeft een bewogen verleden. In 1974 werd het samen met andere werken gestolen uit het landhuis Russborough House in Ierland, maar al na acht dagen werd het teruggevonden. In 1986 nam de bende van de Dublinse gangster Martin Cahill het mee; het kwam in 1993 terug, toen een ruil op de luchthaven van Antwerpen een val van de Ierse politie bleek te zijn.
Terwijl het nog werd vermist, was het al aan de National Gallery in Dublin geschonken. Vandaag kunt u het daar weer in het echt zien.
Dit werk of een ander schilderij van Vermeer?
De schrijvende dame is een schilderij op canvas voor een ruimte waar geschreven en nagedacht wordt: voor de werkkamer, een hoek met een bureau of de slaapkamer. De heldere witte jurk en het rode tapijt verlevendigen ook een gang of een eetkamer.
Wie houdt van taferelen met vrouwen en brieven, kan ook Brieflezende vrouw in het blauw bekijken, waarop een vrouw alleen een brief leest. Voor de keuken of een kleinere muur is Vrouw met waterkan geschikt, nog een tafereel bij het raam.
Het volledige aanbod, dus alle schilderijen van Vermeer die wij op bestelling schilderen, staat overzichtelijk op de pagina Johannes Vermeer.
Hoe schildert onze schilder dit werk?
Zodra wij uw bestelling ontvangen, verdeelt de schilder eerst de grote vlakken op het doek: het lichte raam, de witte figuur aan tafel, de bruine figuur van de dienstbode en de donkere muur erachter. Daarna bouwt hij het schilderij laag voor laag op in olieverf.
Twee dingen vragen de meeste aandacht. De witte jurk moet wit blijven, maar tegelijk vol warme en koele tinten zitten die het licht van het raam erop tekent. En de betegelde vloer moet het perspectief precies volgen, anders zakt de ruimte in elkaar.
Aan het eind komen de kleine details aan de beurt: het patroon van het tapijt, de pen in de hand, het zegel en de verfrommelde brief op de vloer. Zo ontstaat een handgeschilderde reproductie met penseelstreken die u onder uw vingers voelt; een gedrukte reproductie heeft zo’n oppervlak niet.
Een olieverfschilderij verandert bovendien met het daglicht in uw kamer, zoals ook het licht in de kamer van Vermeer verandert.
Welk formaat voor welke muur?
Kort gezegd: 43 x 53 of 55 x 66 cm voor bij het bureau of naast het bed, 64 x 76 of 80 x 96 cm boven een ladekast of in de gang, 90 x 107 of 115 x 145 cm boven de bank, en 130 x 162 of 172 x 200 cm voor een hoge, lege muur.
Alle 8 staande formaten (breedte x hoogte): 43 x 53, 55 x 66, 64 x 76, 80 x 96, 90 x 107, 115 x 145, 130 x 162 en 172 x 200 cm. Het formaat 55 x 66 cm komt het dichtst bij het origineel: het is 3,4 cm smaller en 5,1 cm lager.
Omdat het tafereel veel kleine details bevat, van het zegel tot het patroon van het tapijt, komen de grotere formaten extra goed tot hun recht. Als schilderij voor de woonkamer boven de bank werkt 90 x 107 cm goed; laat de onderrand zo’n 20 tot 25 cm boven de rugleuning hangen.
Is een ander formaat mogelijk en welke lijst kies ik?
Ja. Het origineel heeft een verhouding van ongeveer 4:5, dus kunnen wij het ook schilderen in een formaat dat niet in de lijst staat, zonder dat het raam of de brief op de vloer over de rand valt. Laat ons hier weten welke breedte en hoogte u wilt, dan antwoorden wij met de prijs en de doorlooptijd.
Wij versturen de schrijvende dame opgerold, opgespannen op een spieraam of al ingelijst. Het opspannen en inlijsten gebeurt in onze lijstenmakerij in Slovenië, die al onze schilderijen op canvas op dezelfde manier klaarmaakt. De lijst kiest u in onze 3D-app, die uitsluitend dient om de lijst te kiezen; een voorbeeld van het schilderij op uw eigen muur is een aparte dienst.
Bij de witte jurk en het rode tapijt past een eenvoudige donkere houten lijst, en een warm goudkleurig lijstprofiel benadrukt het licht dat door het raam binnenvalt.
Wanneer en hoe komt het schilderij aan?
Van de ontvangst van uw bestelling tot het voltooide schilderij gaan 15 tot 45 werkdagen voorbij. Voordat wij het verzenden, sturen wij u er een foto van, en als u iets aangepast wilt zien, doen wij dat.
Wij leveren naar Nederland, België en de meeste EU-landen, zonder invoerrechten binnen de EU, en voor elke bestelling geldt ons retourbeleid.
Het tafereel met de brief is een mooi cadeau voor iemand die nog met de hand brieven schrijft, voor een stel dat een jubileum viert of voor een liefhebber van de Hollandse meesters. Wilt u liever dat de ontvanger het formaat kiest, dan is er de cadeaubon.
Veelgestelde vragen
Waar kan ik het origineel zien?
In de National Gallery of Ireland in Dublin, waar het onder nummer NGI.4535 te zien is.
Wat doet de dienstbode achter de dame?
Ze staat met haar armen over elkaar en kijkt door het raam; volgens de gangbare uitleg wacht ze om de brief weg te brengen.
Is het schilderij echt gestolen?
Ja, twee keer, in 1974 en 1986, maar beide keren werd het teruggevonden; vandaag hangt het weer in Dublin.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Elke versie van ons is een handgeschilderde kopie, gemaakt met penseel en olieverf op canvas.
Hoe groot is het origineel?
Het is 71,1 cm hoog en 58,4 cm breed; ons formaat dat er het dichtst bij komt, is 55 x 66 cm.
Past het in de slaapkamer?
Ja, het rustige tafereel bij het raam is geschikt voor de slaapkamer, de werkkamer of een leeshoek.
Kan ik het schilderij in mijn eigen formaat krijgen?
Ja. Laat ons de breedte en hoogte weten, dan antwoorden wij met de prijs en de doorlooptijd.
Hoe lang moet ik op het schilderij wachten?
Tussen 15 en 45 werkdagen; voordat wij de schrijvende dame verzenden, ziet u haar op een foto.
- Onderwerp: een dame in het wit schrijft een brief aan een tafel met een rood tapijt, achter haar staat een dienstbode met de armen over elkaar die door het raam kijkt; op de vloer liggen een verfrommelde brief en een zegel.
- Origineel: omstreeks 1670–1671, olieverf op doek, 71,1 x 58,4 cm, National Gallery of Ireland, Dublin.
- Onze versie: wij schilderen het op bestelling in olieverf op canvas, in 8 staande formaten van 43 x 53 tot 172 x 200 cm of in een formaat dat u zelf bepaalt.
- Goed om te weten: het origineel is twee keer gestolen en beide keren teruggevonden; vandaag hangt het in Dublin.









































