Beschrijving
Danseressen in het blauw toont een groep danseressen in blauwe rokken, die dicht opeen staan vlak voor hun optreden. De een brengt haar armen naar haar haar, de ander schikt een schouderbandje, een derde buigt zich naar voren; de gezichten zijn nauwelijks aangeduid, en de lichamen overlappen elkaar zo dat ze zich laten lezen als één enkele beweging. De rokken zijn geschilderd in dikke blauwe en groenachtige lagen die naar de randen toe in licht oplossen, en daartussen licht een oranje band op bij de figuur op de achtergrond, de enige warme kleur in het tafereel. De achtergrond is geen ruimte, maar een bewegend vlak van groene en gele stippen, een coulisse met geschilderd gebladerte; rechts sluit een donkerbruine verticale zuil het doek af. Het origineel van Edgar Degas meet 75,3 x 85,3 cm, ontstond omstreeks 1890 en bevindt zich in het Musée d’Orsay in Parijs onder inventarisnummer RF 1951 10. Bij ons wordt het met de hand geschilderd, in acht formaten van 60 x 70 tot 150 x 170 cm of op maat, en vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
| Titel: | Danseressen in het blauw |
| Andere titels: | Danseuses bleues, Blue Dancers |
| Schilder: | Edgar Degas (1834–1917) |
| Jaar van ontstaan: | omstreeks 1890 (signatuur linksonder: Degas) |
| Afmetingen van het origineel: | 75,3 cm x 85,3 cm |
| Oorspronkelijke techniek: | olieverf op doek |
| Stijl: | impressionisme |
| Locatie: | Musée d’Orsay, Parijs (inventarisnummer RF 1951 10; catalogus Schulman MS 1227, Lemoisne III-1014) |
| Onze reproductie: | met de hand geschilderd in olieverf op linnen doek, 8 formaten van 60 x 70 cm tot 150 x 170 cm, op verzoek een formaat op maat |
Danseressen in het blauw – Edgar Degas
Wie staan er op het tafereel?
Vier danseressen, geen van hen bij naam genoemd. Het museum noemt er geen enkele, en daarom doen wij dat ook niet. Ze staan dicht opeen, in blauwe balletrokjes en blauwe lijfjes met blote schouders. De een brengt beide armen naar haar haar en schikt iets op haar hoofd; de ander heeft een hand aan haar schouderbandje en kijkt omlaag; de derde buigt zich naar voren, zodat haar rug krom wordt en haar gezicht verdwijnt; de vierde is maar gedeeltelijk te zien, tussen de twee anderen in. De gezichten zijn nauwelijks aangeduid, zonder ogen en mond, en dat is juist de kern: dit zijn geen portretten, maar lichamen die zich voorbereiden. Armen, schouders en knieën overlappen elkaar, tot de groep zich laat lezen als één enkele figuur met veel ledematen. Het tafereel speelt zich af vlak voor het optreden, niet op het toneel; niemand danst.
Wat is er op het doek te zien?
Blauw, dat bijna alles inneemt. De rokken zijn geschilderd in dikke lagen blauw en groenachtig, die in het midden bijna ondoorzichtig zijn en naar de randen toe in licht oplossen, zodat de rand van een rok geen lijn is, maar een overgang. Daartussen licht een oranje band op bij de figuur op de achtergrond – de enige warme kleur in het tafereel en het punt waarop het oog blijft rusten. De achtergrond is geen ruimte, maar een bewegend vlak van groene en gele stippen, dat een geschilderde toneelcoulisse met gebladerte voorstelt; nergens is een vloer of een plafond, en daarom zweeft de groep in kleur in plaats van in een kamer. Rechts sluit een donkerbruine verticale zuil het doek af, die het tafereel afsnijdt en het een rand geeft. De signatuur staat linksonder.
Waarom is juist dit tafereel belangrijk?
Omdat de schilder kijkt naar waar het publiek niet kan kijken. Het ballet was in het Parijs van die tijd een luxe die men vanuit de zaal bekeek; Degas schilderde het van opzij en van achteren, op momenten waarop de danseressen niet mooi zijn, maar bezig. De tweede reden is de kleur. In plaats van de lichamen te scheiden, verbindt het blauw ze tot één vlak, zodat het tafereel er minder uitziet als een groep afzonderlijke vrouwen dan als één organisme vlak voor de beweging. De derde is de achtergrond. Door een coulisse te schilderen in plaats van een ruimte, geeft de schilder toe dat het allemaal theater is, en toch blijft het moment volkomen buiten het toneel. Het is een laat werk van Degas, en de kleur is er al bijna zelfstandig in.
Wat betekent het tafereel?
Dat het meeste werk onzichtbaar is. Het impressionisme betekent bij Degas geen licht in de buitenlucht, maar het nauwkeurig observeren van mensen aan het werk, en hier is dat werk het ballet. Als kunstschilderij spreekt het vooral door de kleur: het blauw is zo uitgestrekt dat het de stemming verandert van de ruimte waarin het hangt. Juist daarom is het een dankbaar schilderij voor de woonkamer of de slaapkamer, vooral bij warm hout of een witte muur, waar het blauw ruimte krijgt. Als kunst aan de muur hoort het bij de werken die u kiest vanwege de kleur en niet vanwege het tafereel. Wie schilderijen op canvas met ballet zoekt, krijgt hier geen optreden, maar het moment vlak ervoor.
Hoe kwam het doek in het Orsay?
Langs een weg die in zijn geheel te volgen is. Volgens de catalogus van Schulman bleef het werk in het atelier van Degas en werd het in 1918 verkocht op de eerste veiling van zijn nalatenschap, de Vente Degas, onder nummer 72. Daarna was het bij Danthon in Parijs, vanwaar het bij dokter en mevrouw Albert Charpentier terechtkwam. In 1951 schonken zij het aan de staat: het museum vermeldt een schenking van dokter en mevrouw Albert Charpentier uit 1951. Het werk kwam eerst aan het Musée du Louvre, van 1951 tot 1986 hing het in het Musée du Jeu de Paume, en sinds 1986 bevindt het zich in het Musée d’Orsay. Waar het precies was tussen 1918 en 1951, vermeldt de catalogus alleen met de namen van de eigenaren en zonder data, en dat vullen wij niet aan.
Drie verschillende werken met dezelfde titel
De titel Danseressen in het blauw dragen minstens drie werken van Degas, en ze zijn gemakkelijk te verwarren. Het onze is een olieverfschilderij op doek, 75,3 x 85,3 cm, en het bevindt zich in het Musée d’Orsay onder inventarisnummer RF 1951 10; in de catalogus van Schulman staat het vermeld als MS 1227, gedateerd omstreeks 1886 en linksonder gesigneerd. Daarnaast bestaan er twee pastels: een in het Poesjkinmuseum in Moskou, vierkant, 67 x 67 cm, uit 1897, en een in het Arkansas Art Center in Little Rock, 53 x 50 cm, omstreeks 1899, in de catalogus MS 253. Het onze is dus het enige van de drie dat in olieverf is geschilderd. Onder de werken van Degas bij ons staan het dichtst bij dit doek Vier danseressen, opnieuw een groep vlak voor het optreden, Danseressen in roze, hetzelfde tafereel in een andere kleur, en Twee danseressen.
Hoe wordt onze handgeschilderde versie gemaakt?
Met penseel en olieverf, in dezelfde techniek als het origineel, dus als olieverfschilderij op canvas. Het moeilijkst is het blauw. Het is niet één kleur, maar meerdere lagen blauw, groen en grijs, over elkaar heen aangebracht, zodat het in het midden dik en ondoorzichtig is en zich naar de randen toe opent; schildert men het met één enkele menging, dan worden de rokken plat als papier. Het tweede lastige deel zijn de gezichten, die onaf moeten blijven. Telkens is er de verleiding om er ogen in te tekenen, en telkens zou dat het tafereel bederven, omdat de lichamen dan portretten zouden worden. Het derde is de oranje band: klein, maar hij draagt het hele evenwicht van de kleuren, en daarom schilderen wij hem als laatste en stemmen hem af op hoe krachtig het blauw eromheen is. Elke reproductie ontstaat opnieuw, zodat er geen twee precies gelijk zijn; elke handgeschilderde kopie is daarom net iets anders. De foto van uw eigen doek ontvangt u vóór verzending.
Welk formaat voor welke muur?
Twijfelt u, kies dan 80 x 90 cm. Hier gebeurt iets wat bij de werken van Degas in ons aanbod zelden voorkomt: ons formaat van 75 x 85 cm is zo goed als gelijk aan het origineel. Het origineel meet 75,3 x 85,3 cm, dus verschillen ze drie millimeter aan elke kant; wie het doek precies zo groot wil als het in Parijs hangt, kiest juist dit formaat. In verhouding komen 75 x 85 en 150 x 170 cm even dicht bij, allebei 1,133 tegenover 1,133 van het origineel. 60 x 70 cm is het enige formaat dat kleiner is dan het origineel en geschikt voor een smalle muur. 80 x 90 en 90 x 100 cm zijn de juiste keuze boven een ladekast of een bed, waar het blauw wat ruimte krijgt. 100 x 110 en 110 x 130 cm vragen een rustige muur zonder andere schilderijen ernaast. Bij 120 x 140 en 150 x 170 cm zijn grote schilderijen van deze soort groot genoeg om het blauw tot de verlichting van de ruimte te maken en niet alleen tot een motief aan de muur. Meet het gekozen formaat eerst op de muur af met een papieren uitsnede. Geen enkel formaat is op voorraad: elk exemplaar wordt op bestelling geschilderd.
Formaat op maat, lijst en spieraam
Past geen van de acht formaten, of wilt u precies de verhouding van het origineel, dan schilderen wij het op uw maat en behouden daarbij de hoogte, zodat er boven de hoofden wat coulisse overblijft en de donkere zuil rechts niet uit het beeld valt; dat is ons werk op bestelling. Elk exemplaar versturen wij opgespannen op een houten spieraam, klaar om op te hangen. Voor de lijst gebruikt u onze 3D-app: die toont op dit motief alle lijstprofielen die wij aanbieden – goud, zilver, zwart, wit en naturel hout – en de app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen. Wilt u zien hoe het schilderij er op uw eigen muur uitziet, dan kan dat met onze aparte dienst, het voorbeeld op uw muur.
Levering en garantie
Elk exemplaar wordt op bestelling geschilderd door onze schilders; reken op 15 tot 45 dagen, afhankelijk van het formaat, bij de grootste formaten aan de bovengrens. Het reist opgespannen en beschermd voor het transport, ingelijst als u een lijst kiest, naar Nederland, België en de meeste EU-landen – Slovenië en vijftien andere landen van de Europese Unie –, zonder invoerrechten binnen de EU. Vóór verzending ontvangt u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring, en voor elke bestelling geldt ons retourbeleid. Het hele aanbod vindt u op de pagina Edgar Degas, en zijn leven beschrijft ons artikel over Edgar Degas.
Veelgestelde vragen
Welk schilderij is dit?
Het olieverfschilderij Danseressen in het blauw van Degas, 75,3 x 85,3 cm groot. Het bevindt zich in het Musée d’Orsay in Parijs onder inventarisnummer RF 1951 10.
Is dit het werk dat in Moskou hangt?
Nee. Het werk met dezelfde titel in Moskou is een pastel, vierkant, 67 x 67 cm, uit 1897, en het bevindt zich in het Poesjkinmuseum. Het onze is een olieverfschilderij op doek en hangt in Parijs. Het derde werk met dezelfde titel, eveneens een pastel, bevindt zich in Little Rock in Arkansas.
Wanneer is het ontstaan?
Het museum vermeldt: omstreeks 1890. Die benadering laten wij staan. De catalogus van Schulman vermeldt voor hetzelfde doek omstreeks 1886; waar de bronnen uiteenlopen, houden wij ons aan het museum dat het doek bewaart.
Hoe groot is het origineel?
75,3 cm breed en 85,3 cm hoog. Met lijst vermeldt het museum 94 x 102 cm. Ons formaat van 75 x 85 cm is tot op drie millimeter gelijk aan het origineel.
Is het doek gesigneerd?
Ja. De catalogus van Schulman vermeldt een signatuur linksonder: Degas.
Waarom hebben de danseressen geen gezicht?
Omdat ze nauwelijks aangeduid zijn geschilderd, zonder ogen en mond. Dat is een waarneming op het schilderij, geen uitleg uit de bron; het museum zegt er niets over. Het effect is dat het tafereel geen afzonderlijke vrouwen toont, maar een beweging.
Wat is er op de achtergrond te zien?
Een bewegend vlak van groene en gele stippen, dat een toneelcoulisse met geschilderd gebladerte voorstelt. Er is geen ruimte, geen vloer en geen plafond; rechts sluit een donkerbruine verticale zuil het tafereel af.
Waar is het te zien?
In het Musée d’Orsay in Parijs. Of het werk op een bepaald moment in de zalen hangt of in het depot staat, vermeldt het museum niet.
Kan ik een formaat bestellen dat niet in de lijst staat?
Ja. De acht formaten zijn onze gewone keuze, maar wij schilderen ook op uw maat. Wilt u precies de grootte van het origineel, dan is dat ons formaat van 75 x 85 cm.
Is dit een gedrukte reproductie?
Nee. Het werk wordt met de hand geschilderd in olieverf op doek; de penseelstreken zijn zichtbaar en voelbaar, vooral in de dikke lagen op de rokken.
Is het een goed cadeau?
Ja, vooral voor iemand die van ballet of van krachtige blauwe kleuren houdt. Omdat elk exemplaar op bestelling wordt geschilderd, moet u rekening houden met de doorlooptijd; laat u de keuze liever aan de ontvanger over, dan is er onze cadeaubon.
- Onderwerp: vier danseressen in blauwe rokken, dicht opeen vlak voor het optreden, de gezichten nauwelijks aangeduid
- Origineel: Edgar Degas, olieverf op doek, 75,3 x 85,3 cm, Musée d’Orsay, Parijs (RF 1951 10)
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf, acht formaten van 60 x 70 tot 150 x 170 cm
- Goed om te weten: ons formaat van 75 x 85 cm is tot op drie millimeter gelijk aan het origineel









































