Beschrijving
Moeder met twee kinderen III is een groot werk van Egon Schiele dat het Belvedere dateert op 1915–1917, terwijl het gesigneerd is met het jaartal 1917: een bleke moeder met sluier zit tussen twee kleine kinderen in bonte, gedessineerde kleren, voor een bijna zwarte achtergrond. Het origineel bevindt zich in het Belvedere in Wenen onder inventarisnummer 4473; het meet 150 x 159,8 cm en is bijna vierkant. Wij schilderen het met de hand in olieverf, in veertien formaten of op maat, en vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring.
| Titel: | Moeder met twee kinderen III |
| Andere titels: | Mutter mit zwei Kindern III · Mother with Two Children III |
| Schilder: | Egon Schiele (1890–1918) |
| Jaar van ontstaan: | 1915–1917, gesigneerd en gedateerd onderaan in het midden “EGON / SCHIELE / 1917” |
| Afmetingen van het origineel (breedte × hoogte): | 150 cm x 159,8 cm (het museum geeft de assen niet aan) |
| Oorspronkelijke techniek: | Olieverf op doek |
| Stijl: | Expressionisme |
| Locatie: | Belvedere, Wenen (inventarisnummer 4473) |
| Onze reproductie: | met de hand geschilderd in olieverf op doek, 14 formaten van 50 x 55 cm tot 200 x 210 cm of een formaat op maat |
Moeder met twee kinderen III – Egon Schiele
Wat stelt het schilderij voor?
Een moeder en twee kleine kinderen. Ze zijn van voren weergegeven en vullen samen het grootste deel van het doek. De moeder zit in het midden, gehuld in een bleekgrijze sluier die haar hoofd en schouders bedekt, en over haar schoot ligt een wit stuk stof uitgespreid. Aan weerszijden zit een kind, elk met een roestoranje sjaal waarvan de franjes tot aan de onderrand hangen. Het kind links heft beide handen voor de borst en kijkt opzij, het kind rechts kijkt recht naar de kijker. De beschrijving van het Belvedere noemt geen modellen, dus noemen ook wij ze niet.
Wat is er op het doek te zien?
Bijna alles rond de groep is een donker, bruinachtig zwart vlak, opgebracht met losse streken: geen ruimte, geen meubels, geen horizon. Op deze ondergrond vormen de drie figuren één enkel kleurblok. Het gezicht van de moeder is langgerekt en bleek, met donker omrande ogen en rode lippen; het hoofd is iets opzij gebogen, de blik naar beneden gericht. De sluier is dun en grijsachtig wit, terwijl de stof over de knieën dik is opgebracht, in geplooide witte vouwen. Ook de gezichten van de kinderen zijn bleek, met rode wangen en lippen, en elk heeft een witte geplooide kraag. Hun kleren bestaan uit strepen en vlakken in rood, groen, geel, blauw en wit; daaronder liggen okerkleurige en olijfgroene stoffen, doorweven met zigzaglijnen. Achter de handen van het linkerkind verschijnt een kleine vlek helder blauw. Onderaan in het midden, in een klein vierkant, staan de signatuur en het jaartal in drie regels – EGON / SCHIELE / 1917 – precies zoals het museum ze vermeldt.
Waarom is dit schilderij belangrijk?
Om drie redenen, die alle drie zijn vastgelegd. De eerste is het formaat: met 150 x 159,8 cm is dit een groot doek, vele malen groter dan de kleine houten panelen met moeders die de Oostenrijkse schilder in 1910 en 1912 schilderde (zie hieronder). De tweede is zijn lange openbare leven. Het Belvedere vermeldt het vanaf 1954 onder de werken op zijn tentoonstellingen: in de Oostenrijkse Galerie van de 19e en 20e eeuw in het Boven-Belvedere vanaf juli 1954, op de tentoonstelling van de schilderijen van Egon Schiele in 1968, op de Schiele-tentoonstelling van 1990, op de tentoonstelling “Die Tafelrunde” in 2006, op de jubileumtentoonstelling ter gelegenheid van 150 jaar Gustav Klimt in 2012–2013, op de tentoonstelling over Klimt, Schiele, Kokoschka en de vrouwen in 2015–2016 en op de Schiele-tentoonstelling in 2018–2019. De derde is zijn geschiedenis: over de vraag of het aan de erfgenamen van de vroegere eigenares moest worden teruggegeven, is twee keer beslist.
Wat betekent het schilderij?
De beschrijving van het Belvedere geeft over dit werk geen enkele uitleg, dus leggen ook wij het museum geen uitleg in de mond. Wat het doek zelf laat zien, is een contrast. De moeder is bijna kleurloos – grijze sluier, witte stof, bleke huid –, terwijl de kinderen bijna alle kleur van het schilderij dragen. Haar ogen zijn neergeslagen; het ene kind wendt zich af, het andere kijkt uit het doek, zodat de drie figuren elkaar raken zonder dat hun blikken elkaar ontmoeten. Hoeveel daarvan betekenis is en hoeveel compositie, zegt de beschrijving niet, dus laten wij die vraag open. Wel vastgelegd is de datering: het museum vermeldt 1915–1917, de signatuur draagt alleen het jaartal 1917.
Waar komt het werk vandaan en waarom werd het teruggevorderd?
De beschrijving van het Belvedere noemt de eigenaren in drie vermeldingen: Karl Grünwald in Wenen; vanaf 1930 Jenny Steiner in Wenen; in 1951 de aankoop van Jenny Steiner, die toen al in New York woonde. Tussen de tweede en de derde vermelding liggen de nazijaren en de teruggave van het schilderij aan Jenny Steiner in november 1950; die schakel van de herkomstgegevens beschrijft de eerste noot hieronder. Na de verkoop vorderden haar erfgenamen het werk terug, en de Oostenrijkse adviesraad voor de teruggave van kunstwerken besliste twee keer over de vordering, in 2000 en in 2010. In het besluit van 8 oktober 2010 stelde de raad vast dat Jenny Steiner nooit een uitvoervergunning had aangevraagd en dat de verkoop niet door een uitvoerprocedure was veroorzaakt. Wat de raad besloot, vat de tweede noot hieronder samen.
Een joodse verzameling, verloren onder het nazisme
Het schilderij komt uit de verzameling van de joodse kunsthandelaar Karl Grünwald, die het in 1930 verkocht aan Jenny Steiner, een joodse verzamelaarster en eigenares van een zijdefabriek in Wenen. Na de Anschluss van Oostenrijk in 1938 werd Steiner vervolgd en werd haar verzameling in beslag genomen; dit werk droeg het stigma van “ontaarde kunst” en werd in Wenen bewaard in het depot van de Rijkskamer voor beeldende kunsten. In november 1950 werd het aan Jenny Steiner teruggegeven; in 1951, toen zij in New York woonde, verkocht zij het aan het Belvedere voor 20.000 schilling, en een uitvoervergunning heeft zij nooit aangevraagd.
Het restitutieverzoek en het besluit van de adviesraad voor de teruggave van kunstwerken
De erfgenamen van Jenny Steiner vorderden het schilderij later terug. De Oostenrijkse adviesraad voor de teruggave van kunstwerken (Kunstrückgabebeirat) wees de teruggave af – in 2000 en opnieuw op 8 oktober 2010 –, omdat hij vaststelde dat de verkoop van 1951 op de vrije wil van de eigenares berustte en dat de prijs voor de toenmalige omstandigheden passend was. Het schilderij blijft in de collectie van het Belvedere.
Welke plaats heeft dit werk onder de werken van Schiele?
Onder zijn late werken: het museum dateert het op 1915–1917, de laatste jaren vóór Schieles dood in 1918. In ons aanbod staat het naast drie andere werken met moeders. Twee daarvan zijn kleine houten panelen in het Leopold Museum in Wenen: Moeder en kind uit 1912, olieverf op hout van 36,5 x 29,2 cm, en Dode moeder I uit 1910, olieverf en potlood op hout van 32,1 x 25,7 cm. Naast die twee laat Moeder met twee kinderen III zien hoezeer het motief in schaal is gegroeid. Het derde is Jonge moeder, dat de groep aanvult. Het hele aanbod staat op de pagina Egon Schiele, en meer over het leven van de kunstenaar leest u in ons artikel over Egon Schiele.
Hoe wordt onze handgeschilderde versie gemaakt?
Elk doek wordt door een schilder in olieverf geschilderd, streek voor streek – geen machinale druk, maar een kopie die met de hand voor uw bestelling wordt geschilderd. Twee plekken zijn hier het lastigst. De eerste is het contrast tussen de moeder en de kinderen: de sluier en de witte stof moeten bleek en vol grijstinten blijven en mogen niet veranderen in vlak wit, terwijl de gestreepte kleren van de kinderen elke kleur afzonderlijk moeten behouden. De tweede is de donkere achtergrond, die niet egaal zwart is, maar een bruinachtig vlak met zichtbare streken; wordt die te glad geschilderd, dan hangt de groep in het luchtledige. Het origineel is op doek geschilderd, en onze kopie ook. Als het schilderij klaar is, fotograferen wij het en sturen wij u de foto ter goedkeuring; pas daarna gaat het op weg. Zoals elk kunstschilderij uit onze werkplaats kan het worden opgespannen op een houten spieraam; dat kiest u bij de optie Spieraam.
Welk formaat voor welke muur?
Kort antwoord: het origineel is groot, dus is de echte vraag bij de meeste muren hoeveel van de muur de groep mag vullen. Het museum vermeldt 150 x 159,8 cm zonder te zeggen welke zijde de hoogte is; het dichtst daarbij ligt ons formaat 150 x 160 cm, dat aan één zijde met het origineel overeenkomt en aan de andere 2 mm langer is. Voor een smalle muur of een gang volstaat 60 x 65 cm of 70 x 75 cm, boven een dressoir of een bureau passen 80 x 85 cm of 90 x 95 cm, in de woonkamer boven de bank 120 x 130 cm of 130 x 140 cm, en op een grote wand, in een trappenhuis of in een hoge ruimte 160 x 175 cm, 180 x 195 cm of ons grootste formaat, 200 x 210 cm. Schilderijen op canvas van dit formaat hebben afstand nodig: van dichtbij leest u de vlakken van de kinderkleren afzonderlijk, de drie gezichten vormen zich pas op een paar meter afstand. Hang het zo dat het midden op ooghoogte zit, ongeveer 145 tot 150 cm boven de vloer, en boven de bank 15 tot 25 cm boven de rugleuning.
Formaat op maat, spieraam en lijst
Past geen van de veertien formaten bij uw muur, dan schilderen wij het werk op maat. Kiest u bij de optie Spieraam voor Ja, dan komt het doek opgespannen op een houten spieraam aan, klaar om op te hangen. Onze 3D-app is uitsluitend bedoeld om een lijst te kiezen, niet om het werk op uw muur te tonen; het voorbeeld op uw muur is een aparte dienst van ons. De lijst kiest u apart; die is geen verplicht onderdeel van de bestelling.
Levering en garantie
Wij schilderen op bestelling en leveren naar Nederland, België en de meeste EU-landen: naast Slovenië nog vijftien andere landen van de Europese Unie. Vóór verzending sturen wij u een foto van het voltooide schilderij ter goedkeuring. De doorlooptijd hangt af van het formaat en van de drukte in onze werkplaats. Elk werk wordt beschermd verpakt verzonden. Voor elke bestelling geldt ons retourbeleid en de terugbetaling van de koopprijs.
Veelgestelde vragen
Wie zijn de moeder en de kinderen op Moeder met twee kinderen III?
Een moeder die tussen twee kleine kinderen zit, alle drie van voren gezien. De beschrijving van het Belvedere noemt geen modellen, dus doen wij dat ook niet. De moeder is gehuld in een bleekgrijze sluier, over haar schoot ligt een uitgespreid wit stuk stof, en de kinderen dragen roestoranje sjaals over bonte, gedessineerde kleren.
Waar hangt het origineel van Moeder met twee kinderen III?
In het Belvedere in Wenen, onder inventarisnummer 4473. Het museum kocht het in 1951 van Jenny Steiner, die toen in New York woonde. Het doek is groot en bijna vierkant, 150 x 159,8 cm.
Wanneer is Moeder met twee kinderen III ontstaan?
Het Belvedere dateert het op 1915–1917, de signatuur onderaan in het midden draagt alleen het jaartal 1917. Dat zijn de laatste jaren vóór Schieles dood in 1918.
Waarom werd Moeder met twee kinderen III teruggevorderd?
Jenny Steiner, een joodse verzamelaarster in Wenen, verloor na de Anschluss van Oostenrijk in 1938 haar verzameling; het schilderij werd haar in november 1950 teruggegeven, en in 1951 verkocht zij het aan het Belvedere. Haar erfgenamen vorderden het later terug. De Oostenrijkse adviesraad voor de teruggave van kunstwerken wees de teruggave af in 2000 en opnieuw in 2010, omdat de verkoop op haar vrije wil en een voor die tijd passende prijs berustte, en daarom blijft het schilderij in het Belvedere.
Bestaat er ook een Moeder met twee kinderen II?
Ja. Schiele keerde vanaf 1910 steeds terug naar het motief van moeder en kind, en het schilderij Moeder met twee kinderen II uit 1915 bevindt zich in het Leopold Museum in Wenen. Daarop is de moeder gehuld in een groene stof, voor een bruingele achtergrond.
Hoe zijn de kleuren op Moeder met twee kinderen III verdeeld?
Bijna alle kleur hoort bij de kinderen: hun kleren bestaan uit strepen en vlekken in rood, groen, geel, blauw en wit. De moeder blijft bijna kleurloos – grijze sluier, witte stof, bleke huid –, en de achtergrond rond de groep is losjes opgebracht in bruinachtig zwart. Elke kopie op deze pagina is een handgeschilderd schilderij dat dat contrast behoudt, met een sluier die bleek is maar vol grijstinten.
Is het een goed cadeau?
Ja; twijfelt u over het formaat, dan is er een cadeaubon.
- Onderwerp: een moeder met sluier tussen twee kleine kinderen in gedessineerde kleren en roestoranje sjaals, voor een bijna zwarte achtergrond.
- Origineel: 1915–1917, olieverf op doek, 150 x 159,8 cm, gesigneerd en gedateerd onderaan in het midden, Belvedere, Wenen, inventarisnummer 4473.
- Onze versie: met de hand geschilderd in olieverf, 14 formaten of op maat, desgewenst opgespannen op een spieraam (Spieraam: Ja).
- Goed om te weten: het Belvedere toont het schilderij sinds 1954 op zijn tentoonstellingen; de eigendomsgeschiedenis staat in de twee noten hierboven.









































