Beschrijving
Paul Gauguin – Contes barbares (Exotisch gezegde) – handgeschilderde reproductie
Het laatste levensjaar van Gauguin. Het doek ontstond in 1902 op de Marquesaseilanden, olieverf op doek, en behoort tot de collectie van het Museum Folkwang in Essen, onder inventarisnummer G 54. De titel hebben wij niet zelf bedacht: CONTES BARBARES schreef Gauguin in hoofdletters op de onderrand van het schilderij zelf. Bij ons ontstaat de voorstelling opnieuw onder het penseel: een handgeschilderde reproductie, olieverf op doek, zonder drukwerk. Het museum geeft de afmetingen als hoogte maal breedte: 131,5 × 90,5 cm.
Wat is er op het doek te zien?
Vooraan zitten twee figuren: de jongere met donker haar en een blauwe gordel, met gekruiste benen, en naast haar een tweede met lang roodoranje haar en een krans van witte bloemen, gehuld in een lichte stof. Achter hen, helemaal links, zit een derde figuur op de hurken – een Europeaan in een blauw gewaad, met een rode baard en groene ogen, een vinger tegen de lippen. Rechtsboven hangen roze bloemen, rechtsonder gaan witte lelies open, de grond is violet en bezaaid met kleine bloemetjes. De verf is dicht en donker; dit is niet meer het lichte Tahiti van de jaren negentig.
De derde figuur is niet Gauguin
U zult vaak lezen dat de schilder zichzelf op dit doek heeft afgebeeld. Dat is niet zo. Een vergelijking met het Zelfportret met de gele Christus, dat u ook bij ons vindt, is genoeg: daar ziet u een man met donker haar, een zware snor en geen baard. De gehurkte figuur hier is een roodharige man met een baard en een heel ander gezicht. Wie hij is, is een vraag apart – de kunstgeschiedenis heeft een naam voor hem, maar die noemen wij hier niet, omdat wij daarvoor geen twee onafhankelijke bronnen hebben. Wat wij met zekerheid kunnen zeggen, is een ontkenning: dit is geen zelfportret van Gauguin.
Twee schilderijen met dezelfde naam
De naam Contes barbares dragen twee werken van Gauguin, en ze zijn makkelijk te verwarren. Het onze is het grote schilderij uit Essen van 1902. Het andere is veel kleiner en ouder – uit 1892, volgens de beschrijving ongeveer 28 × 39 cm groot, en het bevindt zich in het Tel Aviv Museum of Art. Over de afmetingen van ons doek zijn de bronnen het niet eens: de beschrijving op Wikimedia Commons, die naar de collectie van het Museum Folkwang verwijst, geeft 90,5 × 131,5 cm, terwijl Wikidata voor hetzelfde museum en hetzelfde inventarisnummer 109 × 150 cm vermeldt. Die tegenspraak hebben wij niet opgelost; wij noemen hier het eerste getal, omdat de beeldverhouding van onze foto daar op 1,5 procent na mee overeenkomt, en met het tweede pas op 7,2 procent na.
Een handgeschilderde reproductie voor uw interieur
Het donkere violet, het dichte groen en die rode haardos maken dit schilderij krachtig en rustig tegelijk; het staande formaat vraagt om een smalle, hoge wand – tussen deur en raam, bij de trap, boven een smalle ladekast. Het origineel meet volgens de beschrijving die wij volgen 90,5 × 131,5 cm; wij schilderen het in acht formaten, die u kiest in de keuzelijst boven deze tekst. Uit dezelfde late jaren stamt Nevermore (O Tahiti), waarop de titel eveneens op het doek geschreven staat, en van enkele jaren eerder Waar komen wij vandaan? Wat zijn wij? Waar gaan wij heen?
- Onderwerp: Contes barbares (Exotisch gezegde), Paul Gauguin, 1902, Marquesaseilanden
- Techniek: handgeschilderd schilderij op doek, olieverf op doek, reproductie – nooit drukwerk
- Origineel: olieverf op doek, Museum Folkwang, Essen, inventarisnummer G 54; afmetingen volgens Commons 90,5 × 131,5 cm, Wikidata vermeldt 109 × 150 cm – de tegenspraak is niet opgelost
- Goed om te weten: de titel CONTES BARBARES is op de onderrand van het doek geschilderd; een gelijknamig, veel kleiner schilderij uit 1892 bevindt zich in Tel Aviv









































