Beschrijving


Paul Gauguin – Waar komen wij vandaan? Wat zijn wij? Waar gaan wij heen? – handgeschilderde reproductie
Waar komen wij vandaan? Wat zijn wij? Waar gaan wij heen? is het grootste doek dat Paul Gauguin ooit schilderde: een lange, lage fries die van rechts naar links wordt gelezen. Het museum vermeldt het als D’où venons-nous? Que sommes-nous? Où allons-nous?, olieverf op doek, 139,1 × 374,6 cm, ontstaan in 1897–1898 op Tahiti, en het bevindt zich in het Museum of Fine Arts in Boston onder inventarisnummer 36.270 (Tompkins Collection – Arthur Gordon Tompkins Fund). Bij ons ontstaat het als handgeschilderde reproductie, olieverf op doek, op bestelling geschilderd – nooit gedrukt. Het museum geeft de afmetingen op als hoogte maal breedte.
De titel staat op het doek, zonder vraagtekens
In de linkerbovenhoek schreef Gauguin de titel rechtstreeks op het schilderij, in het Frans en in hoofdletters: D’OÙ VENONS NOUS / QUE SOMMES NOUS / OÙ ALLONS NOUS. Er staan geen vraagtekens – niet één, en ook geen gedachtestreepjes. De drie regels op het doek zijn dus geen vragen, maar een opschrift; de vraagtekens zijn er later in de literatuur aan toegevoegd, en daarmee ook de titel waaronder musea het werk vandaag vermelden. De tegenoverliggende bovenhoek draagt de signatuur van de schilder en het jaartal.
Van rechts naar links gelezen
Gauguin zette het tafereel op als de loop van een leven, die tegen onze leesrichting in gaat: het begin ligt rechts, waar een zuigeling slaapt, het midden is de volwassenheid, met de jongeman die naar een vrucht aan de boom reikt, en het einde is de linkerrand, waar een oude vrouw in zichzelf gekeerd gehurkt zit. Aan haar voeten zit een witte vogel, die de schilder beschreef als beeld van de zinloosheid van woorden. Het blauwe beeld op de achtergrond noemde hij zelf “het hiernamaals”.
Wat hij er zelf over vertelde en wat daaraan omstreden is
In december 1897 schreef Gauguin aan zijn vriend Daniel de Monfreid dat hij van plan was een einde aan zijn leven te maken, en volgens zijn eigen verhaal volgde na de voltooiing van dit doek een zelfmoordpoging met arsenicum. Die volgorde is omstreden: ze steunt vooral op de eigen brieven van de schilder, die hij voor een lezer schreef en graag aan een goed verhaal ondergeschikt maakte, en daarom bekijkt een deel van de onderzoekers het verband tussen het schilderij en de poging met terughoudendheid. Onomstreden is de nood zelf – in 1897 was Gauguin ziek en zonder geld, en hoorde hij van de dood van zijn dochter Aline.
Een handgeschilderde reproductie voor uw interieur
Op de foto’s hierboven ziet u precies dit schilderij, met de hand geschilderd door onze schilders. Omdat het origineel bijna vier meter breed is, schilderen wij het in acht formaten, waarvan het grootste 375 × 139 cm meet – dus op de schaal van het origineel, wat bij dit motief zeldzaam is en de enige manier om de fries te laten overkomen zoals hij bedoeld was. Het formaat is uitgesproken langgerekt en hoort daarom bij een lange muur: een gang, een eetkamer of een vergaderzaal. Bent u geïnteresseerd in de Tahitiaanse werken van Gauguin uit dezelfde jaren, bekijk dan ook Nevermore (O Tahiti), geschilderd in hetzelfde jaar 1897, en De geest van de doden kijkt toe (Manao tupapau); de oude vrouw van de linkerrand kunt u naast Haar naam was Vairaumati hangen, waar dezelfde mythologische wereld in één enkele figuur verschijnt.
- Onderwerp: Waar komen wij vandaan? Wat zijn wij? Waar gaan wij heen?, Paul Gauguin, 1897–1898
- Techniek: handgeschilderd schilderij op canvas, olieverf op doek, reproductie – nooit drukwerk
- Formaten: 8 formaten, van 200 × 75 cm tot 375 × 139 cm, dus ook op de schaal van het origineel
- Goed om te weten: de titel is in het Frans en zonder vraagtekens op het doek geschilderd – die zijn er later in de literatuur aan toegevoegd









































